Restrykcyjne diety niszczą zdrowie i powodują efekt jojo. Rozmowa z prof. Olszanecką-Glinianowicz

W tym odcinku „Po pierwsze Pacjent” Monika Rachtan rozmawia z prof. Magdaleną Olszanecką-Glinianowicz, prezeską Polskiego Towarzystwa Badań nad Otyłością, o tym, jak naprawdę wygląda skuteczna i bezpieczna redukcja masy ciała. Rozmawiamy o mitach restrykcyjnych diet, efekcie jojo, utracie masy mięśniowej i o tym, dlaczego szybkie chudnięcie rzadko oznacza poprawę zdrowia.To także rzetelna rozmowa o niskokalorycznych substancjach słodzących, reformulacji żywności i „ekonomii zarządzania kaloriami”. Bez uproszczeń, bez straszenia – z naciskiem na rozsądek i długofalowe zmiany stylu życia.

POChP to jedna z najgroźniejszych chorób przewlekłych — w Polsce może dotyczyć nawet 4 milionów osób, z czego ogromna część pozostaje niezdiagnozowana. W tym odcinku wyjaśniamy, dlaczego kaszel, zadyszka i „gorsza forma” to nie PESEL, lecz często pierwsze sygnały rozwijającej się choroby.Profesor Andrzej Fal i dr Mateusz Babicki tłumaczą, jak dzięki opiece koordynowanej lekarz POZ może samodzielnie diagnozować POChP (spirometria z próbą rozkurczową) oraz prowadzić leczenie — w tym dobór leków rozszerzających oskrzela oraz terapii wspomagających, takich jak mukolityki (np. karbocysteina), które mogą zmniejszać liczbę zaostrzeń.Mówimy także o kluczowych szczepieniach dla chorych z POChP i o tym, jak współczesne standardy leczenia realnie poprawiają jakość życia.

Czy polskie szpitale naprawdę „upadają”, a NFZ jest na granicy? W tym odcinku Monika Rachtan rozmawia z dr Zbigniewem Królem – prezesem Milickiego Centrum Medycznego i adiunktem UMW – o tym, dlaczego rok 2025 był wyjątkowo trudny dla szpitali powiatowych. Poruszamy temat nadwykonań, które nie zostały sfinansowane, presji podwyżek, medialnej nagonki na zarobki lekarzy oraz zamykania porodówek z powodu braków kadrowych. Jest też o tym, jak szpitale mogą przetrwać: specjalizacja, współpraca między powiatami i mądre przekształcenia zamiast straszenia pacjentów.

Kawa przez lata miała złą reputację. Dziś badania pokazują coś odwrotnego: u większości osób 3–5 filiżanek dziennie to zakres, w którym mogą pojawiać się korzyści zdrowotne. W tym odcinku Monika Rachtan rozmawia z prof. Reginą Wierzejską o tym, ile kofeiny jest bezpieczne, kiedy kawa może szkodzić i dlaczego „kawa wypłukuje magnez” to mit. Porównujemy też Arabikę i Robustę, kawę rozpuszczalną i parzoną, a także wyjaśniamy, czemu espresso bywa mniej kofeinowe niż Americano. Jeśli chcesz pić kawę mądrzej – ten odcinek jest dla Ciebie.

Dlaczego tysiące osób wierzą szarlatanom bardziej niż lekarzom? Czemu konferencje z „ukrytymi terapiami” zapełniają sale, a wydarzenia z ekspertami medycznymi muszą udowadniać swoją wartość?W tym odcinku „Po pierwsze Pacjent” Monika Rachtan rozmawia z prof. Łukaszem Rypiczem z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu o kulisach konferencji InfluenceMed, roli influencerów medycznych, hejcie na lekarzy oraz o tym, jak brak edukacji zdrowotnej w szkołach napędza dezinformację, otyłość u dzieci i nieufność wobec systemu. To rozmowa o zdrowiu publicznym, ale też o odpowiedzialności – twórców, mediów, nauczycieli i każdego z nas.

Krztusiec wrócił - i zrobił to głośniej, niż wielu chce przyznać. Ponad 32 tysiące zachorowań w 2024 roku pokazuje, że choroba uznawana za „zapomnianą” znów uderza, szczególnie w najmłodszych. W rozmowie z Moniką Rachtan prof. Agnieszka Szuster-Ciesielska wyjaśnia, dlaczego krztusiec przenosi się tak szybko, jak chorują dorośli i niemowlęta oraz dlaczego wybór między szczepionką pełnokomórkową a bezkomórkową ma konsekwencje na lata.To odcinek o odporności, odpowiedzialności i skutkach dezinformacji. O tym, jak jedna decyzja - zaszczepić czy nie - może chronić lub realnie zagrozić życiu dziecka.

Czy wydając więcej na profilaktykę, naprawdę wydamy mniej na leczenie? W tym odcinku „Po pierwsze Pacjent” Monika Rachtan rozmawia z prof. Arturem Mamcarzem i Igorem Grzesiakiem o tym, jak przekonać Polaków do badań przesiewowych, szczepień dorosłych i korzystania z programu „Moje Zdrowie” (od 20. roku życia). Mówimy o barierach (brak informacji, dezinformacja), o roli lekarzy POZ i organizacji pacjentów oraz o realnych kosztach zaniechań — od chorób przewlekłych po ciężkie powikłania. To praktyczna rozmowa: co działa, kogo angażować i jak mówić „językiem korzyści”, żeby profilaktyka stała się codziennym nawykiem.

Czy zwykły zakład ze znajomymi może zmienić całe życie? Paweł Kwaśny udowadnia, że tak. W wieku 31 lat został najmłodszym Polakiem, który przebiegł maratony na wszystkich kontynentach – od Aten, przez Rio, aż po Antarktydę. Teraz mierzy jeszcze wyżej – zdobywa szczyty Korony Ziemi.W rozmowie z Moniką Rachtan opowiada o swojej drodze, sile psychiki, błędach popełnianych po drodze i o tym, jak sport potrafi zmienić codzienność. To inspiracja dla każdego, kto marzy o wielkich rzeczach, ale wciąż szuka odwagi, by zrobić pierwszy krok.

Ponad milion Polaków rocznie słyszy diagnozę „rak”. Czy wraz z nią dostają dostęp do psychoonkologa – tak jak do chemioterapii czy operacji? W tym odcinku „Po pierwsze Pacjent” rozmawiam z Elą i dr Agatą z DCOPiH o tym, jak wygląda wsparcie psychiczne w onkologii: dlaczego nie jest jeszcze standardem w całej Polsce, jak pomaga pacjentom i… lekarzom, oraz kiedy inicjatywa Onkoprzyjaciel działa, a kiedy wymaga ostrożności. Pytamy też o koordynację leczenia i o to, co realnie zmieniłaby jedna, dobra decyzja systemowa.

Dlaczego w Polsce tak wielu pacjentów musi prosić o pomoc w internecie, zamiast otrzymać leczenie w ramach systemu zdrowia? W tym odcinku „Po pierwsze Pacjent” Monika Rachtan rozmawia z ekspertami o fenomenie zbiórek obywatelskich: jak działają fundacje i portale, ile naprawdę kosztuje obsługa wpłat, dlaczego pacjenci latami czekają na refundację leków i co dzieje się ze środkami po śmierci chorego.Goście debaty: prof. Paweł Łuków, Marta Bednarek (Fundacja Rak&Rol), Dobrosława Gogłoza (Pomagam.pl) i dr Mirosława Półgrabia.