Umyślnie #12 - Kortyzol - nauka, medycyna, fakty i mity (dr. Katarzyna Skórzewska)
W dzisiejszym odcinku na tapet bierzemy związek/hormon, który przez wielu z nas ma bardzo złą prasę i w zasadzie najczęściej można spotkać się z taką narracją by jego działanie po prostu niwelować. A mowa oczywiście o kortyzolu, który potocznie zwany jest hormonem stresu. A przecież kortyzol to zdecydowanie nie tylko stres.To także energia, mobilizacja, rytm dobowy, czujność.To hormon, który każdego ranka dosłownie budzi nas do życia.Tym razem rozmawiam z dr Katarzyną Skórzewską – endokrynolożką, ginekolożką i autorką książki „Kortyzol. Jak oswoić hormon, który rządzi twoim życiem”. Mówimy o tym, czym kortyzol naprawdę jest z perspektywy biologii, medycyny, neurobiologii i codziennego funkcjonowania. I przede wszystkim - jak nauczyć się żyć z nim „w zgodzie” i długofalowym zdrowiu. Rozbieramy na czynniki pierwsze:~ jak działa oś podwzgórze–przysadka–nadnercza (HPA) i dlaczego kortyzol jest hormonem niezbędnym do życia,~ kiedy kortyzol jest naszym sprzymierzeńcem, a kiedy zaczyna działać przeciwko nam,~ dlaczego mit „kortyzol = zło” jest nie tylko uproszczeniem, ale bywa realnie szkodliwy,~ czym jest poranny pik kortyzolu (cortisol awakening response) i jak wspierać rytm dobowy zamiast go tłumić,~ jak wygląda pulsacyjność i rytmiczność wydzielania kortyzolu – i dlaczego ważny jest nie tylko jego poziom, ale też czas,~ jak kortyzol wchodzi w relacje z innymi hormonami~ jak przewlekły stres, sen, dieta, ruch, kawa, trening i regeneracja wpływają na regulację osi HPA,~ kiedy i jak badać kortyzol, jakie są pułapki interpretacyjne i najczęstsze błędy diagnostyczne.Omawiam także wpływ kortyzolu na hipokamp, korę przedczołową i regulację emocji oraz jego relację z neuroplastycznością. To rozmowa o tym, że problemem nie jest stres sam w sobie, ale brak powrotu do równowagi.Odcinek powstał we współpracy z Benefit Systems, twórcą platformy MultiLife (www.multi.life) — narzędzia, które wspiera codzienny dobrostan, zdrowie i równowagę. MultiLife i MultiSport to nie tylko dostęp do aktywności fizycznej, ale także do wiedzy, programów i praktyk wspierających zdrowie psychiczne, regenerację i promujących medycynę stylu życia. Z marką Benefit Systems współpracuję już od dłuższego czasu — łączy nas wspólna misja edukacji prozdrowotnej, promowania świadomego stylu życia i pokazywania, jak poprzez małe codzienne decyzje.