Czy jeszcze umiemy ze sobą rozmawiać? O języku, głosówkach i komunikacji w czasach AI

Dlaczego jedni uwielbiają głosówki, a inni ich nie znoszą? Czy naprawdę tracimy kompetencje komunikacyjne, czy po prostu zmienia się sposób, w jaki dziś ze sobą rozmawiamy?W tym odcinku PWN Studio Kamila Kalińczak rozmawia z Michałem Rusinkiem - pisarzem, tłumaczem i popularyzatorem wiedzy o języku - o tym, co dzieje się dziś z komunikacją. To rozmowa o języku jako narzędziu kontaktu, budowania wspólnoty i zaznaczania różnic.Punktem wyjścia są nasze codzienne nawyki: głosówki, unikanie rozmów w czasie rzeczywistym, trudność z formułowaniem krótkich i trafnych wypowiedzi, spory o feminatywy oraz pytanie o to, czy modele językowe AI mogą konkurować z człowiekiem w tworzeniu sensownych treści.To odcinek dla wszystkich, którzy chcą lepiej zrozumieć, co dzieje się dziś z językiem, dlaczego czasem tak trudno jest nam naprawdę się usłyszeć i czy w świecie nowych technologii rozmowa nadal może być przestrzenią bliskości, sensu i porozumienia.Z tej rozmowy dowiecie się:dlaczego głosówki dla jednych są wygodne, a dla innych irytujące,czy rzeczywiście zanikają nasze kompetencje komunikacyjne i dlaczego unikamy rozmów w czasie rzeczywistym,co sprawia, że tak trudno nam mówić krótko, celnie i swobodnie,jak język podkreśla tożsamość, odrębność i poglądy, między innymi w sporze o feminatywy,czy modele językowe AI mogą konkurować z człowiekiem w tworzeniu sensownych treści.Jeśli zainteresował Was ten odcinek, sprawdźcie też inne rozmowy PWN Studio poświęcone językowi, kulturze i współczesnej komunikacji.

Dlaczego warto czytać dzieciom? Nie tylko po to, żeby rozwijały słownictwo. Także po to, żeby budować bliskość, oswajać emocje i razem odkrywać świat.W tym odcinku PWN Studio Bartek Dajnowski rozmawia z Zosią Ślotałą-Haidar i Anną Czartoryską-Niemczycką o książkach dla dzieci i o czytaniu takim, jakie naprawdę bywa w domu: z przerywaniem, dopowiadaniem, śmiechem, ulubioną książką czytaną po raz setny i pytaniami, na które dorosły nie zawsze zna odpowiedź.W rozmowie przywołują dziecięce zachwyty, pierwsze obrazki, do których chce się wracać bez końca, pytania o zwierzęta, historie, które pomogły dziecku nazwać emocje, domowe eksperymenty i dyskusje, które zaczęłu się od prostego: „a dlaczego?”.Punktem wyjścia są książki i serie PWN dla dzieci i młodzieży, m.in. seria z Myszką, „W dziczy”, „Psijaciele i wielka burza uczuć”, „Wspaniałe eksperymenty dla dzieci”, „Sztuka dla dzieci”, seria „Dookoła świata”, „Wielka Księga Zdolniachów”, „Wielka księga liczby pi” oraz „Laboratorium w szufladzie”.Z tej rozmowy dowiecie się:dlaczego wspólne czytanie buduje bliskość i poczucie bezpieczeństwa,jak rozmawiać z dzieckiem przy czytaniu, jak historie pomagają dzieciom nazywać emocje,dlaczego humor i dziecięce pytania bywają świetną lekcją o świecie, także dla dorosłych,jak książki o eksperymentach, sztuce, matematyce i przyrodzie rozwijają sprawczość, odwagę i ciekawość.Wszystkie książki znajdziecie w Księgarni Internetowej PWN, a z kodem PWNStudio otrzymacie 28% rabatu na zakupy.Sprawdź» https://bit.ly/4viRGgYJeśli ten temat jest Wam bliski, posłuchajcie też innych rozmów PWN Studio o edukacji, psychologii, rozwoju i książkach, które pomagają lepiej rozumieć dzieci, siebie i świat.

Jak rozpoznać, że psychoterapia ma naukowe podstawy, a nie tylko brzmi profesjonalnie?W tym odcinku PWN Studio psyhoterapeutka Joanna Gutral spotyka się z prof. dr hab. Przemysławem Bąblem – psychologiem, naukowcem związanym z Instytutem Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, prezesem Polskiego Towarzystwa Psychologii Behawioralnej i członkiem Komitetu Psychologii PAN. Rozmawiają o tym, czym naprawdę jest psychoterapia, kto powinien ją prowadzić i dlaczego chaos wokół standardów leczenia może najmocniej uderzać właśnie w pacjentów.Punktem wyjścia do rozmowy jest najnowsza książka autorstwa prof. Bąbla, „Wojna o psychoterapię” – mocny głos w debacie o tym, kto dziś kształtuje rynek psychoterapii, jakie metody uznaje się za skuteczne i co realnie oznaczają proponowane zmiany w prawie. Padają pytania o dowody naukowe, pseudonaukę, odpowiedzialność środowiska i o to, jak jako pacjent nie zgubić się w systemie.To odcinek dla każdego, kto szuka psychoterapii dla siebie lub bliskiej osoby i chce wiedzieć, po czym rozpoznać pomoc opartą na wiedzy, a nie wyłącznie na autorytecie, marketingu czy dobrze opowiedzianej obietnicy.Z tej rozmowy dowiecie się:czym psychoterapia różni się od coachingu i rozwoju osobistego,dlaczego opinia eksperta nie jest jeszcze dowodem skuteczności,czy osoba bez wykształcenia psychologicznego może być kompetentnym psychoterapeutą,na co zwracać uwagę, szukając specjalisty dla siebie lub bliskiej osoby,jakie pytania warto zadać terapeucie, zanim rozpocznie się terapię.Książkę „Wojna o psychoterapię” znajdziecie w Księgarni Internetowej PWN, a z kodem “PWNSTUDIO” otrzymacie 27% rabatu.Sprawdź>> https://bit.ly/3Rq4NOwJeśli zainteresował Was ten odcinek, sprawdźcie też inne rozmowy PWN Studio poświęcone psychologii, zdrowiu psychicznemu i relacji między nauką a codziennym doświadczeniem.

W tym odcinku podcastu PWN Studio Konrad Skotnicki (dr z TikToka) i Janina Bąk – statystyczka i popularyzatorka wiedzy – rozmawiają o jednej z najciekawszych lekcji ewolucji: w naturze nie wygrywa to, co idealne, tylko to, co okazuje się wystarczająco dobre w danych warunkach.Punktem wyjścia do rozmowy jest książka „Piękno niedoskonałości” Andy’ego Dobsona. To opowieść o naturze, która nie działa jak genialny projektant, lecz raczej jak sprawny improwizator, który korzysta z tego, co akurat ma pod ręką, i tworzy rozwiązania nieidealne, ale wystarczająco skuteczne, by przetrwać.W rozmowie perspektywa biologiczna spotyka się ze statystyką, dzięki czemu jeszcze wyraźniej widać, że w przyrodzie sukces rzadko bywa regułą, a częściej jest wynikiem prawdopodobieństwa, kompromisów i odpowiednich warunków.Z tej rozmowy dowiesz się:dlaczego słabsze osobniki ewolucyjnie wcale nie stoją na straconej pozycji,dlaczego spektakularne cechy zwierząt bywają kosztownymi kompromisami,dlaczego „wystarczająco dobre” często okazuje się najlepszą możliwą strategią.To odcinek o biologii, ewolucji i liczbach, ale też o czymś bardzo ludzkim. O tym, że może nie wszystko musi być perfekcyjne, żeby było naprawdę dobre.Książkę “Piękno Niedoskonałości” znajdziecie w Księgarni Internetowej PWN. Z kodem “pwnstudio” otrzymacie 27% rabatu!Sprawdź>> https://bit.ly/4sRlQ9g

Co zostaje, gdy życie zabiera to, co dotąd dawało nam poczucie bezpieczeństwa? W tym odcinku Anna Cyklińska rozmawia z Teresą Godlewską i Klaudią Leclercq o stracie, odporności psychicznej i sztuce zaczynania od nowa.Pani Teresa, która przeżyła 95 lat pełnych zwrotów akcji, pokazuje, że prawdziwa siła nie bierze się z tego, co mamy, ale z tego, jak potrafimy się przystosować. Klaudia Leclercq wnosi do tej rozmowy perspektywę relacji z Panią Teresą. Relacji, która pokazuje, że bliskość, wsparcie i poczucie przynależności można zbudować także poza więzami krwi. Z tej rozmowy dowiesz się:jak poczucie przynależności można zbudować poza więzami krwi,dlaczego zdolność do adaptacji jest jedną z najważniejszych ludzkich sił,jak historie innych kobiet mogą budować w nas odporność,czemu wsparcie i bliskość pomagają przetrwać nawet najtrudniejsze momenty.To odcinek zarówno o stracie i przemianie, ale również o nadziei, która daje siłę, aby zrobić kolejny krok. O tym, że każde zakończenie może stać się początkiem nowego rozdziału.Rozmowa jest bliska tematom, które Julia Samuel porusza w książce „Każda rodzina ma swoją historię”. Znajdziecie ją w Księgarni Internetowej PWN, a z kodem “pwnstudio” otrzymacie 27% rabatu! Sprawdź>> https://bit.ly/4t3zyXJ

Gillian Anderson jako Dana Scully w „Z Archiwum X” imponowała siłą i niezależnością, a w roli Jean Milburn z „Sex Education” – odwagą i szczerością. W książce „MY” nie gra roli – mówi o sobie: o depresji, kryzysach i odzyskiwaniu sensu. Wraz z Jennifer Nadel tworzy przewodnik dla kobiet, które chcą odnaleźć siłę w codzienności.Magda Mołek gości w PWN Studio Olgę Kozierowską, założycielkę Fundacji „Sukces Pisany Szminką” oraz aktorkę Katarzynę Warnke – kobiety, które wiedzą, co to znaczy walczyć ze sobą, przechodzić kryzysy i znajdować w nich siłę. Rozmawiają o prostych zasadach, które mogą zmienić życie: od wdzięczności i prawdy, po miłość rozumianą jako działanie. O tym, że prawdziwa siła tkwi we wspieraniu się nawzajem.Z tego odcinka dowiesz się:dlaczego sukces nie wystarczy, jeśli nie czujesz sensu,co to znaczy żyć w zgodzie ze sobą,jak praktyka wdzięczności i współczucia zmienia codzienność,dlaczego siostrzeństwo to nie moda, ale rewolucja.Książkę „My” autorstwa Gilian Anderson i Jennifer Nadel kupicie w Księgarni Internetowej PWN. Dla słuchaczy podcastu przygotowaliśmy specjalny kod rabatowy: PWNSTUDIOSprawdź>> https://bit.ly/4sUZwwA

Dlaczego tak wiele kobiet czuje, że na odpoczynek musi zapracować? I skąd bierze się poczucie winy, które pojawia się, gdy wreszcie próbują się zatrzymać?W tym odcinku Anna Wendzikowska rozmawia z Oriną Krajewską, aktorką oraz współzałożycielką i prezeską Fundacji Małgosi Braunek „Bądź” oraz Anną Mochnaczewską, psycholożką i psychoterapeutką, o tym, dlaczego tak wiele kobiet bierze na siebie zbyt wiele i dlaczego odpoczynek bywa dla nas trudniejszy, niż mogłoby się wydawać.To rozmowa o niewidzialnych społecznych normach, które uczą kobiety „ogarniać”, „wytrzymywać” i „dawać radę”, nawet kosztem własnego ciała i zdrowia. Rozmówczynie przyglądają się także temu, jak chroniczny stres zapisuje się w ciele oraz co możemy zrobić, by krok po kroku odzyskiwać poczucie bezpieczeństwa i nauczyć się odpoczywać bez poczucia winy.Z tego odcinka dowiesz się:skąd bierze się przekonanie, że na odpoczynek trzeba sobie zasłużyć,dlaczego kobiety biorą na siebie zbyt dużo odpowiedzialności,jak społeczne normy wpływają na nasze podejście do odpoczynku,w jaki sposób chroniczny stres zapisuje się w ciele,jak zacząć budować zdrowszą relację z odpoczynkiem i własnymi potrzebami.Książkę “Kobieta zrelaksowana. Odzyskaj spokój i zacznij żyć” Nicoli Jane Hobbs znajdziecie w Księgarni Internetowej PWN. Z kodem “pwnstudio” otrzymacie 27% rabatu!Sprawdź>> https://bit.ly/4t8ogkoJeśli zainteresował Was ten odcinek, to polecamy Waszej uwadze również odcinek: “Kobiecość przeżywana i zrozumiana”Partnerem premiery książki "Kobieta zrelaksowana. Odzyskaj spokój i zacznij żyć" jest marka Remé – kolageny do picia i suplementy diety beauty stworzone z myślą o świadomej pielęgnacji od wewnątrz.

Czy nasze ciało naprawdę nie odróżnia prawdziwego zagrożenia od myśli o problemach? Dlaczego samo martwienie się potrafi wywołać bezsenność, bóle brzucha czy wypadanie włosów? I dlaczego nie potrafimy po prostu wyłączyć głowy?W tym odcinku PWN Studio Sandra Meunier rozmawia z psycholożką Katarzyną Kucewicz (@psycholognainsta) o stresie – tym widocznym i tym, który działa po cichu. Wspólnie przyglądają się temu, co dzieje się w naszym ciele, gdy żyjemy w napięciu, jak stres wpływa na mózg, odporność i nastrój, oraz dlaczego codzienna presja może być bardziej wyniszczająca niż pojedyncza trauma.Inspiracją do rozmowy jest książką Roberta M. Sapolsky’ego „Dlaczego zebry nie mają wrzodów?”, która w przystępny sposób pomaga zrozumieć mechanizmy stresu i zacząć odzyskiwać poczucie wpływu.Z tego odcinka dowiesz się m.in.:dlaczego ciało reaguje tak, jakbyś naprawdę uciekał przed zagrożeniem, nawet gdy tylko się martwisz,że stres to nie emocja, lecz proces biologiczny wpływający na sen, odporność i tempo starzenia,że „nie czując” stresu, możesz go wciąż w sobie nosić,jak wyjść z trybu przetrwania i odzyskać wewnętrzny spokój.Jeśli chcesz zgłębić temat stresu, to konieznie sięgnij po książkę “Dlaczego zebry nie mają wrzodów?” R.Sapolsky’ego. Z kodem PWNSTUDIO jest dostępna z rabatem, w Księgarni Internetowej PWN.Sprawdź» https://bit.ly/4rvzJcPKod jest ważny do końca miesiąca.

Konkurs na Młodzieżowe Słowo Roku pokazuje, jak zmienia się język i jak szybko internetowe żarty, memy oraz slang młodzieżowy przenikają do codziennych rozmów. W tym odcinku przyglądamy się najpopularniejszym słowom 2025 roku – skąd się wzięły, dlaczego zdobyły viralowy zasięg i co mówią o współczesnej kulturze.Gośćmi Oli Charzewskiej są Jarosław Juszkiewicz, dziennikarz radiowy, lektor i popularyzator języka, znany słuchaczom jako „ludzki głos ORLEN”, oraz OG Kamka – raperka i jedna z najciekawszych nowych twarzy na polskiej scenie hip-hopowej.Posłuchaj i dowiedz się, jak powstały takie słowa jak brainrot, okpa czy 6–7, skąd bierze się ich popularność i które z nich mają szansę zostać z nami na dłużej.Mecenasi główni MSR: Orlen, PKO Mecenasi: Apart, Local Heroes, Polska Organizacja Turystyczna

Zmiana. Czasem przychodzi niespodziewanie, a czasem sami ją wybieramy. Zawsze jednak coś po sobie zostawia: stratę, lęk, niepewność, ale też przestrzeń na nowe. W tym odcinku podcastu PWN Studio Joanna Gutral rozmawia z psychoterapeutką Anną Mochnaczewską o tym, jak radzić sobie w chwilach, które wydają się końcem, i jak odnaleźć siebie w nowym krajobrazie życia. Inspiracją do rozmowy są książki Julii Samuel „To też przeminie. Historie o zmianach, kryzysach i nowych początkach” oraz „Sposób na żałobę. Historie o życiu, śmierci i przetrwaniu.”Z tego odcinka dowiesz się m.in.:dlaczego zmiana, nawet ta niechciana, jest naturalną częścią życia,jak wspierać siebie w momentach, gdy „stare” się kończy, a „nowe” jeszcze nie nadeszło,jak zrozumieć emocje, które pojawiają się w czasie przełomów.Jeśli zainteresowała Cię ta rozmowa i chcesz zgłębić temat, to sięgnij po książki Julii Samuel, które pojawiły się w rozmowie. “To też przeminie” oraz “Sposób na żałobę” kupisz w Księgarni Internetowej PWN ze specjalnym kodem rabatowym dla słuchaczy: PWNSTUDIOSprawdź>> https://bit.ly/46rAufPKod jest ważny do 30.11.2025 r.