1122. Amerykańsko-Izraelski atak na Iran w pytaniach i odpowiedziach / El Ghamari, Nowakowski, Szczepański

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Magdaleną El Ghamari i Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [10 marca 2026 r.]W odwecie za atak Iran ostrzeliwuje kilkanaście krajów w regionie – w tym Turcję, Cypr i Azerbejdżan. Irańskie rakiety uderzają nie tylko w amerykańskie bazy, ale również w luksusowe hotele w Dubaju, rafinerie ropy naftowej oraz kluczowe instalacje i porty gazowe w Katarze. Atakowane są także stacje odsalania wody morskiej, będące dla wielu państw regionu jedynym źródłem zaopatrzenia w wodę.Iran zamknął Cieśninę Ormuz, a transport morski przez Kanał Sueski (odpowiedzialny za 20% światowego handlu kontenerowego) jest sparaliżowany przez ataki szyickich Huti z Jemenu.Odwet Iranu uderza w czułe punkty światowej gospodarki, szczególnie na Zachodzie. Ceny paliw rosną w zastraszającym tempie, co wkrótce przełoży się na wzrost kosztów niemal wszystkich produktów i usług. Wojna bezpośrednio zagraża też światowemu rolnictwu – nie tylko z powodu utrudnionej logistyki, ale także przez gwałtowny wzrost cen nawozów azotowych, do których produkcji niezbędny jest gaz ziemny.Skutki tego konfliktu odczuwa już każda polska rodzina, zwłaszcza na wsi, gdzie drastycznie rosną koszty transportu.Tymczasem Donald Trump bagatelizuje kryzys na rynku ropy, kwitując go stwierdzeniem: „To niewielka cena za bezpieczeństwo”. No właśnie – bezpieczeństwo… ale czyje?Dr Magdalena El Ghamari – doktor nauk społecznych w obszarze nauk o obronności (2013), pracowniczka naukowo-dydaktyczna Instytutu Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych (INPiSM). Zajmuje się badaniami nad terroryzmem, propagandą i rekrutacją w organizacjach terrorystycznych, procesami radykalizacji i ekstremizmu oraz problematyką regionu MENA (religia i kultura świata arabsko-muzułmańskiego). Jest członkinią m.in. Radicalisation & Extremism Advisory Board (RAN) oraz Society for Libyan Studies (The British Academy), a także stowarzyszenia kombatantów misji pokojowych ONZ. W latach 2017–2020 była stypendystką Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców; pełni funkcje eksperckie m.in. w obszarze ekstremizmu islamskiego i bezpieczeństwa wewnętrznego. W latach 2023–2025 pracowała jako profesorka wizytująca w Heidelberg Skopje (Macedonia). Równolegle działa jako niezależna międzynarodowa ekspertka i szkoleniowiec dla instytucji krajowych i międzynarodowych (m.in. FRONTEX, CEPOL, UNESCO, KFOR, EULEX), prowadząc szkolenia dotyczące środowiska operacji oraz obszaru arabsko-muzułmańskiego, w tym w kontekstach takich jak Afganistan, Irak, Kosowo i Libia.Jerzy Marek Nowakowski – historyk i dyplomata, analityk oraz komentator spraw międzynarodowych. W latach 1997–2001 był podsekretarzem stanu w KPRM i głównym doradcą ds. zagranicznych premiera Jerzego Buzka. Pełnił funkcję ambasadora RP na Łotwie (2010–2014) oraz w Armenii (2014–2017). Jest związany ze środowiskiem analitycznym i eksperckim; kieruje Akademickim Centrum Analiz Strategicznych przy Akademii Sztuki Wojennej (powołany na stanowisko dyrektora w 2025 r.)Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#rozmowywszechnicy #trump #usa #donaldtrump #iran #izrael #wojna #polityka

W nagraniu spotykają się Anita Szymborska – dyrektorka Ukraińskiej Akcji KIK oraz Iga Rzyśkiewicz – nauczycielka języka polskiego w LO Bednarska. Punktem wyjścia do rozmowy są stworzone przez nie materiały edukacyjne dotyczące migracji, przygotowane w ramach kampanii „MAM TAK SAMO”.To jednak nie tylko opowieść o narzędziach dydaktycznych. To przede wszystkim rozmowa o migracji jako doświadczeniu, które realnie kształtuje relacje społeczne – dziś szczególnie relacje polsko-ukraińskie – i które będzie miało wpływ na ich przyszłość.Autorki pokazują, że migracja nie jest tematem „na później” ani wyłącznie dla wielkich miast. To wyzwanie i szansa obecne także w mniejszych miejscowościach i na wsi – wszędzie tam, gdzie spotykają się ludzie o różnych doświadczeniach i historiach.Rozmowa przybliża:- czym są współczesne migracje i jakie mają przyczyny,- jak Polska – historycznie kraj emigrantów – staje się dziś krajem przyjmującym,- jakie wyzwania stoją przed społecznościami lokalnymi,- jak szkoła może być bezpieczną przestrzenią rozmowy o różnicach i podobieństwach,- jak młodzi ludzie mogą współtworzyć społeczeństwo oparte na dialogu zamiast podziałów.Prezentowane materiały edukacyjne „MAM TAK SAMO” to gotowe scenariusze zajęć możliwych do wykorzystania w ramach edukacji obywatelskiej. Łączą wiedzę o migracjach w ujęciu globalnym i historycznym z refleksją nad polskim doświadczeniem migracyjnym oraz praktycznymi ćwiczeniami rozwijającymi empatię i kompetencje międzykulturowe.Ich celem jest wsparcie nauczycieli w prowadzeniu mądrych, spokojnych i angażujących rozmów o tematach, które często budzą emocje – ale których nie da się uniknąć.Nagranie pokazuje, że szkoła może być miejscem, gdzie różnorodność staje się zasobem, a nie źródłem napięć.👉 Zachęcamy do obejrzenia rozmowy oraz skorzystania z materiałów:https://ua.kik.waw.pl/kampania/materialy-do-lekcji-o-migracjach-na-swiecie/Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#uchodźcy #migracje #integracja #szkoła #szkola #uczniowie #nauczyciele #współpracawww.ua.kik.waw.pl

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Magdaleną El Ghamari i Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [3 marca 2026 r.]Od soboty trwa atak USA i Izraela na Iran. Jakie tego konsekwencje będą dla regionu, Ukrainy i świata? O tym będą mówili i o to będzie można zapytać Jerzego Marka Nowakowskiego i Magdalenę El Ghamari z Centrum Analiz Strategicznych Akademii Sztuki Wojennej.Zapraszamy na sesję Q&A. Rozpoczniemy krótką analizą sytuacji, potem odpowiemy na pytania i komentarze widzów.Dr Magdalena El Ghamari – doktor nauk społecznych w obszarze nauk o obronności (2013), pracowniczka naukowo-dydaktyczna Instytutu Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych (INPiSM). Zajmuje się badaniami nad terroryzmem, propagandą i rekrutacją w organizacjach terrorystycznych, procesami radykalizacji i ekstremizmu oraz problematyką regionu MENA (religia i kultura świata arabsko-muzułmańskiego). Jest członkinią m.in. Radicalisation & Extremism Advisory Board (RAN) oraz Society for Libyan Studies (The British Academy), a także stowarzyszenia kombatantów misji pokojowych ONZ. W latach 2017–2020 była stypendystką Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców; pełni funkcje eksperckie m.in. w obszarze ekstremizmu islamskiego i bezpieczeństwa wewnętrznego. W latach 2023–2025 pracowała jako profesorka wizytująca w Heidelberg Skopje (Macedonia). Równolegle działa jako niezależna międzynarodowa ekspertka i szkoleniowiec dla instytucji krajowych i międzynarodowych (m.in. FRONTEX, CEPOL, UNESCO, KFOR, EULEX), prowadząc szkolenia dotyczące środowiska operacji oraz obszaru arabsko-muzułmańskiego, w tym w kontekstach takich jak Afganistan, Irak, Kosowo i Libia.Jerzy Marek Nowakowski – historyk i dyplomata, analityk oraz komentator spraw międzynarodowych. W latach 1997–2001 był podsekretarzem stanu w KPRM i głównym doradcą ds. zagranicznych premiera Jerzego Buzka. Pełnił funkcję ambasadora RP na Łotwie (2010–2014) oraz w Armenii (2014–2017). Jest związany ze środowiskiem analitycznym i eksperckim; kieruje Akademickim Centrum Analiz Strategicznych przy Akademii Sztuki Wojennej (powołany na stanowisko dyrektora w 2025 r.)Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#rozmowywszechnicy #polityka #izrael #iran #usa #wojna #rakiety #ukraina #dubaj

Spotkanie z Adamem Zamoyskim – historykiem i autorem głośnych biografii: „Izabela. Opowieść o niezłomnej księżnej" oraz „Ostatni król Polski", opublikowanych przez wydawnictwo Czytelnik [26 lutego 2026 r.]Rozmowa, którą poprowadzi Aldona Łaniewska-Wołłk, będzie okazją do przyjrzenia się dwóm wybitnym postaciom schyłku Rzeczypospolitej – Izabeli Czartoryskiej i Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu. To historie ludzi uwikłanych w wielką politykę i dramatyczne przemiany epoki, a zarazem opowieści o ambicji, wizji i próbie ocalenia polskiej kultury w czasach nadchodzącej katastrofy państwa. Adam Zamoyski – sięgając do archiwów w całej Europie – rekonstruuje nie tylko losy bohaterów, lecz także świat XVIII-wiecznej Polski: pełen napięć i zawiedzionych nadziei, nadal budzący emocje i wywołujący sprzeczne oceny. Kim była Izabela – twórczyni pierwszego polskiego muzeum i jedna z najbardziej wpływowych kobiet swojej epoki? Jakim władcą był Stanisław August – wizjonerem czy politykiem skazanym na porażkę? Adam Zamoyski to historyk i pisarz, autor cenionych na świecie książek poświęconych historii Polski i Europy, zwłaszcza XVIII i XIX wieku. Publikuje po angielsku i polsku, a jego biografie – m.in. Napoleona czy Fryderyka Chopina – zdobyły międzynarodowe uznanie. Od lat zajmuje się historią epoki oświecenia i dziejami Rzeczypospolitej u schyłku jej niepodległości. Aldona Łaniewska-Wołłk – historyczka i publicystka, specjalizująca się w historii Polski XX wieku oraz biografistyce. Autorka książek i artykułów popularyzujących historię, badaczka dziejów polskiej inteligencji i elit. Związana z instytucjami zajmującymi się upowszechnianiem historii i debatą o pamięci.Organizatorem wydarzenia, które odbędzie się 26 lutego 2026 r., początek o godzinie 18.00, w Domu Spotkań z Historią przy ulicy Karowej 20 w Warszawie, jest wydawnictwo Czytelnik.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#Wszechnica #historia #AdamZamoyski #AldonaŁaniewskaWołłk #HistoriaPolski #IzabelaCzartoryska #StanisławAugust #OstatniKrólPolski #Czytelnik #DomSpotkańZHistorią #Rozmowa #Biografia #Oświecenie #Dziedzictwo #Kultura #PolskaHistoria

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [24 lutego 2026 r.]24 lutego mija czwarty rok od inwazji Rosji na Ukrainę. Wysiłki by zapobiec wojnie nie udały się. Odstraszanie nie podziałało. Rosja długo przygotowywała się do tej wojny. Uzależniła Zachód od dostaw gazu. Brak zdecydowanej reakcji Zachodu na wojnę w Gruzji i zajęcie Krymu podziałały zachęcająco. W grudniu 2021 roku Rosja przedłożyła Zachodowi ultimatum, żądając wycofania się NATO z Europy środkowo wschodniej i pozostawienia Ukrainy jako obszaru jej podległego, a 24 lutego ruszyła. To miała być interwencja porządkowa, nazwana „operacją specjalną” by sprawiać wrażenie, że to wewnętrzna sprawa Rosji. Okazała się wojną i trwa już cztery lata. Liczba żołnierzy zabitych, zaginionych i rannych przekroczyła dwa miliony. Lata tej wojny zmieniły Europę, zmieniły naturę wojny, sposób prowadzenia działań wojennych. W procesie dziejowym, Rosja po raz kolejny usiłuje zdobyć wpływ na Europę i świat, zmienić porządek światowy. Świat też się zmienił, nie tylko pod wpływem tej wojny.Jak dalece jest to wojna o kształt Europy, poziom życia Europejczyków? Czy uda się zachować nasz dobrobyt? Czy po raz kolejny Rosja zostanie powstrzymana? Czy procesy dziejowe, takie jak obrona przez Ukraińców ich państwa zostaną powstrzymane? I w ogóle, cztery lata wojny i co dalej?Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#ukraina #rozmowywszechnicy #wojna #rosja

Wykład dr hab. Marka Pąkcińskiego w ramach Festiwalu Nauki w Warszawie [27 września 2025 r.]Proponowany wykład będzie próbą podsumowania aktualnej wiedzy na temat okultyzmu i spirytyzmu drugiej połowy XIX wieku oraz wieku XX (i ich wcześniejszych korzeni) z perspektywy historii kultury późnej nowoczesności. Omówione zostaną między innymi takie istotne dla tematu pozycje jak książki Frances A. Yates, dotyczące „Oświecenia Różokrzyżowców” czy „magii i okultyzmu w Anglii epoki elżbietańskiej”, bądź też praca zbiorowa pod redakcją Berenice G. Rosenthal The Occult in Russian and Soviet Culture. Na tym tle przedstawiona zostanie polska, literacka recepcja okultyzmu i spirytyzmu (m. in. w twórczości Reymonta), wraz z omówieniem najpopularniejszych autorów z tego kręgu popularnych w Polsce na przełomie XIX i XX wieku oraz w okresie międzywojennym (Allan Kardec, Emil Schuré, Jelena Bławatska, Rudolf Steiner, Joseph Anton Schneiderfranken).Konkluzją będzie prezentacja prób racjonalizacji tego fenomenu poprzez połączenie go z odkryciem nieświadomych warstw ludzkiej psychiki (m. in. u prekursora takiej racjonalizacji – Eduarda von Hartmanna, w jego książce Spirytyzm i na tle filozoficznej syntezy Filozofia nieświadomego), zarysowującym odmienną ścieżkę ich interpretacji, niż „klasyczna” psychoanaliza.dr hab. prof. IBL PAN Marek Pąkciński – pisarz, tłumacz literatury fantastycznej oraz literaturoznawca, dr hab. nauk humanistycznych, specjalista w zakresie historii literatury i myśli nowoczesnej. Zadebiutował już w wieku 16 lat tomem opowiadań Owadzia planeta, który zwrócił uwagę środowiska fantastycznego. Jest autorem kilku tomów prozy i powieści, a także tłumaczem literatury. Równolegle prowadzi działalność naukową – od 1992 roku związany jest z Instytutem Badań Literackich PAN. Stopień doktora habilitowanego uzyskał na podstawie pracy Maski Zaratustry, poświęconej recepcji filozofii Nietzschego i kryzysowi nowoczesności. Do 2015 roku pracował także jako profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, a następnie objął funkcję dyrektora Stacji Naukowej PAN w Moskwie.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#spirytyzm #okultuzm #literatura #kultura #język #festiwalnauki #historia

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [17 lutego 2026 r.]Zakończyła się 62. Monachijska Konferencja Bezpieczeństwa. To tradycyjne, coroczne spotkanie kolejnych pokoleń przywódców państw, ministrów i ekspertów (głównie zachodnich) jest od dawna miejscem wymiany informacji, składania deklaracji i ogłaszania kierunków polityki zagranicznej. To tutaj prezydent Rosji, na długo przed atakiem na Ukrainę, poinformował świat o celach rosyjskiej polityki, które wkrótce zaczął realizować. Tegoroczna konferencja odbywała się w cieniu rozkładu dotychczasowego porządku światowego i kryzysu jedności Zachodu. Czy podczas wydarzenia padło coś nowego? Warto przeanalizować oświadczenia, panele dyskusyjne i przemówienia głównych mówców. Co z nich wynika? Jakie deklaracje złożyli przedstawiciele Polski? Co powiedziano o NATO, Europie i Ukrainie?Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#rozmowywszechnicy #polityka #monachium #bezpieczeństwo

Wykład dr Małgorzaty Religi w ramach Kawiarni Naukowej 1a w Wawerskim Centrum Kultury [12 lutego 2026 r.]Konfucjusz to jedna z tych postaci, o których wszyscy coś słyszeli, ale mało kto naprawdę wie, co dokładnie powiedział – i co miał na myśli. Zwykle kojarzymy go z sentencjami o harmonii, porządku i szacunku dla tradycji. Tyle że… ten obraz bywa uproszczony, a czasem wręcz mylący.Konfucjusz (551–479 p.n.e.) nie był prorokiem ani twórcą religii. Był nauczycielem, urzędnikiem, myślicielem i praktykiem życia społecznego, który próbował odpowiedzieć na bardzo konkretne pytania:- jak powinno działać państwo?- jak budować dobre relacje między ludźmi?- co znaczy być „dobrym człowiekiem” w świecie pełnym konfliktów?Jego nauczanie nie polegało na głoszeniu abstrakcyjnych prawd. Przeciwnie – Konfucjusz skupiał się na codziennej praktyce: na relacjach rodzinnych, odpowiedzialności władzy, znaczeniu edukacji, samodoskonaleniu i etyce opartej na wzajemności. Kluczowe pojęcia jego myśli – ren (humanitarność), li (rytuał, właściwe zachowanie), yi (moralna słuszność) – nie są prostymi hasłami, lecz narzędziami myślenia o społeczeństwie.Co ważne: Konfucjusz nie zostawił po sobie jednego „świętego tekstu”. To, co dziś uznajemy za jego nauki, znamy głównie z Dialogów konfucjańskich (Analektów) – zapisków uczniów i kolejnych pokoleń. Stąd pytanie, które stanie w centrum wykładu:co naprawdę powiedział Konfucjusz, a co dopisali mu inni?Wykład pokaże Konfucjusza nie jako pomnikowego mędrca z cytatu na kubku, lecz jako myśliciela zanurzonego w realiach swojej epoki – epoki kryzysu, chaosu politycznego i rozpadu dawnych porządków. A przy okazji pozwoli zrozumieć, dlaczego jego idee przez ponad dwa tysiące lat kształtowały Chiny, Koreę, Japonię i Wietnam – i dlaczego wciąż wracają dziś w rozmowach o etyce, edukacji i władzy.To będzie opowieść o tym, jak czytać Konfucjusza uważnie, bez uproszczeń i bez mitów – i co z jego myśli może być zaskakująco aktualne także dla nas.Dr Małgorzata Religa 李周, ukończyła studia sinologiczne w Zakładzie Sinologii WO UW; studiowała także na Uniwersytecie Nankai w Tianjinie w latach 1985 – 86 i na Beijing Shifan Daxue (1999-2000). Jej zainteresowania naukowe dotyczą chińskich religii (takich jak taoizm, a przede wszystkim synkretyczne ruchy religijne, zarówno dawne, jak i zupełnie współczesne), literatury klasycznej i współczesnej, klasycznej myśli chińskiej. Prowadzi takie zajęcia jak: klasyczny język chiński na studiach I i II stopnia, lekturę tekstów źródłowych na studiach II stopnia oraz wykład Filozofia i religie Chin. W ostatnich latach wiele czasu poświęca tłumaczeniom literatury chińskiej; przełożyła m.in. Słownik Maqiao Han Shaogonga, Żaby Mo Yana, Totem wilka Jiang Ronga, opowiadania Yu Hua, a także poezje Duo Duo, Jidi Majia, Hai Nan i Du Ya.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#konfucjusz #filozofia #etyka #kawiarnianaukowa #kultura #historia #harmonia #tradycja #porządek #państwo #chiny #korea #japonia #azja

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [10 lutego 2026 r.]Kiedyś cele NATO kwitowano krótko: „Russians out, Americans in, Germans down”. Dziś ta zasada odeszła w niepamięć. Amerykanie dystansują się od roli lidera, Rosja, zachęcana przez Amerykanów tylko czeka (już jest?) by być „in”, a Niemcy – zamiast być „down” – są przez Waszyngton mobilizowani do roli europejskiego lidera („up”).W tym chaosie Unia Europejska, gwarant naszego dobrobytu, stała się celem ataku zarówno dla wrogów, jak i (co smutne) niektórych sojuszników.Europa nie pozostaje jednak bierna. Szuka nowych formatów bezpieczeństwa i finansowania zbrojeń. Jednym z nich jest nowa inicjatywa Niemiec, zakładająca powołanie grupy decyzyjnej z udziałem Francji, Włoch, Niderlandów, Hiszpanii i Polski. W kraju tradycyjnie: „niemiecki projekt!”.Czy jednak przysłowiowy osiołek, któremu w żłoby dano, stojąc między E6 a Radą Pokoju, musi paść z głodu przez własne niezdecydowanie? Czy może ta propozycja to jednak szansa, a osiołek może skubać z dwóch żłobów?Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#rozmowywszechnicy #polityka #trump #usa #radapokoju #wojna

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z dr Jarosławem Suchoplesem w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [4 lutego 2026 r.]Jesteśmy południową Skandynawią stwierdził żartobliwie Radosław Sikorski podczas Forum bezpieczeństwa w Oslo w czasie dyskusji z norweskim ministrem spraw zagranicznych Espenem Barth Eidenem. Północ Europy, kraje skandynawskie są naszym naturalnym sojusznikiem ponieważ mają podobne do naszego poczucie zagrożenia ze strony Rosji i stają wobec wyzwań jakie niesie ze sobą polityka odbudowy imperium. Obejmuje ona także Bałtyk i kontrolę nad obu brzegami Bałtyku zbiegającymi się w „perle imperium” jakim jest Petersburg. Kraje te (ale też Niemcy i Francja) zdecydowanie stanęły po stronie Danii wobec żądań amerykańskiego prezydenta, który „chce” Grenlandii. Współpracują ze sobą militarnie i gospodarczo. Utworzyły wspólne siły powietrzne. Łączy je znacznie więcej. Bałtyk jest zapleczem północnej flanki NATO i rywalizacji o panowanie nad nowymi szlakami komunikacyjnymi jakie otwierają się wobec topnienia lodów Arktyki. Bałtyk jest także kluczowy dla Polski. Po dnie Bałtyku biegną życiowe instalacje infrastrukturalne zaopatrzenia Polski w gaz i ropę naftową nie wspominając już o swobodzie żeglugi i dojścia do naszych portów.O tym północnym wymiarze naszego bezpieczeństwa Wszechnica będzie rozmawiać z dr Jarosławem Suchoplesem.dr Jarosław Suchoples – historyk i badacz dziejów najnowszych Europy Północnej oraz dyplomata. Ukończył studia w Instytucie Historii Uniwersytetu Gdańskiego w 1993 roku (seminarium prof. Mieczysława Nurka), a w 2000 roku obronił doktorat na Uniwersytecie w Helsinkach pod kierunkiem prof. Matti Klinge. W latach 1992–1993 pracował jako asystent wicewojewody gdańskiego prof. Józefa Borzyszkowskiego, a w latach 2000–2001 był analitykiem Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. W okresie 2001–2013 prowadził badania i wykładał m.in. w USA, Niemczech i Polsce (m.in. na uniwersytetach w Berkeley, Wrocławiu, Berlinie, Olsztynie i Szczecinie), współpracując także z Centrum Badań Historycznych PAN przy wystawie „Wir Berliner/My Berlińczycy…”. W latach 2013–2015 był profesorem w IKMAS Państwowego Uniwersytetu Malezyjskiego (UKM), a następnie pełnił funkcję Ambasadora RP w Finlandii (do 2019 roku). W 2017 roku został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Białej Róży Finlandii. W latach 2019–2023 pracował jako samodzielny pracownik naukowy na Uniwersytecie w Jyväskylä; jego zainteresowania badawcze obejmują historię Finlandii i Szwecji oraz pamięć o I i II wojnie światowej i zimnej wojnie.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#rozmowywszechnicy #polityka #skandynawia #bałtyk #oslo #norwegia