07. O głupocie

Opowieść o Semele to opowieść o miłości, woli poznania, o nieskrępowanej ludzkiej ciekawości. To też tragedia, która daje do myślenia o tym, jak nierozsądnie jest ulegać podszeptom innych.O tej właśnie opowieści, ale nie tylko, porozmawiam w tym odcinku ze szczególną gościnią.Margarita Slepakova, mezzosopranistka, liderka zespołu Le Sommeil, artystka specjalizująca się w muzyce dawnej, wydała właśnie nakładem wytwórni Pentatone płytę pod tytułem Semele, która pokazuje, jak wiele dziś nadal mają do zaoferowania mityczne opowieści i muzyka przeszłości.--Postaw mi kawę: https://buycoffee.to/okruchykulturyZachęcam do wsparcia ⁠⁠⁠Okruchów Kultury⁠⁠⁠ na Patronite:⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://patronite.pl/okruchykultury⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠oraz do zapisów na newsletter:⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://okruchykultury.substack.com⁠⁠⁠Spotkajmy się w mediach społecznościowych:⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://instagram.com/okruchykultury⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://facebook.com/okruchykultury⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Montaż: Mateusz Ciupka (⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Szafa Melomana⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠)Muzyka w tle: J.S. Bach, "Nun komm der Heiden Heiland" BWV 659, James Kibbie (org.)

PROGRAM NOCNY 🌙 NA ŻYWO - odcinek 10!To ten o dążeniu do doskonałości. Mówię w nim, dlaczego to wielka intelektualna pułapka, a także dlaczego może jednak nam służyć.Czy popełnianie błędów to grzech, za który trzeba zapłacić? Czy mylić się to rzecz ludzka? A jeśli tak, to czy myląc się można nadal dążyć do perfekcji, a przy okazji do Królestwa Bożego?Jak dążenie do perfekcji i wirtuozerii zdefiniowało świat muzyki klasycznej i dlaczego Paganini to postać tragiczna? Przypominam lekturę Winogradowa „Potępienie Paganiniego”, do której ogromnie zachęcam (to fikcja literacka z elementami biografii, baśń o Paganinim).Czego oczekujemy od muzyków i śpiewaków i czy mają prawo być ludźmi? Czy potrafimy udźwignąć ciężar doskonałości, gdy ją spotykamy? Jak mają się do tego wielkie konkursy muzyczne, jak np. zakończony właśnie 17. Konkurs Wieniawskiego czy Konkurs Chopinowski?To tylko niektóre z tematów, zapraszam!Zachęcam do wsparcia ⁠⁠⁠⁠Okruchów Kultury⁠⁠⁠⁠ na BuyCoffeeTo: ⁠⁠https://buycoffee.to/okruchykultury⁠⁠oraz do zapisów na newsletter⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://okruchykultury.substack.com⁠⁠⁠⁠Spotkajmy się w mediach społecznościowych:⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://instagram.com/okruchykultury⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://facebook.com/okruchykultury⁠⁠⁠⁠⁠

Postaw mi kawę: https://buycoffee.to/okruchykultury Jak zmienia się kultura mediów i one same - głównie dzięki wpływowi nowych technologii?Czy media tradycyjne mają szansę wygrać z nowymi mediami?Czy sztuczna inteligencja zniszczy dziennikarstwo?Kto jest za to odpowiedzialny?Na te i na inne pytania postaram się odpowiedzieć w towarzystwie lektury książki prof. Jana Krefta "Dziennik(AI)rstwo. Jak sztuczna inteligencja zmienia najciekawszą profesję na świecie" wydanej przez wyd. Universitas.

Odcinek, którego słuchasz, to zapis spotkania LIVE na Instagramie z dnia 11 września 2026 r.:Zapraszam Was na kolejne spotkanie bez makijażu, bez owijania w bawełnę, na temat, który Wy zadaliście i zadałyście mi w sierpniu - o edukacji.O edukacji, ale i o wiedzy. O tym, jak dziś jej nie szanujemy, bo cnotą stała się ignorancja. O tym, jak może wyglądać przyszłość, w której dostęp do wiedzy będą nam reglamentować wielkie koncerny i ich algorytmy. O tym, czy aby na pewno lepiej czytać cokolwiek, niż nic. O wartości książki jako symbolu i o tym, kiedy usunę konto 🤗Zachęcam do wsparcia ⁠⁠⁠Okruchów Kultury⁠⁠⁠ na BuyCoffeeTo: ⁠https://buycoffee.to/okruchykultury⁠oraz do zapisów na newsletter - szczególnie ten w wersji płatnej, gdzie czekają na Was Zapiski z podróży, czyli przewodniki po miejscach niezwykłych:⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://okruchykultury.substack.com⁠⁠⁠Spotkajmy się w mediach społecznościowych:⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://instagram.com/okruchykultury⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://facebook.com/okruchykultury⁠⁠⁠⁠⁠

Głupota jest jak trąd - nie działa żaden lek. Tak śpiewała formacja Budka Suflera w piosence “Kiedy rozum śpi” z wydanej w 2000 r. płyty “Bal wszystkich świętych”.Symptomatyczne - głupota pleni się niczym chwast, walka z nią - jak ze złośliwym sumakiem ogrodowym - nie ma sensu. Ostatecznie i tak zwycięży i wyssa z nas wszelkie siły życiowe, triumfując w swojej całej okazałości, odcinając dostęp do życiodajnego słońca tym posiadającym większe skrupuły.W kolejnym, siódmym odcinku Programu nocnego przyjrzymy się temu, jak głupota - przez wieki postrzegana bądź to jako brak wiedzy, bądź jako deficyt intelektualny, niesie swój zwycięski sztandar w kolejną (cyfrową) epokę, kształtując relacje społeczne, dyskurs publiczny, mechanikę sprawowania władzy, a także - w pewnym sensie - życie każdego i każdej z nas.Zachęcam do wsparcia ⁠⁠Okruchów Kultury⁠⁠ na Patronite:⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://patronite.pl/okruchykultury⁠⁠⁠⁠⁠⁠oraz do zapisów na newsletter:⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://okruchykultury.substack.com⁠⁠Spotkajmy się w mediach społecznościowych:⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://instagram.com/okruchykultury⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://facebook.com/okruchykultury⁠⁠⁠⁠⁠⁠Montaż: Mateusz Ciupka (⁠⁠⁠⁠⁠⁠Szafa Melomana⁠⁠⁠⁠⁠⁠)Muzyka w tle: J.S. Bach, "Nun komm der Heiden Heiland" BWV 659, James Kibbie (org.)

Sztuczna inteligencja reklamowana jest przez firmy, które ją rozwijają i sprzedają oparte o nią usługi, jako narzędzie po pierwsze neutralne, a po drugie - mające w przyszłości wypłaszczyć nierówności w dostępie do edukacji, ochrony zdrowia, ale i kultury.Tymczasem, cztery lata od pojawienia się na rynku ChatuGPT, wiemy już, że to fałszywe obietnice - AI zamiast wyrównywać szanse, pogłębia przepaść w dostępie do jakościowych treści, iluzorycznie wypełniając przestrzeń nierówności bezwartościową pulpą. To także narzędzie do konsolidacji władzy przez technooligarchów, którzy dzięki szerokiej propagacji narzędzi AI zyskują bezprecedensową kontrolę nad tym, jak postrzegamy świat i co o nim wiemy.Zapraszam do wysłuchania zapisu spotkania, na które zaprosiła mnie Olga Jankowska z Art Inkubatora Goyki 3 w Sopocie. Rozmawiałam tam z publicznością m.in. o tych, jak i o wielu innych problemach, które rodzi na styku naszego życia i kultury szybki adwent sztucznej inteligencji i niekontrolowana cyfryzacja wielu aspektów codzienności.Dziękuję raz jeszcze za zaproszenie i gościnę Goyki 3 Art Inkubator.Okruchy Kultury i Program Nocny to moja praca - zarabiam nią na życie. Zachęcam do postawienia mi kawy na https://buycoffee.to/okruchykultury oraz do wykupienia płatnej subskrypcji na okruchowym Substacku, gdzie czekają na Was m.in. przewodniki po miejscach, których nie znajdziecie na popularnych blogach.Spotkajmy się na Instagramie:Montaż: Mateusz CiupkaMuzyka w tle: J.S. Bach, "Nun komm der Heiden Heiland" BWV 659, James Kibbie (org.)Zdjęcie w ikonce odcinka pochodzi ze strony Goyki 3 na Facebooku.

Odcinek, którego słuchasz, to zapis spotkania LIVE na Instagramie z dnia 3 sierpnia 2026 r.Opowiadam w nim o tym, jak było na XXVII Festiwalu Bachowskim w Świdnicy, a szczególnie o dwóch koncertach, w areszcie śledczym i w świdnickiej katedrze.Opowiadam też o najważniejszych zabytkach Świdnicy, tych sakralnych - wspomnianej już, katolickiej świątyni oraz o ewangelickim Kościele Pokoju, który w 2001 r. został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.Poruszam kwestię tego, czy na koncerty chodzi się zawsze wyłącznie po to, aby się zachwycić i dlaczego to ograniczona perspektywa, a wszystkie emocje w muzyce są jak najbardziej ważne i uprawnione (również takie, jak niechęć czy zawód).To jednak tylko niektóre z tematów - zapraszam serdecznie do odsłuchu!Zachęcam do wsparcia ⁠⁠Okruchów Kultury⁠⁠ na BuyCoffeeTo: https://buycoffee.to/okruchykulturyoraz do zapisów na newsletter - szczególnie ten w wersji płatnej, gdzie czekają na Was Zapiski z podróży, czyli przewodniki po miejscach niezwykłych:⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://okruchykultury.substack.com⁠⁠Spotkajmy się w mediach społecznościowych:⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://instagram.com/okruchykultury⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://facebook.com/okruchykultury⁠⁠⁠⁠⁠

Magia towarzyszy nam od zarania dziejów. Chcemy sprawczości - poczucia kontroli nad rzeczywistością. Rzucamy rękawicę losowi, a niejednokrotnie - Bogu.Jak rozwijała się sztuka tajemna w Europie? Skąd wywodzą się jej początki? Jakie usługi świadczyli magowie późnego średniowiecza i renesansu? Dlaczego polowania na czarownice zbiegły się z czasem największego rozkwitu intelektualnego Starego Kontynentu? A wreszcie - jak to się stało, że dziś rekordy popularności biją WitchTok i stawianie Tarota online oraz wróżby i horoskopy?Zapraszam do wysłuchania piątego odcinka Programu Nocnego, który poświęcony jest magii. Korzystałam w nim m.in. z wydanej przez Państwowy Instytut Wydawniczy książki Anthony'ego Graftona "Mag. Sztuka magiczna od Fausta do Agryppy", za której egzemplarz serdecznie dziękuję.Zachęcam do wsparcia ⁠Okruchów Kultury⁠ na Patronite:⁠⁠⁠⁠⁠https://patronite.pl/okruchykultury⁠⁠⁠⁠⁠oraz do zapisów na newsletter:⁠⁠⁠⁠⁠https://okruchykultury.substack.com⁠Spotkajmy się w mediach społecznościowych:⁠⁠⁠⁠⁠https://instagram.com/okruchykultury⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://facebook.com/okruchykultury⁠⁠⁠⁠⁠Montaż: Mateusz Ciupka (⁠⁠⁠⁠⁠Szafa Melomana⁠⁠⁠⁠⁠)Muzyka w tle: J.S. Bach, "Nun komm der Heiden Heiland" BWV 659, James Kibbie (org.)

Pracę nad tym odcinkiem zaczęłam w lutym. W mediach królowała oczywiście nieśmiertelna wojna, zajmowaliśmy się wówczas jeszcze sprawą akt Epsteina, o której dzisiaj zdaje się, nikt nie pamięta. Zło przenikało większość informacji, które do nas docierały. Przenika nadal, każdego dnia, a my stajemy się na nie coraz mniej wrażliwi. A jednak wciąż dochodzi do zdarzeń, które - gdy się o nich dowiadujemy - budzą w nas pytania o to, skąd zło? Jak to możliwe, że zło się wydarza, że stajemy twarzą w twarz z takim jego ogromem?To jedne z najbardziej fundamentalnych pytań, jakie może sobie zadać człowiek. Witajcie po przerwie i zapraszam Was do wysłuchania czwartego odcinka audycji, w którym wspólnie zastanowimy się nad złem.Wspólnie przemierzymy ścieżki filozoficzne, literackie i mitologiczne. Zapraszam - po zdecydowanie zbyt długiej przerwie!Zachęcam do wsparcia Okruchów Kultury na Patronite:⁠⁠⁠⁠https://patronite.pl/okruchykultury⁠⁠⁠⁠oraz do zapisów na newsletter:⁠⁠⁠⁠https://okruchykultury.substack.comSpotkajmy się w mediach społecznościowych:⁠⁠⁠⁠https://instagram.com/okruchykultury⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://facebook.com/okruchykultury⁠⁠⁠⁠Montaż: Mateusz Ciupka (⁠⁠⁠⁠Szafa Melomana⁠⁠⁠⁠)Muzyka w tle: J.S. Bach, "Nun komm der Heiden Heiland" BWV 659, James Kibbie (org.)

Po bardzo długiej przerwie wraca Program Nocny! Ten odcinek to zapis spotkania na żywo, które wyemitowałam 22 czerwca 2026 r. na Instagramie. Ten live, jak i każdy kolejny, pojawi się na podkastowej liście z jasną, leśną okładką.W nagraniu posłuchasz o tym, dlaczego tak długo nie było podkastu, dlaczego zdecydowałam się na zmiany zawodowe w swoim życiu i postawienie wszystkiego na jedną - OKRUCHOWĄ - kartę, a także dlaczego uważam, że uczestnictwo w kulturze, jak i praca przy jej ochronie i kultywowaniu, jest dziś formą oporu wobec mającej apetyt na dominację w naszym życiu sfery cyfrowej.Kultura jest ważna - dziedzictwo historyczne, muzyka, literatura, sztuka - sprawiają, że jesteśmy ludźmi, zakorzeniamy się w świecie i w życiu. O tym też opowiadam - jak i staram się odpowiedzieć na pytanie, czy naprawdę AI zastąpi artystów.Zapraszam serdecznie na ten odcinek i na wszystkie kolejne - a także zachęcam do wpadania na Instagram, zapisów na Okruchowy newsletter, odwiedzania bloga oraz wsparcia mojej działalności na różne możliwe sposoby (na przykład przez wykupienie płatnej subskrypcji na Substacku :))