Umyślnie #17 - Kreatyna - fakty, mity i mózg (Kamil Suwała)

Zapraszam do kolejnego odcinka „Umyślnie” w którym wraz z dr Pawłem Boguszewskim - neurobiologiem z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Nenckiego PAN - rozmawiamy o tym czym jest i co robi naszemu mózgowi doomscrolling. Dlaczego tak łatwo dzisiaj wpadamy w nieskończony strumień informacji i bodźców i tak trudno się z niego wylogować. Rozmawiamy o hiperczujności, która kiedyś zdecydowanie pomagała nam przetrwać, ale dziś przenosi się do przestrzeni cyfrowej. Czy jesteśmy realnie w stanie się przed tym obronić? To odcinek, który w obecnym momencie nadmiaru wszystkiego w sieci, jest dla mnie jednym z najważniejszych. Neurobiologia i życie. Partnerami dzisiejszego odcinka są Multi.Life (https:// multi.life) oraz MultiSport od Benefit Systems - marki, z którymi z wielką przyjemnością działam już od dłuższego czasu. Wspólnie staramy się edukować w kontekście stawiania małych kroków do zdrowszego życia.Dzięki platformie Multi.Life zyskujecie dostęp do ponad 600 kursów rozwojowych oraz konsultacji online z setkami specjalistów, od psychologów po trenerów finansowych. Z kolei kultowa karta MultiSport to klucz do tysięcy obiektów sportowych w całej Polsce i wygodna aplikacja, która ułatwia codzienną aktywność. Razem dbają o zdrowie psychiczne, fizyczne i mądre nawyki, myślę że w dzisiejszych czasach to szczególnie ważna edukacja do bardziej świadomego życia każdego dnia. Dziękuję bardzo za wspieranie moich działań.A teraz serdecznie zapraszam do odsłuchu!

W tym odcinku podcastu Umyślnie wchodzimy w temat, który leży dokładnie na styku biologii, psychologii i codziennego doświadczenia - temat dotykający nas wszystkich, a jednocześnie jeden z najbardziej niezrozumianych. Będzie o emocjach, a najbardziej konkretnie - o złości.Bo złość sama w sobie nie jest problemem. Problemem jest to, że bardzo często nie wiemy, czym ona jest, skąd się bierze i co właściwie próbuje nam powiedzieć. W efekcie albo ją tłumimy, albo pozwalamy jej przejmować kontrolę - a żadna z tych dróg nie prowadzi do realnej regulacji. Dlatego aby opowiedzieć o tym aspekcie z perspektywy nie tylko działania umysłu/mózgu, ale w ujęciu psychoterapii rozmawiam z Oliwią Ziębińską - certyfikowowaną specjalistką psychoterapii uzależnień i współuzależnienia, terapeutką dialogu motywującego i autorką książki Po co ci złość (którą z radością i poczuciem misji wydaliśmy w Newhomers)Rozmawiamy m.in. o tym:- dlaczego złość jest potrzebna i co by się stało, gdybyśmy jej nie czuli- jak powstaje - na styku ciała, mózgu i naszych wcześniejszych doświadczeń- jak wychowanie i kontekst kulturowy uczą nas ją tłumić, szczególnie w przypadku kobiet- co dzieje się z niewyrażoną złością - w psychice i w ciele- czym różni się kontrola od regulacji i jak w praktyce uczyć się pracy z emocjami- oraz jak złość może stać się narzędziem budowania granic, relacji i większej świadomości siebiePartnerami dzisiejszego odcinka są Multi.Life (https:// multi.life) oraz MultiSport od Benefit Systems - marki, z którymi z wielką przyjemnością działam już od dłuższego czasu. Wspólnie staramy się edukować w kontekście stawiania małych kroków do zdrowszego życia.Dzięki platformie Multi.Life zyskujecie dostęp do ponad 600 kursów rozwojowych oraz konsultacji online z setkami specjalistów, od psychologów po trenerów finansowych. Z kolei kultowa karta MultiSport to klucz do tysięcy obiektów sportowych w całej Polsce i wygodna aplikacja, która ułatwia codzienną aktywność. Razem dbają o zdrowie psychiczne, fizyczne i mądre nawyki, myślę że w dzisiejszych czasach to szczególnie ważna edukacja do bardziej świadomego życia każdego dnia. Dziękuję bardzo za wspieranie moich działań.A teraz serdecznie zapraszam do odsłuchu!

Tym razem (i nareszcie) moim gościem jest Dawid Myśliwiec - dr chemii, popularyzator nauki i twórca kanału "Uwaga! Naukowy Bełkot", który od lat jest jednym z moich ulubionych. Przede wszystkim dlatego, że pokazuje, jak mówić o nauce rzetelnie, a jednocześnie zrozumiale.Punktem wyjścia do naszej rozmowy jest najnowsza książka Dawida "Wszyscy to robimy"Rozmawiamy między innymi o tym:- dlaczego mózg nie został zaprojektowany do szukania prawdy, tylko do przetrwania- jak heurystyki i błędy poznawcze (często zupełnie nieświadomie) zniekształcają naszą ocenę rzeczywistości- dlaczego „badania pokazują” bywa bardziej skrótem niż realnym dowodem- gdzie przebiega granica między zaufaniem do ekspertów a intelektualnym lenistwem- i dlaczego umiejętność powiedzenia „nie wiem” jest dziś jedną z najważniejszych kompetencji poznawczychPojawia się też temat odpowiedzialności w popularyzacji nauki, uproszczeń w internecie i tego, jak łatwo - nawet mając dobre intencje - wpaść w pułapkę nadinterpretacji.To odcinek o myśleniu, ale też o uważności wobec własnych przekonań i pielęgnowaniu otwartego, krytycznego umysłu.Partnerami dzisiejszego odcinka są Multi.Life (https:// multi.life) oraz MultiSport od Benefit Systems - marki, z którymi z wielką przyjemnością działam już od dłuższego czasu. Wspólnie staramy się edukować w kontekście stawiania małych kroków do zdrowszego życia.Dzięki platformie Multi.Life zyskujecie dostęp do ponad 600 kursów rozwojowych oraz konsultacji online z setkami specjalistów, od psychologów po trenerów finansowych. Z kolei kultowa karta MultiSport to klucz do tysięcy obiektów sportowych w całej Polsce i wygodna aplikacja, która ułatwia codzienną aktywność. Razem dbają o zdrowie psychiczne, fizyczne i mądre nawyki, myślę że w dzisiejszych czasach to szczególnie ważna edukacja do bardziej świadomego życia każdego dnia. Dziękuję bardzo za wspieranie moich działań.A teraz serdecznie zapraszam do odsłuchu!

Od lat kojarzona z siłownią, która dziś wraca w zupełnie innym kontekście - jako jedna z najlepiej przebadanych cząsteczek wspierających bioenergetykę mózgu.W tym odcinku „Umyślnie” rozmawiamy o tym, czym naprawdę jest kreatyna z perspektywy neuronauki, metabolizmu, dietetyki i badań. O systemie kreatyna–fosfokreatyna, który buforuje ATP w neuronach, o roli tej energetyki w zdrowiu psychicznym i poznawczym i o tym, dlaczego mózg - zużywający ~20% energii organizmu - tak bardzo jej potrzebuje.Dzisiaj kreatyna trafia na „pierwsze strony” neuronaukowych rozważań i pojawia się w kontekście depresji, zmęczenia poznawczego, deprywacji snu, starzenia i neuroprotekcji. Pytanie jednak gdzie kończą się dane, a zaczynają uproszczenia - czy to naprawdę tak ważny związek, jak mądrze podejść do suplementacji i rozgraniczyć hype zachwytów od realnych danych naukowych?Dlatego bardzo się cieszę, że tym razem moim gościem jest Kamil Suwała (@suplementujemy) - dietetyk kliniczny i sportowy, człowiek-zajawka i wielki pasjonat pracy z PubMedem!  W tym odcinku dowiecie się BARDZO dużo na temat kreatyny w ujęciu dietetycznym i naukowym - to o czym wspominałam wyżej w treści + m.in.  czy monohydrat to rzeczywiście złoty standard, co z kreatyniną/nerkami i bezpieczeństwem, kto może realnie skorzystać na suplementacji, czy kreatyna serio zastąpi odżywczy sen i dlaczego nie każdy reaguje tak samo.Mechanizmy, życie i praktyka. Serdecznie zapraszam Was do odsłuchu!Partnerami dzisiejszego odcinka są Multi.Life (https:// multi.life) oraz MultiSport od Benefit Systems - marki, z którymi z wielką przyjemnością działam już od dłuższego czasu. Wspólnie staramy się edukować w kontekście stawiania małych kroków do zdrowszego życia.Dzięki platformie Multi.Life zyskujecie dostęp do ponad 600 kursów rozwojowych oraz konsultacji online z setkami specjalistów, od psychologów po trenerów finansowych. Z kolei kultowa karta MultiSport to klucz do tysięcy obiektów sportowych w całej Polsce i wygodna aplikacja, która ułatwia codzienną aktywność. Razem dbają o zdrowie psychiczne, fizyczne i mądre nawyki, myślę że w dzisiejszych czasach to szczególnie ważna edukacja do bardziej świadomego życia każdego dnia. Dziękuję bardzo za wspieranie moich działań!

W tym odcinku „Umyślnie” rozmawiam z Asią Flis – psycholożką, psychoterapeutką, edukatorką, gospodynią podcastu „Madame Monday” oraz autorką książki „To samo, ale inaczej”. To rozmowa o tym, jak narracje, które tworzymy o sobie - często nieświadomie - wpływają na nasze poczucie własnej wartości, sprawczość i sposób przeżywania świata.Rozmawiamy o tym, czym jest terapia narracyjna i dlaczego nasza tożsamość w dużej mierze powstaje z historii, które powtarzamy sobie o sobie samych. Zastanawiamy się, czy możliwe jest „opowiedzenie siebie na nowo” - szczególnie wtedy, gdy nasza dotychczasowa opowieść jest pełna trudnych doświadczeń, traum i przekonań o własnej niewystarczalności.W rozmowie pojawia się także temat wewnętrznego krytyka - głosu, który nieustannie podważa naszą wartość - oraz pytanie o to, skąd bierze się poczucie, że nasze życie „powinno wyglądać inaczej”. Rozmawiamy o tym, jak budować sympatię do siebie, poczucie własnej wartości i zdrową pewność siebie, ale także o tym, dlaczego sam wgląd psychologiczny często nie wystarcza. A prawdziwa zmiana zaczyna się dopiero wtedy, gdy nowe rozumienie siebie spotyka się z doświadczeniem – z realnym zetknięciem z życiem w inny sposób.W drugiej części rozmowy zatrzymujemy się przy motywie „dobrego, zwyczajnego życia”. Zastanawiamy się czy prostota jest rezygnacją, czy świadomym wyborem? Czy zgodę na przeciętność można odnaleźć dopiero po latach pogoni za czymś więcej? I dlaczego czasem największą wolnością jest pozwolenie sobie na życie, które nie musi być ani spektakularne, ani perfekcyjne – tylko zwyczajne, przeciętne, ale bardzo NASZE i z harmonią na pierwszym planie. Serdecznie Was zapraszam do odsłuchu! Partnerem dzisiejszego odcinka jest BookBeat - aplikacja, która daje dostęp do ogromnej biblioteki audiobooków i e-booków z ponad milionem tytułów. W bibliotece BookBeat znajdziecie między innymi książkę Asi Flis, o której dziś będzie mowa. W ramach naszej współpracy mam dla Was kod WOJSIAT (link), który teraz daje aż 45 dni darmowego okresu próbnego, w tym 30 godzin słuchania i czytania. Ta oferta specjalna obowiązuje tylko do 22 marca #podcast #psychologia #reklama #wspolpraca platnahttps://www.bookbeat.com/pl/wojsiat?utm_source=spotify&utm_medium=podcast&utm_campaign=PL-asia-wojsiat-action-33703&utm_content=textlink-spot-epi-description-45d&utm_term=deal3

Słowo trauma zrobiło w ostatnich latach zawrotną karierę. Pojawia się w rozmowach, w mediach społecznościowych, w codziennym języku - często jako skrót myślowy na wszystko, co trudne, bolesne czy przytłaczające. Z jednej strony zaczęliśmy otwarcie mówić o trudnościach oraz o sposobach radzenia sobie z nimi. Z drugiej jednak mam poczucie, że samo pojęcie i jego znaczenie zaczęły się rozmywać.Dlatego w tym odcinku „Umyślnie” przyglądamy się traumie z perspektywy psychoterapii, pracy z ciałem i umysłem oraz biologii układu nerwowego. Rozmawiam z Sabiną Sadecką – psychoterapeutką systemową, terapeutką Somatic Experiencing, twórczynąi podcastu "Ładnie o traumie" oraz autorka książki "Powrót do ciała", wydanej przez Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.Rozmawiamy o tym, dlaczego ciało pamięta to, czego umysł nie potrafi nazwać ani rozpoznać. O definicji traumy, biologii zamrożenia i mobilizacji, o dysocjacji i zaburzeniach „czucia siebie”. A przede wszystkim - o etapach zdrowienia: regulacji, stabilizacji i integracji, oraz o tym, jak po trudnych doświadczeniach na nowo zakorzenić się w życiu.Partnerami dzisiejszego odcinka są Multi.Life (⁠https://multi.life⁠) oraz MultiSport od Benefit Systems – marki, z którymi z wielką przyjemnością działam już od dłuższego czasu. Wspólnie staramy się edukować w kontekście stawiania małych kroków do zdrowszego życia.Dzięki platformie Multi.Life zyskujecie dostęp do ponad 600 kursów rozwojowych oraz konsultacji online z setkami specjalistów, od psychologów po trenerów finansowych. Z kolei kultowa karta MultiSport to  klucz do tysięcy obiektów sportowych w całej Polsce i wygodna aplikacja, która ułatwia codzienną aktywność. Razem dbają o  zdrowie psychiczne, fizyczne i mądre nawyki, myślę że w dzisiejszych czasach to szczególnie ważna edukacja do bardziej świadomego życia każdego dnia. Dziękuję bardzo za wspieranie moich działań!Serdecznie zapraszam do odsłuchu.

Żyjemy w czasie gwałtownych zmian: technologicznych, geopolitycznych, egzystencjalnych. Sztuczna inteligencja przestała być futurystyczną ciekawostką, a zdecydowanie stała się elementem codzienności, który jednocześnie fascynuje i niepokoi. Coraz częściej pytamy nie tylko o to, co AI potrafi, ale czym właściwie jest inteligencja, kreatywność i świadomość – oraz jak bardzo różnią się one od tego, co zachodzi w ludzkim mózgu.Czy mózg jest maszyną obliczeniową? Co czyni go wyjątkowym z perspektywy zdolności poznawczych ale subiektywnego doświadczania?Czy inteligencja to tylko zdolność przewidywania?I co tak naprawdę mówi nam rozwój sztucznej inteligencji o nas samych i kierunku w jakim zmierza ludzkie poznanie? Co dobrego dla nauki i medycyny już mamy dzięki AI?W tym odcinku Umyślnie zapraszam bardzo do rozmowy, na którą – mam poczucie – czekało wiele osób. Ja sama również. Moim gościem jest prof. Andrzej Dragan – fizyk, naukowiec, popularyzator nauki, artysta i jeden z tych umysłów, które konsekwentnie idą własną drogą, nie bojąc się stawiać pytań fundamentalnych.Punktem wyjścia do tej rozmowy jest najnowsza książka Andrzeja Dragana Quo Vaidis, ale dotykamy także kwestii wykraczających poza zawartej w niej treści. Bardzo, ale to bardzo zapraszam Was do odsłuchu!Partnerami dzisiejszego odcinka są Multi.Life (https://multi.life) oraz MultiSport od Benefit Systems – marki, z którymi z wielką przyjemnością działam już od dłuższego czasu. Wspólnie staramy się edukować w kontekście stawiania małych kroków do zdrowszego życia.Dzięki platformie Multi.Life zyskujecie dostęp do ponad 600 kursów rozwojowych oraz konsultacji online z setkami specjalistów, od psychologów po trenerów finansowych. Z kolei kultowa karta MultiSport to  klucz do tysięcy obiektów sportowych w całej Polsce i wygodna aplikacja, która ułatwia codzienną aktywność. Razem dbają o  zdrowie psychiczne, fizyczne i mądre nawyki, myślę że w dzisiejszych czasach to szczególnie ważna edukacja do bardziej świadomego życia każdego dnia. Dziękuję bardzo za wspieranie moich działań!

Żyjemy w świecie, który nieustannie nas pobudza. Tempo, bodźce, napięcie, nadmiar informacji – wszystko to sprawia, że coraz trudniej jest nam wracać do stanu wyciszenia. A przecież zdrowy i szczęśliwy układ nerwowy to nie ten, który jest zawsze pobudzony i nakręcony, ale ten, który potrafi się regulować – oscylować między pobudzeniem a odpoczynkiem.Dlatego w tym odcinku jestem sama przy mikrofonie i biorę na tapet neurochemię uspokojenia, ze szczególnym uwzględnieniem neuroprzekaźnika GABA – jednego z kluczowych regulatorów równowagi w naszym mózgu i ciele. Opowiadam o tym, jak działa GABA, jaka jest jego rola w układzie nerwowym, co wspiera jego syntezę i funkcjonowanie, a co może je zaburzać. Przyglądam się też temu, jak styl życia, stres, sen, odżywianie i codzienne nawyki wpływają na jego działanie.Nie zabraknie również konkretnych, praktycznych tipów, które możesz wdrożyć na co dzień, aby wspierać naturalne mechanizmy wyciszenia i regulacji.Odcinek powstał we współpracy z Benefit Systems, twórcą platformy MultiLife (⁠www.multi.life⁠) — narzędzia, które wspiera codzienny dobrostan, zdrowie i równowagę. MultiLife i MultiSport to nie tylko dostęp do aktywności fizycznej, ale także do wiedzy, programów i praktyk wspierających zdrowie psychiczne, regenerację i promujących medycynę stylu życia. Z marką Benefit Systems współpracuję już od dłuższego czasu — łączy nas wspólna misja edukacji prozdrowotnej, promowania świadomego stylu życia i pokazywania, jak poprzez małe codzienne decyzje.

W tym odcinku „Umyślnie” zapraszam do rozmowy o życiu, które nie musi być idealne, szybkie ani „na wynik”. Ale poprzez to, że jest zwyczajne, nieidealne i ciche - może dawać kojące poczucie dobrostanu i wystarczalności. Moim gościem jest dr Ryszard Kulik - ekopsycholog, edukator, pisarz, fotograf przyrody, autor m.in. jednej z ważniejszych dla mnie książek - Wystarczająco dobre życie.Rozmawiamy o tym, jak naprawdę doświadczać codzienności, zamiast ją przeczekiwać. O automatyzmach, które oddzielają nas od chwili obecnej. O akceptacji własnych ograniczeń, niewygodzie i sile prostego bycia. O stracie, cierpieniu i zmianie - wtedy, gdy musimy zostawić teorię i to, co wyczytaliśmy w książkach, a zetknąć się z prawdziwym czuciem i urzeczywistnieniem. I o tym, jak odzyskiwać poczucie połączenia: ze sobą, z innymi ludźmi i z naturą.Myślę, że ten odcinek dobrze wpisze się w rozpoczęcie nowego roku, jeszcze może w czasie domykania pewnych kwestii w głowie i budowania nowego sposobu myślenia. Bo jak wiadomo - w życiu i codzienności pewna jest tylko zmiana. Odcinek powstał we współpracy z Benefit Systems, twórcą platformy MultiLife (⁠www.multi.life⁠)  — narzędzia, które wspiera codzienny dobrostan, zdrowie i równowagę. MultiLife i MultiSport to nie tylko dostęp do aktywności fizycznej, ale także do wiedzy, programów i praktyk wspierających zdrowie psychiczne, regenerację i promujących medycynę stylu życia. Z marką Benefit Systems współpracuję już od dłuższego czasu — łączy nas wspólna misja edukacji prozdrowotnej, promowania świadomego stylu życia i pokazywania, jak poprzez małe codzienne decyzje.

W dzisiejszym odcinku na tapet bierzemy związek/hormon, który przez wielu z nas ma bardzo złą prasę i w zasadzie najczęściej można spotkać się z taką narracją by jego działanie po prostu niwelować. A mowa oczywiście o kortyzolu, który potocznie zwany jest  hormonem stresu. A przecież kortyzol to zdecydowanie nie tylko stres.To także energia, mobilizacja, rytm dobowy, czujność.To hormon, który każdego ranka dosłownie budzi nas do życia.Tym razem rozmawiam z dr Katarzyną Skórzewską – endokrynolożką, ginekolożką i autorką książki „Kortyzol. Jak oswoić hormon, który rządzi twoim życiem”. Mówimy o tym, czym kortyzol naprawdę jest z perspektywy biologii, medycyny, neurobiologii i codziennego funkcjonowania. I przede wszystkim - jak nauczyć się żyć z nim „w zgodzie” i długofalowym zdrowiu. Rozbieramy na czynniki pierwsze:~ jak działa oś podwzgórze–przysadka–nadnercza (HPA) i dlaczego kortyzol jest hormonem niezbędnym do życia,~ kiedy kortyzol jest naszym sprzymierzeńcem, a kiedy zaczyna działać przeciwko nam,~ dlaczego mit „kortyzol = zło” jest nie tylko uproszczeniem, ale bywa realnie szkodliwy,~ czym jest poranny pik kortyzolu (cortisol awakening response) i jak wspierać rytm dobowy zamiast go tłumić,~ jak wygląda pulsacyjność i rytmiczność wydzielania kortyzolu – i dlaczego ważny jest nie tylko jego poziom, ale też czas,~ jak kortyzol wchodzi w relacje z innymi hormonami~ jak przewlekły stres, sen, dieta, ruch, kawa, trening i regeneracja wpływają na regulację osi HPA,~ kiedy i jak badać kortyzol, jakie są pułapki interpretacyjne i najczęstsze błędy diagnostyczne.Omawiam także wpływ kortyzolu na hipokamp, korę przedczołową i regulację emocji oraz jego relację z neuroplastycznością. To rozmowa o tym, że problemem nie jest stres sam w sobie, ale brak powrotu do równowagi.Odcinek powstał we współpracy z Benefit Systems, twórcą platformy MultiLife (⁠www.multi.life⁠)  — narzędzia, które wspiera codzienny dobrostan, zdrowie i równowagę. MultiLife i MultiSport to nie tylko dostęp do aktywności fizycznej, ale także do wiedzy, programów i praktyk wspierających zdrowie psychiczne, regenerację i promujących medycynę stylu życia. Z marką Benefit Systems współpracuję już od dłuższego czasu — łączy nas wspólna misja edukacji prozdrowotnej, promowania świadomego stylu życia i pokazywania, jak poprzez małe codzienne decyzje.