Raport na dziś - 14 października 2026

We Francji, Włoszech, Hiszpanii, Portugalii i Albanii trwają protesty i zamieszki, w których biorą udział głównie młodzi ludzie. W sobotę na ulice francuskich miast wyszło niemal pół miliona osób, protestując przeciwko wysokim kosztom życia oraz niedoinwestowaniu szkół. Zarówno niektórzy demonstranci, jak i policjanci oskarżani są o brutalność. Młodzi podpalali samochody, plądrowali sklepy, zniszczeniu uległ XIX-wieczny ratusz w Limoges. Na kolejny weekend we Francji zapowiadana jest jeszcze większa mobilizacja. Władze rozważają wprowadzenie godziny policyjnej, a prezydent Macron mówi, że od demonstrantów należy oddzielić chuliganów, z którymi państwo rozprawi się surowo. Protesty wybuchły również w Turynie, Bolonii i Mediolanie, gdzie premierka Giorgia Meloni wysłała pół tysiąca żołnierzy. I we Włoszech, i w Hiszpanii młodzi domagają się zamrożenia czynszów i większej dostępności mieszkań. Hiszpanię za miesiąc, a Francję za pół roku czekają wybory – wielu komentatorów twierdzi, że gniew ulicy będzie miał decydujący wpływ na ich wyniki.Czy francuskie protesty można już porównywać do słynnej rewolty roku 1968? Dlaczego przebiegają w tak brutalny sposób i jak reaguje na nie władza? Czemu bierze w nich udział tak wielu imigrantów? Oraz co łączy młodych, którzy demonstrują w kilku państwach Europy?W programie połączymy się także z Dariuszem Rosiakiem, który jest w trakcie reporterskiej podróży po Izraelu. W najbliższy wtorek odbędą się tam wybory. Zdecydują one o przyszłości premiera Benjamina Netanjahu, ale także o kierunku, w którym podąży cały kraj. O czym na kilka dni przed głosowaniem dyskutują Izraelczycy? I czy odsuną od władzy kontrowersyjnego premiera?Goście: Jędrzej Bielecki i Dariusz Rosiak z JerozolimyRozkład jazdy:(02:38) Jędrzej Bielecki: Jeszcze protesty czy już rewolta?(25:28) Dariusz Rosiak: „Raport” jest w Izraelu!(42:57) Podziękowania---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

W tym odcinku znakomita reżyserka teatralna Katarzyna Kalwat opowie o swoich trzech spektaklach – „Powrocie do Reims”, „Kofman. Podwójne wiązanie” i najnowszym „Pulverkopf”.Trzy teksty, na podstawie których powstały trzy przedstawienia, łączy motyw poszukiwania tożsamości poprzez pisanie autobiografii.Czy autobiografia prowadzi do przepracowania traumy, czy do zatracenia się w bólu?Do czego służy język? Do opisywania rzeczywistości czy jej zafałszowania? Jest narzędziem budowania tożsamości czy mechanizmem autokreacji? A może fasadą, która chroni nas przed tym, co niewyrażalne?Wszystkie te pytania splatają losy trojga bohaterów i ich autobiografii – słynnego francuskiego socjologa Didiera Eribona, filozofki Sary Kofman i bohatera powieści „Pulverkopf” Patryka Werhunta.Prowadzenie: Agata KasprolewiczGość: Katarzyna KalwatKsiążki: „Powrót do Reims” Didier Eribon/ Maryna Ochab/ Karakter, „Pulverkopf” Edward Pasewicz/ Wielka Litera, „Ulica Ordener, ulica Labat” Sarah Kofman/ wydawnictwo Słowo/ Obraz Terytoria---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

W Hamburgu rozpoczyna się proces obywatela Ukrainy oskarżonego o udział w grupie, która we wrześniu 2022 roku wysadziła trzy nitki rurociągu Nord Stream. Niemiecki prokurator oskarża Serhija K. o zbrodnię wojenną dokonaną na zlecenie ukraińskich władz. Włoski obrońca oskarżonego twierdzi, że nie ma bezpośrednich dowodów na winę Serhija K., a Niemcy – jak ujął – „wyłudziły jego ekstradycję” nie informując, że będzie on oskarżony o zbrodnię wojenną. Jak ten proces jest oceniany we Niemczech, jak może wpłynąć na stosunki Niemiec nie tylko z Ukrainą, ale również z Polską?Jemeńscy Huti kontynuują ostrzał Arabii Saudyjskiej. Huti atakują obiekty energetyczne, ostrzelali również lotnisko w Rijadzie zabijając 13 osób. Na czym polega siła Hutich i dlaczego tak potężnemu państwu jak Arabia Saudyjska nie udaje się ich pokonać?W Indiach wygasł właśnie patent na substancję czynną Ozempiku, czyli leku na cukrzycę, który powoduje również chudnięcie. Jak wpłynie to na Indie, w których żyje więcej ludzi z nadwagą i otyłością niż w Stanach Zjednoczonych? I jakie mogą być konsekwencje przyjmowania tego leku przez zdrowych ludzi, którzy chcą rzucić parę kilo?Unia Europejska i Chiny porozumiały się w sprawie ograniczenia napływu do Europy chińskich samochodów hybrydowych. Czy to początek poważnej zmiany podejścia Europejczyków do handlu z Chinami. Czy zasady „Made in Europe” zmienią stosunki między obu partnerami.Stany Zjednoczone doprowadziły od uwolnienia co najmniej kilkudziesięciu więźniów politycznych na Białorusi. Kim jest człowiek, który przekonał Aleksandrą Łukaszenkę do podjęcia decyzji w tej sprawie?Rozkład jazdy: (02:42) Jerzy Haszczyński: Proces w sprawie wysadzenia Nord Stream(30:17) Łukasz Fyderek: Huti atakują Arabię Saudyjską(59:48) Ogłoszenia(1:00:58) Podziękowania(1:07:35) Michał Kuźmiński: Tani Ozempic dla każdego?(1:28:24) Adam Dąbrowski i Mark Leonard: Czy UE nauczy się konkurować z Chinami?(1:46:06) Łukasz Wójcik: Człowiek z Raportu - John Coale: jak rozmawiać z Łukaszenką(2:01:03) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

🔵 Co się dzieje, gdy dziecko zaczyna traktować maszynę jak kogoś bliskiego? Gdy zabawka czy chatbot stają się powiernikami sekretów, odpowiadają na pytania o świat i pomagają zrozumieć emocje? Czy my, dorośli, wiemy, do jakich relacji zapraszamy najmłodszych?🎧 W nowym „Raporcie o sztucznej inteligencji” przyglądamy się obecności AI w życiu dzieci. Pytamy o przywiązanie do maszyn, granice odpowiedzialności firm technologicznych i o to, jak chronić najmłodszych w świecie, którego sami dopiero się uczymy.🧸 W Józefosławiu pod Warszawą mieszkają Paulina Wawro i jej córka Klara. Bohaterem tej historii jest także zabawka Furby. Co skłoniło mamę do przerobienia jej tak, żeby nie okazywała uczuć? I co ta opowieść mówi o dziecięcej potrzebie bliskości oraz o urządzeniach, które potrafią ją rozbudzać?🧠 Magdalena Bigaj wyjaśnia, jak sztuczna inteligencja wkracza w życie człowieka, który dopiero uczy się samodzielnie myśleć, budować relacje i rozumieć własne emocje. Czy rozwój technologii uwzględnia potrzeby dzieci? Czy możemy najpierw udostępniać im nowe narzędzia, a dopiero później poznawać konsekwencje?📱 Co oznacza ugoda Mety z władzami amerykańskich stanów dla bezpieczeństwa dzieci w sieci? Czy limity czasu, mniej powiadomień i ukryte liczniki polubień wystarczą, jeśli sam sposób działania platform zachęca do pozostawania przed ekranem?💻 🇵🇱 W kontekście dramatycznych wydarzeń w polskich szkołach Mateusz Chrobok opowie, jakie zagrożenia mogą kryć się na czatach w grach i w internetowych społecznościach. Co mogą zrobić rodzice, od których trudno przecież oczekiwać, że zostaną ekspertami od cyberbezpieczeństwa? Czy da się stworzyć bezpieczny internet dla dzieci?👤 Goście:🟢 Magdalena Bigaj, ekspertka od higieny cyfrowej🟢 Owen Bennett, ekspert do spraw bezpieczeństwa w internecie, były szef obszaru międzynarodowego bezpieczeństwa online w brytyjskim Ofcomie🟢 Paulina Wawro i jej córka Klara, bohaterki reportażu z Józefosławia🟢 Mateusz Chrobok, ekspert do spraw cyberbezpieczeństwa i AIProwadzenie: Adrian BąkRealizacja: Andrzej BoguckiLektorzy: Marcin ŻyłaPartnerem tego odcinka jest Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych (PJATK)Rozkład jazdy: (01:48) Reportaż z Józefosławia: Klara i Furby(14:04) Magdalena Bigaj: Jak sztuczna inteligencja wpływa na dzieci i młodzież(45:47) Owen Bennett: Czy ugoda z Metą rzeczywiście przysłuży się dzieciom?(50:53) Mateusz Chrobok: Czy można stworzyć bezpieczny internet dla dzieci?(1:08:14) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Prezydent Donald Trump ogłosił w niedzielę, że Rosja i Ukraina zawarły porozumienie w sprawie wstrzymania wzajemnych ataków na infrastrukturę energetyczną. Dwa dni wcześniej Trump zapowiedział wstrzymanie sankcji na import przez Rosję oleju napędowego na rynek amerykański i rynki globalne. Na razie mowa jest o trzech transzach w okresie dwóch miesięcy. Prezydent Zełenski ostro skrytykował to porozumienie, wyraził przy tym gotowość do rozejmu w ostrzale infrastruktury energetycznej pod warunkiem, że Rosja przestanie ostrzeliwać Ukrainę. Ukraiński prezydent poinformował też, że Ukraina nie otrzymała od sojuszników ostrzeżeń wywiadowczych przed ostatnimi atakami Rosjan na Kijów. Dlaczego Donald Trump poszedł na ustępstwa wobec Putina, nie dostając nic w zamian? Jak Ukraina radzi sobie z presją wywieraną na nią przez amerykańską administrację? Jak obecny kryzys wpływa na sytuację na froncie?Gość: Wojciech Konończuk---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Jego życie, jak dobra powieść, zbudowane było na sprzecznościach, które łączyć może tylko ludzkie doświadczenie.Z jednej strony hedonista i buntownik.Z drugiej perfekcjonista, głosiciel etosu pracy opartej na bezwzględnej dyscyplinie i oddaniu.Jego podejście do jedzenia było metaforą podejścia do życia i ludzi – bądźmy szczodrzy wobec siebie i innych, szukajmy przyjemności nawet w tych najprostszych smakach, cieszmy się każdym kęsem.Bo jak mówił: „Nasze ciała to nie świątynie, ale wesołe miasteczka. Bawmy się dobrze”.A jednak ta historia nie ma happy endu.Bohaterem tego odcinka Raportu o książkach jest Anthony Bourdain - szef kuchni, autor znakomitych programów telewizyjnych, ale przede wszystkim PISARZ.Prowadzenie: Agata KasprolewiczGość: Natalia Mętrak-RudaKsiążka: „Anthony Bourdain. Teksty nieznane, klasyczne i odkryte na nowo” / przekład: Natalia Mętrak-Ruda, Paweł Bravo, Jacek Konieczny.---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Estonia przesuwa część swoich jednostek bliżej granicy z Rosją, Litwa wzmacnia ochronę granicy z obwodem królewieckim. Putin oskarża państwa bałtyckie o łamanie praw ludności rosyjskojęzycznej, ale twierdzi, że nie zamierza atakować Europy. Na ile realne jest zagrożenie rosyjskim atakiem na ten region? Jak taki atak mógłby wyglądać? I jak zareagują NATO i Unia Europejska?Stany Zjednoczone i Światowa Organizacja Zdrowia wezwały Rosję do udzielenia wyjaśnień w związku ze śmiercią laborantki z instytutu w Irkucku, w którym badane są bakterie dżumy. Czym jest ta choroba i dlaczego incydent w Irkucku budzi tak wielkie emocje w miejscach, gdzie dżuma nie występuje od stuleci?Stany Zjednoczone oficjalnie potwierdziły, że rozmieściły w kosmosie broń antysatelitarną, zdolną do niszczenia, strącania bądź zakłócania pracy satelitów nieprzyjaciela. Testy nad podobnymi systemami prowadzą także Rosja i Chiny. Czy w kosmosie grozi nam nowy wyścig zbrojeń?Separatyści wygrali wybory w kanadyjskiej prowincji Quebec. W Albercie za chwilę odbędzie się głosowanie w sprawie ewentualnego rozpisania referendum o odłączeniu prowincji od Kanady. Czy temu krajowi grozi rozpad?Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki zdobył Belg pracujący w USA, a nagrodę w dziedzinie chemii — Francuz i Japończyk. Dlaczego Polacy nie zdobywają naukowych Nobli? A może zdobywają, tylko o tym nie wiemy?Rozkład jazdy: (02:13) Bartosz Chmielewski: Bałtowie: przygotowania do ataku Rosji(19:00) Tomasz Kantyka: Dżuma w Irkucku?(41:53) Podziękowania(48:59) Marcin Żyła: Wyścig zbrojeń w kosmosie(1:03:36) Marcin Gabryś: Czy Kanadzie grozi rozpad?(1:26:20) Tomasz Rożek: Kto zdobywa naukowe Noble?(1:53:29) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Setki tysięcy ludzi wzięło udział w demonstracjach we Francji wywołanych przez uczniów liceów, którzy domagają się polepszenia warunków w szkołach. Większość protestów przebiegła spokojnie, jednak w niektórych doszło do starć demonstrantów z policją i aktów wandalizmu. Wtorkowa ogólnokrajowa manifestacja jest kolejnym elementem akcji protestacyjnej, która rozpoczęła się w jednej z podparyskich szkół. Od połowy września zniszczone zostały 24 szkoły, 900 z 3200 liceów francuskich zostało wczoraj zablokowanych podczas krajowego dnia protestu. Ponad 6 i pół tysiąca osób, głównie nieletnich, zostało aresztowanych. Niektórzy nauczyciele i związki zawodowe przyłączyli się do protestów. Część komentatorów oskarża policję o stosowanie zbyt brutalnych metod wobec młodzieży. Jakie są realne przyczyny tej największej od kilku dekad fali protestów młodzieży? Dlaczego dochodzi do tak brutalnych aktów przemocy? I jak francuscy politycy reagują na protesty?Gość: Joanna Nowicka---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

To jeden z najważniejszych tekstów w historii literatury faktu. Tekst założycielski dla kolejnych pokoleń twórców powieści dokumentalnej.Powstał 7 dekad temu i po raz pierwszy trafia do rąk polskiego czytelnika.Rodolfo Walsh nie planował napisać „Operacji Masakra”, dopóki pewnego wieczoru, podczas rozgrywki szachowej w kawiarni, nie usłyszał przypadkiem o nielegalnych rozstrzelaniach z czerwca 1956 roku. Do stolika szachowego nigdy już nie wrócił. A dwie dekady później zginął z rąk innej argentyńskiej dyktatury. Jeszcze krwawszej niż ta, która stała za egzekucją bohaterów „Operacji Masakra”.„Operacja Masakra” to tekst rekonstruujący krok po kroku, minuta po minucie, noc z 9 na 10 czerwca 1956 roku, kiedy grupa mężczyzn znalazła się w pewnym mieszkaniu na obrzeżach Buenos Aires, by pograć w karty i posłuchać transmisji meczu bokserskiego. Tego samego wieczoru zwolennicy obalonego rok wcześniej Juana Dominga Perona zorganizowali nieudane powstanie zbrojne przeciwko rządzącej krajem dyktaturze. Grupa mężczyzn znalazła się w nieodpowiednim miejscu w nieodpowiednim czasie i zapłaciła za to życiem.Dlaczego „Operacja Masakra” Rodolfo Walsha po siedemdziesięciu latach jest tak ważna i aktualna?O tym rozmawiam z gośćmi w tym odcinku Raportu o książkach – Barbarą Jaroszuk i Arturem Domosławskim.Prowadząca: Agata KasprolewiczGoście: Barbara Jaroszuk i Artur DomosławskiKsiążka: „Operacja Masakra” / Rodolfo Walsh / przekład: Barbara Jaroszuk / wydawnictwo ArtRage---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Brazylia wybiera prezydenta, władze regionalne i część Kongresu. W starciu o najwyższy urząd ubiegający się o kolejną kadencję urzędujący prezydent Luiz Inácio Lula da Silva i senator Flávio Bolsonaro, syn byłego prezydenta Jaira Bolsonaro, notują sondażowy remis. Zwycięstwo Flávio Bolsonaro oznaczałoby, że Brazylia dołączy do grupy proamerykańskich państw latynoskich sprzymierzonych z Donaldem Trumpem. Zwycięstwo Luli, który oskarża Bolsonaro o uległość wobec Trumpa, dawałoby Brazylijczykom kontynuację polityki odrębnej wobec Ameryki, opartej na poparciu biedniejszych Brazylijczyków. Jakie argumenty polityczne mają obaj kandydaci? Jakim krajem będzie Brazylia po tych wyborach?Eksmisja staruszki w Madrycie przyczyną wielotysięcznych protestów przeciwko sytuacji mieszkaniowej w Hiszpanii. Rząd mrozi ceny najmu i zakazuje spekulacyjnych zakupów mieszkań. Dlaczego jeden z najprężniej rozwijających się krajów UE nie radzi sobie z problemem mieszkaniowym?Jeden z najbardziej zasłużonych angielskich klubów piłkarskich, Manchester City, uznany za winnego naruszeń zasad finansowych obowiązujących w lidze. Czy sukcesy klubu odniesione w ostatnich latach z pogwałceniem zasad prawa zostaną unieważnione, a drużyna straci nie tylko wiarygodność, ale masę pieniędzy?W amerykańskim więzieniu w stanie Tennessee mimo dwukrotnej próby doprowadzenia do egzekucji skazanej na śmierć morderczyni nie udało się pozbawić jej życia. Co ta szokująca historia mówi o stosunku Amerykanów do kary śmierci?Francuski wicehrabia, nieudany polityk, twórca i właściciel historycznego parku rozrywki odwiedzanego co roku przez 3 miliony ludzi, a także wielbiciel chwały Francji białej, katolickiej i konserwatywnej. Kim jest Philippe de Villiers – bohater naszego nowego cyklu Człowiek z Raportu?Rozkład jazdy: (02:47) Joanna Gocłowska-Bolek: Kto prezydentem Brazylii: Lula czy Bolsonaro(25:18) Jędrzej Bielecki: Kryzys mieszkaniowy w Hiszpanii(46:48) Raport o sztucznej inteligencji(47:22) Podziękowania(53:54) Michał Banasiak: Manchester City oszukuje konkurentów(1:12:03) Marcin Fatalski: Egzekucja, do której nie doszło w USA(1:35:21) Łukasz Wójcik: Człowiek z Raportu - Park rozrywki ku chwale Francji(1:53:11) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]