Ciekawostnik S14E04 - Pojedynki wynalazków - Guma kontra prąd! Sucha skarpeta czy czysta skarpeta?

Co jest ważniejsze: guma czy prąd elektryczny? Bez którego wynalazku trudniej byłoby nam przeżyć choćby jeden dzień?W kolejnym Pojedynku Wynalazków Marta i Krzyś stają po przeciwnych stronach naukowego ringu! Tym razem zmierzą się dwa zupełnie różne wynalazki, które zmieniły nasze codzienne życie.Po jednej stronie guma, elastyczna, wytrzymała i obecna w niezliczonych przedmiotach. Po drugiej prąd elektryczny, bez którego trudno wyobrazić sobie oświetlenie, komputery, telefony i współczesne miasta.Będzie trochę fizyki, historii wynalazków, zaskakujących ciekawostek i oczywiście mnóstwo przekomarzania. A gdzieś pomiędzy tym wszystkim pojawią się… sucha i czysta skarpeta!Kto wygra ten pojedynek? TEAM GUMA czy TEAM PRĄD?Posłuchajcie i oddajcie swój głos w ankiecie na Spotify!#Ciekawostnik #PojedynekWynalazków #Guma #PrądElektryczny #Elektryczność #Wynalazki #FizykaDlaDzieci #HistoriaWynalazków #NaukaDlaDzieci #PodcastDlaDzieci

Czy łąka to tylko trawa i kwiaty? Zdecydowanie nie! To tętniący życiem ekosystem, w którym rośliny, owady, ptaki i inne zwierzęta tworzą niezwykłą sieć zależności.W tym odcinku Ciekawostnika zaglądamy na łąkę z bliska i sprawdzamy, dlaczego jest tak ważna dla przyrody. Dowiemy się, kto w niej mieszka, po co nam owady zapylające, dlaczego nie każdą łąkę warto często kosić i jak nawet mały kawałek dzikiej zieleni może pomagać zwierzętom.Będzie o ekologii, bioróżnorodności i o tym, że czasem najlepsze, co możemy zrobić dla natury, to… pozwolić jej trochę porosnąć.#Ciekawostnik #Ekologia #Łąka #Przyroda #Bioróżnorodność #Owady #Zapylacze #NaukaDlaDzieci #CiekawostkiDlaDzieci #PodcastDlaDzieci

Pół koń, pół orzeł i do tego potrafi latać! Hipogryf wygląda jak stworzenie wymyślone specjalnie do świata Harry’ego Pottera. Tylko że jego historia zaczęła się setki lat wcześniej.W tym odcinku Ciekawostnika sprawdzamy, czym jest hipogryf, skąd wzięła się jego nazwa i kto jako pierwszy opisał to niezwykłe stworzenie. Cofniemy się aż do XVI wieku i „Orlanda szalonego” Ludovica Ariosta, w którym hipogryf pojawił się jako niezwykłe połączenie gryfa i konia.Oczywiście zajrzymy też do świata Harry’ego Pottera, gdzie najsłynniejszym hipogryfem został Hardodziob. Sprawdzimy, jak to fantastyczne stworzenie zmieniało się w książkach, legendach i popkulturze.Czy hipogryf pochodzi ze starożytnej mitologii? Czym różni się od gryfa? I dlaczego przez setki lat artyści tak chętnie go rysowali?Gotowi na kolejne fantastyczne stworzenie? To lecimy!#Ciekawostnik #Hipogryf #HarryPotter #Hardodziob #FantastyczneStworzenia #Mitologia #Legendy #CiekawostkiDlaDzieci #PodcastDlaDzieci #HistoriaDlaDzieci

Wikingowie kojarzą się z rogatymi hełmami, najazdami i wielkimi statkami. Tylko że… część z tego obrazu to mit.W tym odcinku Ciekawostnika przenosimy się do Skandynawii sprzed ponad tysiąca lat i sprawdzamy, kim naprawdę byli Wikingowie. Czy wszyscy byli wojownikami? Jak wyglądało ich codzienne życie? Dokąd docierali swoimi łodziami i skąd wiedzieli, w którą stronę płynąć?Poznamy niezwykłe wikińskie statki, wyprawy kupców i odkrywców oraz przekonamy się, że Wikingowie nie tylko napadali i zdobywali nowe ziemie. Handlowali, zakładali osady, podróżowali na ogromne odległości i pozostawili po sobie ślady, które możemy znaleźć do dziś.Sprawdzimy też, co współczesny świat zawdzięcza Wikingom i ile prawdy kryje się w popularnych opowieściach o tych niezwykłych mieszkańcach północy.Gotowi na wyprawę? Wsiadamy na drakkar i ruszamy!#Ciekawostnik #Wikingowie #HistoriaDlaDzieci #HistoriaWikingów #Skandynawia #Drakkar #Wynalazki #Odkrywcy #Średniowiecze #CiekawostkiDlaDzieci #PodcastDlaDzieci #korepetycjeZHistorii

.

Wyobraźcie sobie zwierzę znane naukowcom tylko ze skamieniałości, uznane za wymarłe od milionów lat… które nagle ktoś wyławia z oceanu. I to całkiem żywe!W tym odcinku Ciekawostnika poznajemy latimerię – niezwykłą rybę, której odkrycie w XX wieku było prawdziwą sensacją. Sprawdzamy, dlaczego jej płetwy tak bardzo zainteresowały naukowców, co latimeria ma wspólnego z historią kręgowców wychodzących na ląd i przede wszystkim: jak właściwie działa ewolucja?Czy ewolucja ma jakiś plan? I czy istnieją naprawdę „żywe skamieniałości”?Będzie o rybach sprzed setek milionów lat, wielkim odkryciu i jednej z najbardziej fascynujących historii w biologii.🦕W dodatku zostaliśmy patronem medialnym książki „Jak działa natura”! My! Z tej okazji zostawiajcie pytania w komentarzach do jej autora - paleontologa i paleobiologa pana Krzysztofa Poznańskiego. Wybierzemy te najciekawsze!📔Zapowiedź książki: https://prehistoricshop.pl/Jak-dziala-natura-ksiazka-z-autografem-autora-p141?fbclid=PAdGRleAU2OwFleHRuA2FlbQIxMQBwZG9mAmZkaWQWUP_7__HCH8wvKXFwKZy2SL4slaxsZnNydGMGYXBwX2lkDzEyNDAyNDU3NDI4NzQxNAABp-JoFq_5JeAf75CIi6cpe8IyVF5gAizINZfKpn32QJBeLniln7eCj2H5ZM48_aem_YQnVIL41TQk5oMvU4BbbTQPremiera już 28 października 2026 roku! #Ciekawostnik #wydawnictwoeilga #naukowotv #jakdzialanatura #Latimeria #Ewolucja #BiologiaDlaDzieci #Zwierzęta #Prehistoria #NaukaDlaDzieci #CiekawostkiDlaDzieci #PodcastDlaDzieci

Zaćmienie Słońca? Ale jak to? Przecież Słońce jest ogromne! Jak malutki z naszej perspektywy Księżyc może sprawić, że na chwilę znika ono z nieba? Takie magiczne zjawiska nie dzieją się tylko w Harrym Potterze!W kolejnym odcinku Kosmosu Marty sprawdzamy, jak powstaje zaćmienie Słońca, dlaczego mamy ogromne szczęście, że możemy je obserwować z Ziemi oraz co muszą zrobić Słońce, Księżyc i Ziemia, żeby ustawić się niemal idealnie w jednej linii.No i przecież Księżyc też może zostać zaćmiony! Jest takie słowo? Nieważne! Sprawdzimy, czym zaćmienie Księżyca różni się od zaćmienia Słońca, skąd bierze się wtedy jego niezwykły wygląd i dlaczego zaćmienia nie zdarzają się co miesiąc.A skoro już patrzymy w niebo, polecimy jeszcze dalej i poznamy jedne z największych gwiazd we Wszechświecie.W ręce Marty wpadła książka „Britannica. Encyklopedia Infografika” od Wydawnictwa Kropka i właśnie z niej wyciągnęła dla Was całą masę kosmicznych ciekawostek.Dziękujemy naszym mecenasom Dawidowi i Rafałowi za to, że współtworzą Ciekawostnik!#Ciekawostnik #KosmosMarty #ZaćmienieSłońca #ZaćmienieKsiężyca #Zaćmienie #KosmosDlaDzieci #AstronomiaDlaDzieci #Słońce #Księżyc #Gwiazdy #NaukaDlaDzieci #PodcastDlaDzieci

.

Tym razem w „Kosmosie Marty” wylatujemy daleko poza nasz Układ Słoneczny i szukamy planet krążących wokół innych gwiazd.Czym są egzoplanety? Jak astronomowie odkrywają światy, których nie da się zobaczyć gołym okiem? Co to jest ekosfera i dlaczego naukowcy tak bardzo interesują się planetami, na których mogłaby istnieć ciekła woda?Odwiedzimy Proximę Centauri i jej planety, poznamy 51 Pegasi b – jedną z najsłynniejszych egzoplanet w historii astronomii – i sprawdzimy, jak długo trwałaby podróż do najbliższego obcego układu planetarnego.A najważniejsze pytanie brzmi oczywiście: czy gdzieś poza Ziemią istnieje życie?Na razie nie znamy odpowiedzi. Ale właśnie dlatego kosmos jest taki ekscytujący.#Ciekawostnik #KosmosMarty #Egzoplanety #KosmosDlaDzieci #Astronomia #ProximaCentauri #Planety #NaukaDlaDzieci #PodcastDlaDzieci

Cement kontra dynamit! Co bardziej zmieniło świat?Kolejny wielki pojedynek wynalazków! Tym razem Krzyś broni cementu, a Marta staje po stronie dynamitu.Sprawdzamy, jak starożytni Rzymianie budowali z materiałów podobnych do dzisiejszego betonu, czym cement różni się od betonu i dlaczego bez niego trudno byłoby wyobrazić sobie współczesne miasta, mosty czy tunele.Po drugiej stronie mamy Alfreda Nobla, niebezpieczną nitroglicerynę i odkrycie dynamitu. Dowiecie się też, co dynamit ma wspólnego z Nagrodami Nobla i dlaczego wynalazek służący do kruszenia skał pomógł rozwijać kopalnie, drogi i tunele.Co wybieracie: TEAM CEMENT czy TEAM DYNAMIT? Głosujcie w ankiecie na Spotify!Na końcu odcinka ogłaszamy również zwycięzców konkursu Smart Kids Planet w Warszawie. Sprawdźcie swoje skrzynki mailowe — także folder SPAM.#Ciekawostnik #PojedynekCiekawostnika #Cement #Dynamit #AlfredNobel #Wynalazki #HistoriaDlaDzieci #NaukaDlaDzieci #PodcastDlaDzieci #SmartKidsPlanet