Breddin: Miðskeiðisvalið í USA

Miðlastuðulslógin skal broytast. Verkætlanarstuðulin skal takast av, rakstrarstuðulin skal koma aftur, og ein partur av samlaðu játtanini skal markast til miðlar á bygd. Men tryggjar miðlastuðulin tað, sum upprunaliga var endamálið ? dygdargott og álítandi miðlainnihald og eitt fjølbroytt miðlalandslag, sum styrkir fólkaræðið? Tað verður viðgjørt í fyrra parti av Breddanum. Í seinna parti verður sjóneykan sett á vitlíki og bókmentir. Vitlíki kann eftir stuttari tíð skriva bæði stuttsøgur og skaldsøgur, og kring heimin hevur nýtslan av tøknini longu elvt til kjak. Men er vitlíki eitt hent hjálparamboð hjá rithøvundum, ella hóttir tað skapanarevni, upphavsrætt og bókmentaliga góðsku? Og hvørjar avleiðingar kann menningin fáa fyri føroyskar rithøvundar? Gestir: Árni Gregersen, journalistur, Kim Simonsen, rithøvundur og forrólk í Fjølrit, og Rakel Helmsdal, rithøvundur og forfólk í Rithøvundafelagnum. Vertir: Ingolf S. Olsen og Sigurjón Einarsson.

- Komið øll og boykottið Kervi+. Soleiðis ljóðar ein av fleiri viðmerkingum á Facebook, nú talgilda skipanin Kervi+ so líðandi verður tikin í nýtslu í fólkaskúlanum. Fleiri foreldur finnast at, at tað er vorðið ov trupult at halda skil á skúlatingunum hjá børnunum, tí tey skulu brúka fleiri ymiskar talgildar skipanir. - Tað er øgiliga roksut. Nógv lættari við einari lektiubók, skrivar ein. Onnur eru ónøgd við, at alsamt meira av skúlagongdini verður talgilt, og summi hótta við at boykotta nýggju skipanina. Men hvat er Kervi+, og hví vekir skipanin so sterkar kenslur? Hvørjir eru fyrimunirnir við nýggju skipanini, og hvørjar avbjóðingar kunnu standast av henni? Hetta er evnið í sendingini í dag, har vit tosa við næmingar, foreldur, lærarar, skúlastjórar og Undirvísingarstýrið um Kervi+ og talgildingina av føroyska fólkaskúlanum. Gestir: Antonia Lindenskov Funding og Monika Sigurðsdóttir Vang, skúlanæmingar, Sarita C. Jacobsen og Turið Teitsdóttir, foreldur, Annika Katrin Joensen, skúlastjóri, og Mortan Zachariassen, deildarleiðari í Undirvísingarstýrinum. Vertur: Hansa Hansen

67 milliónir krónur. So stóra bót helt Heilsufrøðiliga starvsstovan í 2021, at Bakkafrost skuldi fáa fyri lógarbrot. Men fimm ár seinni er støðan ein heilt onnur. Fyrst vórðu partar av málinum sleptir og kravið minkað niður í eina millión krónur, og nú hevur Føroya rættur staðfest, at málið er fyrnt. Tað merkir, at rætturin ikki hevur tikið støðu til, um Bakkafrost hevur brotið lógina. Men hetta málið leggur eisini upp til ein størri spurning. Kann ein fyritøka gerast ov stór til, at myndugleikarnir tora at ganga henni ímóti? Hvat hendir, tá ein fyritøka gerst so stór og so týdningarmikil fyri eitt samfelag, at myndugleikarnir kunnu koma undir trýst? Og hvussu tryggja vit, at somu reglur galda fyri øll - eisini landsins størstu fyritøkur? Gestir: Kristina Samuelsen, løgfrøðingur, Regin Jacobsen, stjóri á Bakkafrosti, og Hallbera West, stjórnmálafrøðingur og granskari. Gjørt sendingina: Hansa Hansen og Sigurjón Einarsson, sum eisini er redaktørur.

Arbeitt verður við at fáa fríhandilsavtalur í lag við Suðurkorea og Kina, og Brasil er eisini í kikaranum. Fyri uppsjóvarvinnuna er tað kanska serliga Suðurkorea, sum er mest áhugavert. Har búgva umleið 52 milliónir fólk, og tey eta nógvan makrel. Eitt semjuskjal um at fara undir ítøkiligar samráðingar um fríhandilsavtalu verður væntandi undirskrivað í næstum, sigur landsstýrismaðurin í uttanríkis- og fiskivinnumálum. Hvønn týdning hevur tað fyri Føroyar og føroyskt vinnulív? Vit tosa við umboð fyri vinnu og myndugleikar, og í suðurkoreanska høvuðsstaðnum Seoul hava vit hitt ein fiskakeypara, sum hevur vitjað í Føroyum og er spentur eftir at sleppa at keypa føroyskan makrel - um tollforðingarnar fyrst verða tiknar burtur. Gestir: Jaesok Yang, fiskakeypari úr Suðurkorea, Bogi P. Nielsen, stjóri í Pelagos, Bárður á Steig Nielsen, landsstýrismaður í uttanríkis- og fiskivinnumálum, og Herálv Joensen, aðalstjóra í Uttanríkis- og fiskimálaráðnum. Gjørt sendingina: Ingolf S. Olsen og Frants Jensen.

'Leivur vil liva', men tað er trupult at sleppa í viðgerð og fáa tað tilboð, sum hann og hansara líkar hava tørv á. Í dag eru Beinir Johannesen, løgmaður, og Eyðdis Hartmann Niclasen, landsstýriskvinna í heilsumálum, í útvarpsstovuni, og svara spurningum, millum annað um, nær nakað tílíkt tilboð kemur. Miðskeiðisvalið Ein blá bylgja skolaði yvir USA týsdagin, tá ið demokratiski flokkurin vann bæði umboðsmannatingið og senatið. Vit tosa við politiskan viðmerkjara um, hvat tað merkir fyri framtíðina í landinum og restina av heiminum. Gestir: Beinir Johannesen, løgmaður, og Eyðdis Hartmann Niclasen, og Sámal Matras Kristiansen. Gjørt sendingini: Birgit Carina Eliasen, Katrin Johannesen og Frants Jensen. (Ein Eyka Breddi við longri samrøðu við Sámal Matras Kristiansen liggur her)

Ein blá bylgja skolaði yvir USA týsdagin, tá ið demokratiski flokkurin vann bæði umboðsmannatingið og senatið. Í hesum eyka partinum tosa vit við politiskan viðmerkjara um, hvat tað merkir fyri demokratiska og republikanska flokkin og hvat fer at henda tvey tey næstu árini fram til næsta forsetaval. Við í sendingini: Sámal Matras Kristiansen Gjørt sendingina: Katrin Johannessen og Frants Jensen, sum eisini var redaktørur Teknikari: Kári Annand Berg.

Veljarakanningar benda á, at demokratarnir í USA fara at vinna umboðsmannatingið, men tá ið talan er um senatið, stendur meira á jøvnum millum demokratarnar og republikanararnar. Í dag er miðskeiðisval í USA, har amerikanarar skulu gera av, um lóggávutingið framvegis skal vera republikanskt, ella um demokratarnir skulu fáa meiriluta. Skiftir kongressin lit, og verður blá, verður tað ikki so lætt hjá Donaldi Trump, forseta, at fremja sín politikk í verki. Gestir: Manuel James Delgado, amerikanari í Føroyum, Hallur av Rana, stjórnmálafrøðingur, og Regin Berg, stjórnmálafrøðingur. Gjørt sendingina hava: Frants Jensen og Ingolf Sólheim Olsen

Ísraelar hava talt atkvøðurnar eftir tjóðartingsvalið týsdagin, men eingin greiður vinnari er. Hvørki vongurin hjá Benjamin Netanyahu, forsætisráðharra, ella vongurin hjá avbjóðaranum, Gadi Eisenkot, kann telja upp í 61 sessir í ísraelska tjóðartinginum, Knesset, sum skulu til fyri at skipa meirilutastjórn. Hvat gera teir so nú, spyrja vit í sendingini í dag. Rúsevnaviðgerð Rúsevnaviðgerð snýr seg um lív ella deyð. Vit spyrja tveir politikarar, um tað er neyðugt við fleiri arbeiðsbólkum og tørvslýsingum, heldur enn bara at herja á við teimum 58 tilmælunum, sum hava ligið klár í meira enn fýra ár. Við í sendingini: Heini í Skorini, Magni Højgaard og Eirikur í Jákupsstovu. Gjørt sendingina: Birita Matras Petersen og Ingolf Sólheim Olsen, sum eisini var redaktørur. Teknikari: Kári Annand Berg.

Tvey evni eru í sendingini. Samstundis sum norðurlondini eru komin saman á ársfundinum hjá Norðurlandaráðnum í finska høvuðsstaðnum, Helsinki, í vikuni at finna felags loysnir um trygd, gjørdu norski forsætisráðharrin, Jonas Gahr Støre, og finski forsetin, Alexander Stubb, av at ringja til russiska forsetan, Vladimir Putin. Danski forsætisráðsharrin, Mette Frederiksen, fanst at norðurlendsku starvsbrøðrum sínum fyri at ganga egnar leiðir, men er síðani sjálv komin í andglettin fyri at hava lopið framav. Var danski forsætisráðharrin í so skjót við atfinningunum? Vit tosa við landsstýrismannin í uttanríkis- og fiskivinnumálum, sum var staddur á norðurlandaráðsfundinum í Helsinki. Sproytumisnýtsla er ikki eitt nýtt fyribrigdi í Føroyum, sigur fyrrverandi misbrúkari, sum hartar samfelagið fyri ikki at hava tikið rúsevnistrupulleikan í álvara. Í sendingini í dag tosa vit við Janu Mariu McKay, sum hevur verið rúsfrí í 14 ár. Vit hoyra hennara søgu, hvussu hon bleiv rúsfrí og hennara hugsan um, hvussu misbrúkarar vera raðfestir í Føroyum. Gjørt sendingina: Birgit Carina Eliasen, Birita Matras Petersen, og Ingolf Sólheim Olsen, sum eisini var redaktørur. Við í sendingini: Bárður á Steig Nielsen, landsstýrismaður í uttanríkis- og fiskivinnumálum, og Janu Mariu McKay.

Tvey evni eru í sendingini í dag Ísraelar skulu í dag gera av, hvør skal sita í teimum 120 sessunum í ísraelska tjóðartinginum, Knesset, næstu fýra árini. Hetta er fyrsta tjóðartingsvalið í Ísrael síðani álopið hjá palistinska Hamas í Ísrael 7. oktober í 2023. Hvussu merkir tað valdagin í dag? Hvat snýr hetta valið seg um, og megnar Benjamin Netanyahu, sitandi forsætisráðharri, at halda fast um valdið undir øktum trýsti innanhýsis í Ísrael og uttanífrá? Vit eru eisini á ársfundi hjá Norðurlandaráðnum í finska høvuðsstaðnum, Helsinki. Talan er um fyrsta fundin, eftir at Føroyar, Grønland og Áland hava fingið fast sæti í formansskapinum hjá ráðnum. Við í sendingini: Beinir Johannesen, løgmaður, Sunnvá Dahl Høgfeldt, komandi varaforseti í Norðurlandaráðnum, og Petur Petersen, føroyskur sendimaður í Ísrael. Gjørt sendingina hava: Katrin Johannessen, Birgit Carina Eliasen, Birita Matras Petersen og Ingolf Sólheim Olsen, sum eisini var redaktørur.