Skąd właściwie wzięła się sól?

Stres jest częścią życia i sam w sobie nie musi być czymś złym. Problem zaczyna się wtedy, gdy nie znika, przeciąża nasze zasoby i z krótkiej mobilizacji zamienia się w codzienny, chroniczny stan. W kolejnym odcinku podcastu MERITUM. Nauka. To Lubię x Uniwersytety WSB Merito Tomasz Rożek rozmawia z dr. hab. n. med. Mateuszem Grajkiem — psychologiem, psychotraumatologiem i specjalistą zdrowia publicznego — o tym, gdzie przebiega granica między stresem, który pomaga nam się adaptować, a stresem, który zaczyna szkodzić psychice i zdrowiu fizycznemu. Rozmawiamy też o traumie i o tym, dlaczego nie każde trudne doświadczenie nią jest, o odporności psychicznej, […]

Zimy są coraz cieplejsze, śniegu coraz mniej, więc po co właściwie zmieniać opony na zimowe? Czy nie lepiej kupić jeden komplet całoroczny i zapomnieć o sezonowych wizytach w warsztacie? Okazuje się, że odpowiedź wcale nie jest taka oczywista. Bo choć polski klimat się zmienia, temperatura, skład mieszanki gumowej i konstrukcja bieżnika nadal mają ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa na drodze. W określonych warunkach różnica w drodze hamowania między oponami letnimi a zimowymi może wynosić nawet kilka metrów. W tym odcinku Tomasz Rożek przygląda się wynikom testów, analizuje dane dotyczące temperatur w Polsce i wyjaśnia, kiedy warto postawić na opony zimowe, a kiedy […]

Mamy ją na stole każdego dnia, ale jej historia zaczęła się miliony lat przed pojawieniem się człowieka. W pierwszym odcinku serii nagranej w Kopalni Soli „Wieliczka” Tomasz Rożek przygląda się soli od strony geologii, historii i kultury. Jak powstają złoża soli? Skąd sól znalazła się w morzach? Dlaczego wielicka sól ma charakterystyczny szarozielony kolor? Jak dawniej ją pozyskiwano i dlaczego przez wieki była tak cenna, że zyskała miano „białego złota”? To pierwszy krok w podróży, która w kolejnych odcinkach zaprowadzi nas coraz głębiej pod ziemię. Partnerem odcinka jest Kopalnia Soli “Wieliczka” i Muzeum Żup Krakowskich #płatnawspółpraca

Czy zjawisko zachodzące na Pacyfiku, tysiące kilometrów od Polski, może zmienić pogodę za Twoim oknem i uszczuplić Twój portfel? Wyobraź sobie ogromną, naturalną huśtawkę przesuwania mas ciepłej wody w oceanie. Wszystko wskazuje na to, że nadchodzące El Niño będzie najsilniejsze od ponad 150 lat! W tym odcinku dowiesz się: Zjawisko to nakłada się na długoterminowy trend globalnego ocieplenia. Zobacz, jak wygląda sytuacja i przed jakimi wyzwaniami adaptacyjnymi stoimy.

Czy sztuczna inteligencja rzeczywiście pomaga nam myśleć lepiej, czy raczej sprawia, że coraz częściej oddajemy jej własny wysiłek poznawczy? W trzecim odcinku podcastu MERITUM. Nauka. To Lubię x Uniwersytety WSB Merito Tomasz Rożek rozmawia z dr Karoliną Oleksą-Marewską o kompetencjach przyszłości, krytycznym myśleniu i edukacji w świecie AI. W rozmowie pojawia się też zjawisko cognitive surrender — sytuacja, w której bezrefleksyjnie przyjmujemy odpowiedzi generowane przez technologię zamiast samodzielnie je analizować. Rozmawiamy także o tym, jak szkoła powinna zmienić się w czasach sztucznej inteligencji, dlaczego samo zapamiętywanie wiedzy przestaje wystarczać i jakie umiejętności mogą naprawdę decydować o naszej przyszłości.

Czy Polacy mają realną szansę na naukowego Nobla w dziedzinie nauk ścisłych? W tym odcinku przyglądamy się subiektywnej giełdzie polskich nazwisk z najwyższym prawdopodobieństwem na prestiżowe wyróżnienie – od prof. Artura Ekerta po prof. Elżbietę Frąckowiak i prof. Andrzeja Udalskiego. Poznasz kulisy noblowskich prognoz, dowiesz się, czym jest wskaźnik Clarificate Citation Laureates oraz dlaczego to właśnie informacja kwantowa czy nowe technologie magazynowania energii znajdują się dziś w centrum uwagi Komitetu Noblowskiego. Głównym wątkiem jest jednak odpowiedź na pytanie: dlaczego żaden przełomowy Nobel z nauk ścisłych nie powstał na terenie współczesnej Polski? Powołując się na analizy (m.in. tygodnika The Economist), prześwietlamy zjawisko, […]

Dlaczego tak trudno nam oszczędzać, czemu bardziej boli nas strata niż cieszy zysk i skąd bierze się FOMO przy inwestowaniu? W drugim odcinku podcastu MERITUM. Nauka. To Lubię x Uniwersytety WSB Merito Tomasz Rożek rozmawia z dr Joanną Myślińską-Wieprow o finansach behawioralnych i o tym, jak emocje wpływają na nasze decyzje finansowe. Rozmowa schodzi też na bardzo praktyczny grunt: oszczędzanie, obligacje, złoto, waluty, kryptowaluty i NFT.

Czy sztuczna inteligencja naprawdę działa tak samo jak człowiek? Ludzki mózg waży zaledwie około półtora kilograma i do działania potrzebuje około dwudziestu watów energii. Dla porównania, wielkie centra danych trenujące zaawansowane modele sztucznej inteligencji zużywają setki megawatów prądu, a ich trening kosztuje miliony dolarów. W tym nagraniu rozkładamy sztuczną inteligencję na czynniki pierwsze. Przedstawiamy, czym są duże modele językowe, jak działa mechanizm uwagi oraz dlaczego sieci neuronowe liczą prawdopodobieństwo wystąpienia kolejnych słów zamiast realnie rozumieć świat. Zwracamy uwagę na fundamentalne różnice między sztuczną siecią a ludzkim mózgiem, omawiamy zjawisko halucynacji i błędów w odpowiedziach modeli oraz przywołujemy przełomowy system AlphaFold. W […]

Czy ruch naprawdę może poprawić naszą pamięć, nastrój i odporność psychiczną? A kiedy sport, zamiast pomagać, zaczyna być źródłem presji i stresu? W pierwszym odcinku podcastu MERITUM. Nauka. To Lubię x Uniwersytety WSB Merito Tomasz Rożek rozmawia z dr hab. Dominiką Wilczyńską o tym, co aktywność fizyczna robi z naszą psychiką, dlaczego tak ważna jest radość ze sportu i czemu na ruch nigdy nie jest za późno.

Czy Europa w końcu budzi się z biurokratycznego snu i wkracza w erę prawdziwego NewSpace? W najnowszym odcinku z cyklu rozmów o kosmosie Tomasz Rożek i Krzysztof Kurdyła analizują przełomowe wydarzenia oraz milowe kroki w europejskim sektorze kosmicznym. W tym odcinku zobaczycie: