177. Po co Europie nowy port kosmiczny, i to za kołem podbiegunowym?

Na Atlantyku, na którym o tej porze roku zwykle powstaje kilka huraganów, nie narodził się ani jeden. W tym samym czasie wschodni Pacyfik zdominowały aż trzy huragany najwyższej, piątej kategorii. Jednocześnie wielkie fale niszczą oba wybrzeża Ameryki Północnej. O co tu właściwie chodzi?Oraz opowieść o rewolucyjnym sposobie odczytywania zwojów papirusów, które zostały zwęglone podczas wybuchu Wezuwiusza w I n.e., a do ich rozszyfrowania konieczne było stworzenie własnego zwoju i spalenie go w piecu.  Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://www.dw.com/en/el-nino-explained-how-the-weather-pattern-affects-hurricanes-and-tropical-storms/a-79382511https://www.nhc.noaa.gov/data/tcr/?season=2026&basin=epachttps://www.noaa.gov/news/weekend-noreaster-likely-to-bring-damaging-winds-coastal-floodinghttps://www.latimes.com/california/story/2026-09-28/hurricane-polo-tropical-storm-odalys-send-dangerous-surf-to-southern-california-coasthttps://edition.cnn.com/climate/el-nino-california-sea-levels-coastal-floodinghttps://www.ejecentral.com.mx/nuestro-eje/huracan-polo-y-el-efecto-de-el-nino-por-que-el-pacifico-se-intensifica-y-el-atlantico-se-frenahttps://www.laprensa.hn/honduras/fenomeno-el-nino-frenando-formacion-huracanes-atlantico-KH32069355https://en.wikipedia.org/wiki/Extratropical_cyclonehttps://doi.org/10.1371/journal.pone.0353485https://www.herculaneum.ox.ac.uk/index.php/papyri/https://www.herculaneum.ox.ac.uk/index.php/the-villa-of-the-papyri/https://www.nature.com/articles/s41598-023-32623-3https://www.nature.com/articles/ncomms6895https://scrollprize.org/

Każdy dom ma własny zapach – choć jego mieszkańcy zwykle przestają go zauważać. Skąd bierze się ta charakterystyczna mieszanka? Dlaczego po powrocie z urlopu nagle czujemy tę woń? I co właściwie tworzy ten tak dobrze znany zapach klatki schodowej w starym bloku?Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0926669002000353https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1352231098000752https://enviromicro-journals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1462-2920.16381https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4861659/https://www.nature.com/articles/s41564-020-0697-xhttps://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.jafc.4c01515https://agris.fao.org/search/zh/records/65dfa3e30f3e94b9e5dad7c2https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/mec.15916https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8939353/https://link.springer.com/article/10.3758/BF03213109https://link.springer.com/article/10.3758/s13414-013-0620-0https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1600-0668.2007.00475.xhttps://link.springer.com/article/10.3758/BF03193837https://www.frontiersin.org/journals/psychology/articles/10.3389/fpsyg.2020.623910/pdfhttps://www.science.org/doi/10.1126/science.abn0340https://pubs.rsc.org/em/article/21/8/1280/644417/Overview-of-HOMEChem-House-Observations-ofhttps://science.ku.dk/english/press/news/2021/researchers-develop-tracking-tool-that-reveals-toxic-compounds-in-indoor-environments/https://www.jic.ac.uk/press-release/research-unearths-the-science-behind-the-smell-of-spring/https://eli.gov.pl/eli/DU/2012/510/ogl/pol/pdfhttps://yadda.icm.edu.pl/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-article-BGPK-3544-3374/c/Milczarek.pdfhttps://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.3138/9781487579548/html

Pisuar dostał w tym roku Ig Nobla z fizyki - za zapobiegający rozpryskom kształt wyprowadzony z równania różniczkowego. Opowiadamy, po co naukowcy zbudowali maszynę do sikania, dlaczego mężczyźni celują w muchy i jak doszło do tego, że w ciągu ostatnich 70 lat aż trzykrotnie wynaleziono “od nowa” pisuar dla kobiet. Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!Tu obejrzycie nagrodzone Ig Noblem pisuary dla mężczyzn - Nautilus i Cornucopia:https://academic.oup.com/view-large/figure/512223725/pgaf087f4.jpgTu zobaczycie pisuary dla kobiet:https://www.ohs.org/blog/when-nature-calls-accession-it.cfmhttps://www.mediamatic.net/en/page/234343/this-is-lady-p https://lapee.dk/https://www.peequal.com/ Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://improbable.com/ig/winners/#ig2026https://academic.oup.com/pnasnexus/article/4/4/pgaf087/8098745https://www.cbc.ca/radio/asithappens/2026-ig-nobels-9.7331408https://worksthatwork.com/1/urinal-flyhttps://www.washingtonpost.com/news/wonk/wp/2017/10/09/whats-a-urinal-fly-and-what-does-it-have-to-with-winning-a-nobel-prize/ https://en.wikipedia.org/wiki/Urinal_target https://www.yahoo.com/lifestyle/articles/1976-research-study-confirms-science-211549258.htmlhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Teoria_popychaniahttps://www.bristol.ac.uk/news/2021/may/urinal-wins-top-prize-in-new-enterprise-competition.htmlhttps://www.bbc.com/news/business-51293676https://wielkahistoria.pl/brudne-oblicze-dawnego-wawelu-o-tym-co-dzialo-sie-gdy-krol-wychodzil-z-komnat-nie-ucza-w-szkolach/https://www.ohs.org/blog/when-nature-calls-accession-it.cfmhttps://www.mediamatic.net/en/page/234343/this-is-lady-p https://lapee.dk/https://www.peequal.com/ https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7142493/https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12219158/https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6843934/https://researchonline.jcu.edu.au/29819/

Przyzwyczailiśmy się, że w kosmos leci się znad równika. Okazuje się jednak, że jeśli chcesz obserwować Ziemię, a nie tylko wisieć nad nią – najlepiej wystartować z Arktyki. Opowiadamy o kosmodromie w Norwegii wysuniętym najdalej na północ, o kutrze rybackim zakłócającym starty rakiet i manewry wojskowe oraz o 30-sekundowym locie, który okazał się sukcesem, mimo że zakończył się katastrofą. Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://spaceagency.no/news/andoya-spaceport-the-first-launch-base-for-small-satellites-in-europe-has-officially-openedhttps://techtour.com/news-norways-port-to-space/https://www.esa.int/About_Us/50_years_of_ESA/50_years_of_space_for_Norwayhttps://hgss.copernicus.org/articles/9/141/2018/https://keeptrack.space/deep-dive/andoya-spaceporthttps://andoyaspace.no/https://space.stackexchange.com/questions/457/is-there-any-advantage-in-launching-spacecraft-from-a-high-latitude-or-why-washttps://csis-website-prod.s3.amazonaws.com/s3fs-public/publication/190314_Spaceports_The_World.pdfhttps://moontomars.space/space-port/andoya-space-center/https://www.livemint.com/companies/news/german-rocket-hits-setback-as-europe-seeks-spacex-alternatives-11743334418194.htmlhttps://satnews.com/2024/08/25/norway-officially-licensed-to-launch-at-andoya-spaceport/https://www.luftfartstilsynet.no/en/space/andoya-spaceport/

W Himalajach spada gigantyczna masa skał i lodu. Kilka minut później doliną pędzi fala, która niszczy wszystko na swojej drodze. Co naprawdę uruchomiło tę katastrofę, skąd wzięła się tak ogromna ilość wody i czy takich zdarzeń będzie coraz więcej?Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!Animacja z NYTimesa:https://www.nytimes.com/interactive/2026/08/27/world/asia/nepal-flash-flood-damage.htmlNagrania spadającego lodowca:https://www.youtube.com/watch?v=KrsZ5raaEcs https://www.youtube.com/shorts/5486SRhhrIEZachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://www.nature.com/articles/d41586-026-02716-whttps://www.science.org/content/article/how-scientists-unraveled-cause-devastating-flood-tibet-and-nepalhttps://www.scientificamerican.com/article/why-glacial-collapse-likely-caused-the-nepal-disaster-and-why-climate-change-will-make-these-events-more-likely/https://www.theclimatebrink.com/p/what-we-can-and-cannot-say-abouthttps://www.antarcticglaciers.org/2026/08/august-2026-nepal-tibet-floods/https://nepalitimes.com/nepal-avalanche-was-live-on-drone-camerahttps://www.aljazeera.com/news/2026/8/28/is-nepal-facing-another-devastating-flood-from-a-new-lakehttps://www.nationalgeographic.com/environment/article/nepal-glacier-floods-warming-climate-disasterhttps://abcnews.com/International/deadly-nepal-flood-caused-enormous-landslide-glacier-tumble/story?id=135984405https://www.downtoearth.org.in/natural-disasters/energy-created-by-nepal-flood-was-bigger-than-the-atom-bomb-dropped-in-hiroshimahttps://en.wikipedia.org/wiki/2026_Nepal_floodshttps://www.mappr.co/nepal-flash-flood-rasuwagadhi/https://www.esa.int/Applications/Observing_the_Earth/Copernicus/Sentinel-2/Nepal_flash_flood_imaged_by_satellites

Czy zakładanie nogi na nogę jest niezdrowe? Jak i po co kameleony zmieniają kolory? Czy i w jaki sposób żyrafy wymiotują? To ostatni odcinek tegorocznego wakacyjnego cyklu, w którym odpowiadamy - z pomocą nauki i badań - na Wasze pytania. Zapraszamy do nowego odcinka Podcastu Crazy Nauki!Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://www.bbc.com/future/article/20151013-is-crossing-your-legs-bad-for-youhttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5140821/https://www.ovid.com/jnls/bpmonitoring/abstract/10.1097/mbp.0b013e3280b083a7~the-effect-of-crossing-legs-on-blood-pressurehttps://www.uts.edu.au/news/2026/04/is-sitting-with-your-legs-crossed-actually-bad-for-youhttps://www.healthline.com/health/crossed-legs-while-sittinghttps://www.thenakedscientists.com/articles/questions/how-do-giraffes-vomithttps://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1095643316301921?via%3Dihubhttps://www.nature.com/articles/ncomms7368https://doi.org/10.1371/journal.pbio.0060025https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2610148https://doi.org/10.1098/rsbl.2013.0892https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.abn2415https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/physzool.66.2.30163690

Jak, kiedy i skąd najlepiej obserwować zaćmienie Słońca w Polsce? Oraz, czy w tych zaćmieniach jest jakiś schemat, jakaś regularność? I za ile lat przestaną być widoczne z Ziemi?Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!Relacja korespondenta Polskiego Radia z zaćmienia Słońca 30 czerwca 1954:https://www.youtube.com/watch?v=pfausuVOGMsMapa zaćmień Słońca na świecie w latach 2018-2040:https://www.reddit.com/r/Astronomy/comments/6v9kvl/map_of_upcoming_solar_eclipses_worldwide_source/?tl=pl Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://www.facebook.com/ZGlowaWGwiazdach/posts/pfbid02GEnBRgqNwvNkvs6dr9zukGBKsdv5UDE7j38L8BbtWHGPuyq2hJyUL128y5DCug4Ulhttps://www.polskiastrobloger.pl/2026/07/czesciowe-zacmienie-slonca-i-ksiezyca-sierpien-2026.htmlhttps://space24.pl/nauka-i-edukacja/zacmienie-slonca-2026-jak-i-gdzie-obserwowac-zjawiskohttps://www.polskiastrobloger.pl/2026/07/perseidy-2026-w-noc-po-glebokim-zacmieniu-slonca-poradnik.htmlhttps://eclipse.gsfc.nasa.gov/SEsaros/SEsaros.htmlhttps://eclipse.gsfc.nasa.gov/5MCSE/5MCSE-Text.pdfhttps://eclipse.gsfc.nasa.gov/SEmono/TSE1999/T99Saros145.htmlhttps://en.wikipedia.org/wiki/Solar_Saros_126https://skyandtelescope.org/astronomy-resources/astronomy-questions-answers/when-will-the-last-total-solar-eclipse-occur/https://blogs.bl.uk/science/2018/08/the-150th-anniversary-of-the-first-observation-of-helium.htmlhttps://www.aps.org/apsnews/2014/08/discovery-of-helium-1868https://arxiv.org/pdf/1811.00461https://www.nature.com/articles/246072a0https://polskieradio24.pl/artykul/3393998,ostatnie-calkowite-zacmienie-slonca-w-polsce-niezwykla-relacjahttps://historia.ptma.pl/index.php/19_sierpnia_1887,_całkowite_zaćmienie_Słońcahttps://sejny.net/artykul/ostatnie-zacmienie-slonca-n948676https://pl.wikipedia.org/wiki/Zaćmienie_Słońca_z_30_czerwca_1954

Opowieść o tym, jak ludzie są w stanie namieszać w magnetosferze Ziemi za pomocą jednego absurdalnego testu jądrowego. I jak do dziś, po 64 latach, nie potrafią tego naprawić. Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://www.science.org/content/article/us-tests-ways-sweep-space-clean-radiation-after-nuclear-attackhttps://www.aps.org/apsnews/2022/11/electromagnetic-pulsehttps://www.discovermagazine.com/the-50th-anniversary-of-starfish-prime-the-nuke-that-shook-the-world-238https://nepp.nasa.gov/files/26652/2015-561-Stassinopoulos-Final-Paper-Web-HEART2015-STARFISH-supplemental-TN26292.pdf https://www.nationalgeographic.com/premium/article/why-the-us-once-set-off-a-nuclear-bomb-in-space-called-starfish-primehttps://en.wikipedia.org/wiki/Starfish_Primehttps://en.wikipedia.org/wiki/Van_Allen_radiation_belthttps://timesofindia.indiatimes.com/science/the-day-the-us-exploded-a-nuclear-bomb-in-space-and-created-an-artificial-radiation-belt/articleshow/132556453.cms 

Kolejny odcinek wakacyjnego cyklu, w którym odpowiadamy na Wasze pytania. Albo staramy się odpowiedzieć, o ile umiemy. Tym razem tematy przysłane przez: Dominikę, Martę i Huberta wraz z Dobrusią oraz Anetę. 00:00 - Cześć01:47 - Czy faktycznie niebieskie światło psuje nam sen?22:31 - Dlaczego w Tajlandii Księżyc leży sobie na boku?34:41 - Czy studnie kradną sobie wodę?49:11 - Czym i po co mruczą koty?Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: Niebieskie światło:https://www.bbc.com/future/article/20260407-the-blue-light-from-your-phone-isnt-ruining-your-sleephttps://www.nytimes.com/2025/08/17/well/health-effects-blue-light-screen-use.htmlhttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38806392/https://academic.oup.com/braincomms/article/6/3/fcae173/7675955?login=falsehttps://www.cooperlighting.com/b-dam/cooper-lighting/solutions/technologies/bioup/cls-bioup-white-paper.pdfhttps://cdn.clinicaltrials.gov/large-docs/52/NCT07391852/Prot_000.pdfhttps://www.cochrane.org/evidence/CD013244_blue-light-filtering-spectacle-lenses-visual-performance-macular-back-part-eye-protection-andhttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30311830/Księżyc:https://aa.usno.navy.mil/faq/crescenthttps://in-the-sky.org/news.php?id=20230519_08_100https://www.almanac.com/captivating-crescent-moonhttps://skyandtelescope.org/astronomy-news/observing-news/thinnest-crescent-moon/https://earthsky.org/astronomy-essentials/everything-you-need-to-know-zodiacal-light-or-false-dawn/https://www.universalworkshop.com/2019/03/07/the-steep-hill-of-spring/https://www.seas.upenn.edu/~amyers/MoonPaper20June.pdfhttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10505201/https://link.springer.com/article/10.3758/s13414-014-0767-3https://harfordastro.org/blog-4-1/tilting-the-eclipticStudniehttps://pubs.usgs.gov/circ/circ1186/html/boxa.htmlhttps://www.usgs.gov/water-science-school/science/groundwater-wellshttps://www.usgs.gov/mission-areas/water-resources/science/groundwater-level-response-earthquakeshttps://doi.org/10.1038/s41598-020-74991-0https://www.pgi.gov.pl/pshMruczenie kotahttps://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(23)01230-7https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1046/j.1365-2907.2002.00113.xhttps://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(09)01168-3https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1570911https://pubs.aip.org/asa/jasa/article/110/5_Supplement/2666/550913/The-felid-purr-A-healing-mechanismhttps://www.loc.gov/everyday-mysteries/item/why-and-how-do-cats-purr/https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/jmor.21627https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3206895/https://www.nationalgeographic.com/science/article/why-margarita-can-purr-but-cant-roarhttps://www.sciencedaily.com/releases/2023/10/231004105157.htm

Jak odległa katastrofa naturalna, klimat, głód, handel zbożem i rozejm ułożyły się w ciąg zdarzeń, który doprowadził do wybuchu epidemii Czarnej Śmierci w Europie. Niedawno znaleziono ostatni brakujący element całej tej układanki.Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://www.nature.com/articles/s43247-025-02964-0https://www.bbc.com/news/articles/cy5gr2x914rohttps://www.nationalgeographic.com/science/article/black-death-plague-volcano-eruptions-europehttps://pl.wikipedia.org/wiki/Czarna_%C5%9Bmier%C4%87https://www.medonet.pl/zdrowie/zdrowie-dla-kazdego/dzuma-czyli-czarna-smierc-najgorsza-pandemia-w-dziejach-ludzkosci/9d2b1n7https://www.frontiersin.org/journals/plant-science/articles/10.3389/fpls.2024.1487099/full