Limity AI: 2026 #3 Czym grozi uczłowieczanie maszyn?

Realne zagrożenia są zupełnie gdzie indziej — skrzętnie przemilczane. Sykofancja, koruminacje, nadpoleganie, atrofia kompetencji, brain fry, dezintegracja instytucji społecznych, drenaż mózgów, zawłaszczanie danych, surowców naturalnych, dewastowanie środowiska, odpodmiotowianie społeczności lokalnych – to już się dzieje, i to od lat, poza radarem opinii publicznej. Gościnią 5. odcinka "Limitów AI" jest Sylwia Czubkowska – jedna z najważniejszych polskich dziennikarek technologicznych, współautorka podcastu „TechStorie” w TOK FM oraz autorka bestsellerowej książki „Bógtechy” (2025). Z Sylwią rozmawiamy na marginesie książki Karen Hao "Imperium Sztucznej Inteligencji. Sny i koszmary w OpenAI Sama Altmana” (Wydawnictwo Szczeliny), której polskie wydanie miało swoją premierę pod koniec kwietnia br. 📌 Czego się dowiesz z rozmowy? – Gdzie chowają całe to żelastwo? Dlaczego „obliczeniowa chmura” to w rzeczywistości masywne, gigantyczne, hałaśliwe serwerownie? Jakie są koszty społeczne i środowiskowe? – Kto naprawdę trenuje LLMy? Na czym polegają Ghost Work i Data Annotation? Jakie są mechanizmy wyzysku, drenażu mózgów i zawłaszczania danych? – Na czym polega brain fry (przesmażanie mózgu)? Dlaczego zamiast pracować mniej i kreatywnie, wykonujemy coraz ciężą pracę coraz niższej jakości? – Czym jest sykofancja? Na czym polega toksyczne potakiwanie? Jakie są jego skutki dla naszych systemów nerwowych? Jakie niesie ryzyka dla relacji społecznych? – Jak AI dezintegruje instytucje społeczne? Co dzieje się z lekarzami, prawnikami, księgowymi czy terapeutami? – Czy Polska to trzeci świat globalnych technologii? Czy polscy inżynierowie w Dolinie Krzemowej to naprawdę powód do narodowej dumy? 📚 Książki polecane i przywołane w tym odcinku: – Sylwia Czubkowska – „Bóg Techy. Jak wielkie firmy technologiczne przejmują władzę nad Polską i światem" (Wydawnictwo Znak, 2025) – Karen Hao – „Imperium Sztucznej Inteligencji. Sny i koszmary w OpenAI Sama Altmana” (Wydawnictwo Szczeliny, 2026) – Nick Couldry, Ulises A. Mejias – „Data Grab” (WH Allen, 2024) 🤝 Partner strategiczny odcinka: Podcast „Limity AI” powstaje we współpracy z Business Program AI, partnerem strategicznym redakcji MIT Sloan Management Review Polska. Naszym wspólnym celem jest jakościowe, rzetelne edukowanie przedsiębiorców w temacie sztucznej inteligencji – bez uproszczeń, hypu i marketingowego szumu.Special Guest: Sylwia Czubkowska.

W najnowszym odcinku podcastu Zdrowie Lidera, Klaudia Knapik rozmawia z prof. Piotrem Gałeckim – psychiatrą, seksuologiem i konsultantem krajowym w dziedzinie psychiatrii. Z tego odcinka dowiesz się: 👉Jak wygląda depresja u osób wysoko funkcjonujących – liderów, szefów i perfekcjonistów, u których "z zewnątrz" wszystko wydaje się w porządku. 👉Dlaczego depresja bardzo często ukrywa się pod maską dolegliwości somatycznych, takich jak bóle głowy, zawroty, kołatanie serca czy problemy gastryczne. 👉W jaki sposób przewlekły lęk zmusza nasz układ odpornościowy i nerwowy do funkcjonowania jak w sytuacji ciągłego, realnego zagrożenia. 👉Czym jest zjawisko "kradzieży tryptofanu" pod wpływem stanu zapalnego wywołanego np. przez cukrzycę czy otyłość. 👉Jak działają i kiedy stosuje się nowoczesne metody leczenia, w tym leki przeciwdepresyjne, psychoterapię, ketaminę, przezczaszkową stymulację mózgu (TMS) czy elektrowstrząsy. 👉Jak w środowisku pracy odróżnić życiowy kryzys i wypalenie zawodowe od rozwijającej się depresji. Rozmowa ta rzuca zupełnie nowe światło na zdrowie psychiczne, zdejmuje odium z leczenia psychiatrycznego i podpowiada, jak rozmawiać ze współpracownikami w kryzysie. 🔔Profesor Piotr Gałecki to psychiatra, profesor nauk medycznych i konsultant krajowy w dziedzinie psychiatrii. W swojej pracy od lat pokazuje, że depresja nie jest wyłącznie problemem emocji, ale zaburzeniem obejmującym mózg, układ odpornościowy, sen, stres i całe funkcjonowanie człowieka.Special Guest: prof. Piotr Gałecki.

Dobrze wiedzieliśmy jak działa "czarna skrzynka" i z czego się składa – jakie są jej limity, obiektywne ograniczenia, zwłaszcza koszty społeczne i środowiskowe oraz ryzyka jej nieuregulowanej ekspansji i bezkrytycznego stosowania. Wszystko to było doskonale wiadome i znane badaczom AI na długo przed rokiem 2022, z prac Emily Bender, Francisa Cholleta, Kate Crawford, Timnit Gebru, Karen Hao, Vladana Jolera, Melanie Mitchell, Garego Marcusa i szeregu innych. Latem 2022 zespół Biennale Warszawa zaprezentował głośną, szeroko komentowaną wystawę "Seeing Stones and Spaces Beyond the Valley / Widzące kamienie i przestrzenie poza Doliną" (https://2022.biennalewarszawa.pl/en/widzace-kamienie-i-przestrzenie-poza-dolina/). Wydawała się wówczas "kropką nad i" w tym temacie – dobitnym podsumowaniem krytycznej, skrupulatnej badawczo, rzetelnej metodologicznie i społeczne odpowiedzialnej opowieści o AI. Jesienią pojawił się jednak GPT-3.5, a media zalała fala opowieści o hodowaniu nowego gatunku superinteligencji, która odczuwa ból, jest samoświadoma i ma wolną wolę. Badacze przecierali oczy ze zdumienia – jak to możliwe, że ta dziwaczna, fantasmagoryczna opowieść, od blisko pół wieku obecna na marginesach nauki i lekceważona przez krytyczny mainstream, nagle stała się narracją masową, oficjalną, popularyzowaną w najbardziej zasięgowych mediach? Co stało się z krytycznym, naukowym dyskursem? Jakie ryzyka to niesie? Komu się to opłaca? Gościem 4. odcinka "Limitów AI" jest Bartosz Frąckowiak – jeden z kuratorów wystawy, ówczesny wicedyrektor Biennale Warszawa (2017-2022), obecnie zaś analityk i doradca w zakresie foresightu strategicznego w Strategic Dreamers. Special Guest: Bartosz Frąckowiak.

W tym odcinku rozkładamy sen na czynniki pierwsze. Nie jako „odpoczynek”, ale jako kluczowy proces biologiczny, który wpływa na Twoje decyzje, emocje, odporność na stres i zdolność do regeneracji. Rozmawiamy m.in. o tym: chronotypy snu: lew, niedźwiedź, wilk, delfin. Co mówi o Tobie Twój rytm dobowy i dlaczego możesz działać wbrew sobie? CBT-I i technika, która brzmi jak sabotaż: restrykcja snu - dlaczego działa drzemki: kiedy pomagają, a kiedy psują noc (i czym jest „napuccino”) dlaczego bezsenność to często nie problem snu, tylko życia, które prowadzimy co dzieje się w mózgu w nocy i dlaczego nie da się tego „nadrobić kawą” jak działa chroniczne niewyspanie i dlaczego jest tak podstępne kiedy brak snu zaczyna być objawem zaburzeń: od lęku i depresji po obturacyjny bezdech senny melatonina - hormon snu: kiedy pomaga, a kiedy daje tylko złudzenie kontroli To odcinek dla ludzi, którzy dużo wymagają od siebie i od życia. I zaczynają rozumieć, że bez regeneracji nie ma wydajności. Special Guest: dr.n med. Kaja Romanowicz.

Na te pytania odpowiada na kanale "Limity AI" Izabela Lipińska. Z gospodarzem podcastu, Iwo Zmyślonym rozmawiają też o tym, dlaczego LLM-y nas mogą psychicznie uzależniać, czym jest dysonans ontologiczny i dlaczego antropomorfizacja technologii to prosta droga do dehumanizacji nas samych.Special Guest: Izabela Lipińska.

Jak przebudować dorosły mózg i jak pracować nad tym, co już zostało w nim zapisane? W tym odcinku rozmawiamy o tym, gdzie kończą się popularne narracje o zmianie, a zaczyna biologia: – czy po 40. lub 50. roku życia możemy realnie zmienić sposób reagowania, odporność na stres i styl podejmowania decyzji – czy do zmiany potrzebujemy nowych neuronów, czy raczej nowych wzorców ich aktywacji – jak przewlekły stres i kortyzol wpływają na korę przedczołową, pamięć roboczą i ocenę ryzyka – czy uczymy się lepiej pod presją, czy wręcz przeciwnie: zapisujemy chaos zamiast wiedzy – gdzie leży granica przeciążenia poznawczego w świecie nadmiaru informacji – czy osobowość, w tym neurotyczność — jest czymś, co można zmienić, czy tylko modulować?Special Guest: Prof. dr hab. Wojciech Glac.

Czy jesteśmy w przełomowym momencie, w którym maszyny stają się świadome? Rafał Bałdys-Rembowski, inżynier z 25-letnim doświadczeniem, odpowiada krótko: to kompletna bzdura. 🔔 W najnowszym odcinku podcastu "Limity AI" konsekwentnie dehype'ujemy technologię i oddzielamy naukowe fakty od marketingowego szumu. Nasz gość bezlitośnie obnaża powody, dla których większość projektów wdrożeniowych AI w firmach kończy się porażką. Rozmawiamy o realnych zagrożeniach: zjawisku "Shadow AI" (gdy pracownicy po cichu wykorzystują AI na prywatnych telefonach) oraz o tzw. "syntetycznym klapsie" – ryzyku utraty ludzkich zdolności poznawczych przez całkowite wydelegowanie myślenia maszynom. Zaglądamy również za kulisy branży budowlanej, która wbrew pozorom opiera się na gigantycznym zarządzaniu informacją... i Excelu. Zastanawiamy się, jak agenty AI (takie jak Claude Work) mogą zrewolucjonizować pracę z dokumentami i dlaczego wielkie obietnice technologii BIM zderzyły się z brutalną rzeczywistością. ➡️ Rafał Bałdys-Rembowski – Inżynier elektronik, ekspert na styku budownictwa, prawa i technologii. Architekt rozwiązań AI, twórca narzędzi LegalTech oraz wykładowca Uczelni Łazarskiego. 📌 Partnerem strategicznym kanału "Limity AI" jest: Business Programme AI 2026 - https://businessprogramme.ai/Special Guest: Rafał Bałdys-Rembowski.

Wyobraź sobie taką sytuację: Twój główny konkurent właśnie zalicza potężną wpadkę i wycofuje swój produkt z rynku. Masz prostą drogę do zwycięstwa, ale Twój dział marketingu o tym nie wie, bo dział produkcji zapomniał mu o tym powiedzieć. Efekt? Zamiast przejąć rynek, po prostu bezradnie patrzysz, jak szansa ucieka przez palce. To nie jest scenariusz z filmu grozy. Dla menedżerów to brutalna rzeczywistość "pułapki silosu" – zjawiska, w którym brak komunikacji pomiędzy działami kosztuje miliony dolarów. 🎙️W najnowszym odcinku podcastu MIT Sloan Management Review Polska gościmy autorki artykułu "W pułapce silosów", które przez lata stały po dwóch stronach korporacyjnej barykady: Marię Jessę-Jabłońską – lekarkę, doktora nauk medycznych i wykładowczynię akademicką i Marię Wiśniewską – prawniczkę, doradczynię strategiczną i prawdziwego marketingowca. Autorki książki "Marketing w przemyśle farmaceutycznym" zdradzają, jak zamienić korporacyjną sztafetę w prawdziwą grę zespołową - więcej o książce https://cedewu.pl/Marketing-w-przemys... . 🔔Z tego odcinka dowiesz się m.in.: Dlaczego działy medyczne często zamykały się przed światem, budując swoją "wieżę z kości słoniowej". Dlaczego przekonanie, że nauka nie potrzebuje marketingu, jest bardzo ryzykowne. Jakie mogą być rzeczywiste koszty i konsekwencje izolacji informacyjnej oraz błędnego prognozowania sprzedaży. Jaką rolę w burzeniu silosów odgrywa empatyczny i świadomy lider, który potrafi zjednoczyć zespół wokół wspólnego celu. Niezależnie od tego, w jakiej branży pracujesz, lekcje płynące z tego docinka pomogą Ci usprawnić przepływ informacji w Twojej firmie. Special Guests: Maria Wiszniewska and dr n. med. Maria Jessa-Jabłońska.

🔔Gościem tego odcinka jest Jacek Mańko – asystent w Katedrze Zarządzania w Społeczeństwie Sieciowym Akademii Leona Koźmińskiego. Jacek jest absolwentem kognitywistyki na UAM oraz specjalistą analizy i przetwarzania big data z doświadczeniem w consultingu IT. Wspólnie z Marcinem Wilkowskim prowadzi eksperckiego bloga humanistyka.dev, publikuje także na łamach OKO Press. 🔔Z Jackiem rozmawiamy o hype studies i critical AI studies, których jest jednym z prekursorów w Polsce. Dowiemy się przy jakich założeniach AI czuje ból i posiada świadomość oraz kto korzysta na skutkach społecznych tego rodzaju narracji.Special Guest: Jacek Mańko.

W najnowszym odcinku podcastu MIT Sloan Management Review Polska, Izabela Stachurska (executive coach i konsultantka przywództwa) oraz Paweł Kubisiak analizują, dlaczego mniej niż 5% liderów na świecie potrafi wejść na najwyższy poziom przywództwa współzależnego, w którym decyzje wyłaniają się z mądrości całego systemu. Czego dowiesz się z tej rozmowy? • Kiedy twórczy spór zamienia się w chaos? • Dlaczego cisza w sali konferencyjnej wcale nie musi oznaczać zgody • Ego rządzi konfliktem. Ale dlaczego silne ego to nie to samo, co duże ego? • Dlaczego liderzy utożsamiają się ze swoją wizją i bronią jej za wszelką cenę? • Jak brak bezpieczeństwa psychologicznego obniża innowacyjność firmy? • Czego szefowie mogą nauczyć się od młodszych pokoleń? • Jak wykorzystać sztuczną inteligencję, by odzyskać czas na to, czego technologia nigdy nie zastąpi – intuicję, empatię i budowanie relacji. Zapraszamy do wysłuchania inspirującej debaty o tym, jak budować kulturę otwartego sporu, która zamiast niszczyć, staje się paliwem dla innowacji i przewagi konkurencyjnej.Special Guest: Izabela Stachurska.