Ciekawostnik na wakacje - Polecajki, co warto przeczytać w wakacje.

Cement kontra dynamit! Co bardziej zmieniło świat?Kolejny wielki pojedynek wynalazków! Tym razem Krzyś broni cementu, a Marta staje po stronie dynamitu.Sprawdzamy, jak starożytni Rzymianie budowali z materiałów podobnych do dzisiejszego betonu, czym cement różni się od betonu i dlaczego bez niego trudno byłoby wyobrazić sobie współczesne miasta, mosty czy tunele.Po drugiej stronie mamy Alfreda Nobla, niebezpieczną nitroglicerynę i odkrycie dynamitu. Dowiecie się też, co dynamit ma wspólnego z Nagrodami Nobla i dlaczego wynalazek służący do kruszenia skał pomógł rozwijać kopalnie, drogi i tunele.Co wybieracie: TEAM CEMENT czy TEAM DYNAMIT? Głosujcie w ankiecie na Spotify!Na końcu odcinka ogłaszamy również zwycięzców konkursu Smart Kids Planet w Warszawie. Sprawdźcie swoje skrzynki mailowe — także folder SPAM.#Ciekawostnik #PojedynekCiekawostnika #Cement #Dynamit #AlfredNobel #Wynalazki #HistoriaDlaDzieci #NaukaDlaDzieci #PodcastDlaDzieci #SmartKidsPlanet

Tak, tym razem zamiast normalnego odcinka mamy… nieodcinek. Krzyś nie wyrobił się z montażem, ale jest za to coś ważnego: rusza formularz konkursowy!Jeśli znacie już całe hasło, klikajcie w link w opisie i wpisujcie odpowiedź.LINK DO FORMULARZAPierwsze 10 osób z poprawnym hasłem wygrywa wejściówki do Smart Kids Planet w Warszawie.Powodzenia i szybko do formularza!#Ciekawostnik #Konkurs #SmartKidsPlanet #Nieodcinek #PodcastDlaDzieci

Wracamy z wielkim pojedynkiem wynalazków! Tym razem Krzyś broni szkła, a Marta staje po stronie antybiotyków.Czy wygra szkło, dzięki któremu mamy okulary, mikroskopy, teleskopy, światłowody i drapacze chmur? A może antybiotyki, które zrewolucjonizowały medycynę i uratowały miliony ludzi?W odcinku poznacie historię odkrycia penicyliny przez Aleksandra Fleminga, dowiecie się, dlaczego antybiotyki działają na bakterie, ale nie na wirusy, oraz jak powstały pierwsze szklane przedmioty. Będzie też Galileusz, mikroskopy, internet przesyłany przez szklane włókna, obsydian, pleśń i trochę naprawdę obrzydliwego medycznego recyklingu.Na koniec czeka prosty eksperyment ze szklanką, wodą i „znikającą” monetą.A najważniejsze: Team Szkło czy Team Antybiotyk? Zagłosujcie w ankiecie na Spotify!W tym odcinku poznacie również ostatnią część konkursowego hasła. Link do formularza pojawi się w opisie kolejnego odcinka dziś 1 września 2026 o godz. 18:00. Pierwsze 10 osób z poprawnym hasłem otrzyma wejściówki do Smart Kids Planet w Warszawie.#Ciekawostnik #PojedynekCiekawostnika #Szkło #Antybiotyki #Penicylina #Wynalazki #NaukaDlaDzieci #EksperymentyDlaDzieci #PodcastDlaDzieci #SmartKidsPlanet

Wielkie pojedynki wracają do Ciekawostnika! Tym razem maszyna losująca stawia naprzeciw siebie dwa wynalazki, bez których trudno wyobrazić sobie współczesny świat.Krzyś będzie bronił… papieru. Marta staje po stronie fotografii. Kto ma mocniejszego zawodnika?Cofniemy się prawie 2000 lat, aby sprawdzić, jak powstawał papier i z czego robiono go, zanim zaczęto masowo wykorzystywać drewno. Dowiecie się, dlaczego stare ubrania mogły skończyć jako kartki, skąd wzięły się papierowe pieniądze i jak papier pomógł Gutenbergowi rozpocząć prawdziwą rewolucję książkową.Po drugiej stronie ringu czeka fotografia. Poznamy jedno z najstarszych zachowanych zdjęć świata, pierwsze selfie, dagerotypy i początki fotografii kolorowej. Sprawdzimy też, jak wyglądał pierwszy aparat cyfrowy, dlaczego ważył kilka kilogramów i czemu zapisanie jednego zdjęcia trwało kilkadziesiąt sekund.Będzie też eksperyment z kartką papieru, która po kolejnych teoretycznych złożeniach mogłaby sięgnąć Księżyca, historia człowieka sfotografowanego przypadkiem podczas czyszczenia butów oraz jedno z najsłynniejszych zdjęć w historii kosmosu — „Wschód Ziemi” wykonany podczas misji Apollo 8.No i najważniejsze pytanie:Co bardziej zmieniło świat?📜 Papier, dzięki któremu mamy książki, dokumenty, mapy, pieniądze i… papier toaletowy?Czy może 📸 fotografia, która pozwala zatrzymywać chwile, oglądać miejsca oddalone o tysiące kilometrów i dała początek filmowi?Posłuchajcie argumentów Marty i Krzysia, a potem koniecznie zagłosujcie w ankiecie na Spotify.TEAM PAPIER czy TEAM FOTOGRAFIA?#Ciekawostnik #PojedynekCiekawostnika #Papier #Fotografia #HistoriaWynalazków #Wynalazki #HistoriaFotografii #HistoriaPapieru #NaukaDlaDzieci #CiekawostkiDlaDzieci #HistoriaDlaDzieci #Gutenberg #AparatFotograficzny #Zdjęcia #Książki #Kosmos #Apollo8 #WschódZiemi

Pytania do Ciekawostnika: Korea, alpaki, fale, Księżyc i migrenaDlaczego Korea podzieliła się na dwa państwa? Czym właściwie różni się lama od alpaki? Gdzie na Bałtyku fale „zawracają”? Dlaczego koty uwielbiają tuńczyka, czego absolutnie nie powinny jeść psy i koty i czemu z Ziemi cały czas widzimy prawie tę samą stronę Księżyca?W tym odcinku Pytań do Ciekawostnika Marta i Krzyś ponownie sięgają do pytań naszych słuchaczy – i jak zwykle okazuje się, że nawet najprostsze pytanie może zaprowadzić nas naprawdę daleko.Filip zabiera nas do historii Korei Północnej i Południowej. Dowiemy się, jak wydarzenia po II wojnie światowej doprowadziły do podziału Półwyspu Koreańskiego i dlaczego konflikt rozpoczęty w 1950 roku do dziś nie zakończył się klasycznym traktatem pokojowym.Nela pyta o lamy i alpaki, więc sprawdzamy, która z nich jest większa, która bardziej puchata i czy obie naprawdę potrafią pluć.Danusia zadała z kolei pytanie, przy którym można się solidnie zamyślić: skoro fale uderzają zarówno w polskie, jak i szwedzkie wybrzeże Bałtyku, to gdzie właściwie znajduje się miejsce, w którym zawracają? Przy okazji poznacie różnicę między falą a prądem morskim i historię tysięcy gumowych zabawek, które wypadły kiedyś ze statku do oceanu.Będzie też o diecie psów i kotów, o tym, dlaczego koty tak bardzo lubią tuńczyka, oraz o Księżycu, który przez cały czas pokazuje nam niemal tę samą stronę.Na koniec Tosia zadaje pytanie, które prowadzi nas aż na granicę współczesnej wiedzy naukowej: czym właściwie jest migrena i po co istnieje? Sprawdzamy, dlaczego migrena to coś znacznie więcej niż zwykły ból głowy, czym jest aura migrenowa i dlaczego niektórych odpowiedzi naukowcy wciąż dopiero szukają.Macie własne dziwne, trudne albo kompletnie zaskakujące pytanie? Napiszcie je w komentarzu. Być może właśnie Wasze wylosujemy do kolejnego odcinka!#Ciekawostnik #PytaniaDoCiekawostnika #NaukaDlaDzieci #CiekawostkiDlaDzieci #Korea #KoreaPółnocna #KoreaPołudniowa #Lama #Alpaka #Bałtyk #Fale #Księżyc #KosmosDlaDzieci #Migrena #Zwierzęta #HistoriaDlaDzieci #FizykaDlaDzieci #BiologiaDlaDzieci

Jak zaczęła się historia lotów kosmicznych? Kto poleciał w kosmos przed człowiekiem? I co właściwie dzieje się z kupą oraz siku astronautów na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej?W tym odcinku cofamy się do pierwszych rakiet, poznajemy niezwykłe zwierzęta, które pomagały badać kosmos, i zaglądamy na pokład ISS. Będą muszki owocówki, Łajka, kotka Félicette, żółwie, pająki oraz małpka Miss Baker.Sprawdzimy też, jak działa toaleta bez grawitacji, dlaczego astronauci nie mogą korzystać ze zwykłego sedesu i jak odzyskuje się wodę podczas długich misji kosmicznych. Odcinek powstał między innymi na podstawie książki „Dzień z życia astronauty, kosmicznej kupy i ziemskiej skorupy” wydawnictwa Dwie Siostry.Na końcu odcinka ogłaszamy także zwycięzców pierwszej części konkursu Ciekawostnika i Smart Kids Planet w Krakowie. Sprawdźcie swoje skrzynki mailowe!#Ciekawostnik #KosmosMarty #KosmosDlaDzieci #Astronauci #ISS #Rakiety #HistoriaKosmosu #ZwierzętaWKosmosie #NASA #KosmiczneCiekawostki #PodcastDlaDzieci #NaukaDlaDzieci #SmartKidsPlanet

Czy Warszawa zawsze była stolicą Polski? A może wszystko zaczęło się w Gnieźnie? W tym odcinku cofamy się do czasów Mieszka I i sprawdzamy, gdzie naprawdę znajdowały się najważniejsze ośrodki władzy pierwszych Piastów.Zajrzymy do drewnianych grodów, kamiennych palatiów i średniowiecznych miast pełnych dymu, błota, koni oraz niezbyt przyjemnych zapachów. Dowiemy się, dlaczego władcy ciągle podróżowali, jak wyglądało życie ich dworu i czemu Kraków przez setki lat był najważniejszym miastem królestwa.Opowiemy również o stołecznych epizodach Poznania i Płocka, pożarze Wawelu oraz powodach, dla których Zygmunt III Waza coraz częściej wybierał Warszawę. Czy naprawdę przeniósł stolicę jednym dekretem? I dlaczego formalnie Warszawa została zapisana jako stolica Polski dopiero w Konstytucji z 1997 roku?W odcinku rozpoczynamy także drugi konkurs Ciekawostnika i Smart Kids Planet. W sierpniowych odcinkach ukryjemy kolejne słowa tworzące hasło. Pierwsze dziesięć osób, które pod koniec miesiąca wpiszą poprawne hasło w formularzu, otrzyma wejściówkę do Smart Kids Planet w Warszawie.Pierwsza część hasła brzmi: Warszawę.#Ciekawostnik #AleHistoria #StolicePolski #HistoriaPolski #Gniezno #Kraków #Warszawa #MieszkoI #ZygmuntIIIWaza #PodcastDlaDzieci #SmartKidsPlanet

LINK DO FORMULARZA KONKURSOWEGOhttps://forms.gle/BdeaEU1vVz8r83XV9Jak Krzyżacy stracili swoje państwo? Czy naprawdę można było sprzedać zamek w Malborku, bo zabrakło pieniędzy dla żołnierzy?W drugiej części historii Zakonu Krzyżackiego opowiadamy o wojnie trzynastoletniej, drugim pokoju toruńskim i hołdzie pruskim. Sprawdzamy też, jak wyglądał zwykły dzień Krzyżaka, ile ważyła jego zbroja i dlaczego życie w średniowiecznym zamku wcale nie było wygodne.Będą także obrzydliwe ciekawostki o higienie, wszach, chorobach, jedzeniu i leczeniu ran. Zajrzymy również do zamku w Malborku, największego ceglanego zamku na świecie.#Ciekawostnik #AleHistoria #Krzyżacy #Malbork #HistoriaPolski #Średniowiecze #PodcastDlaDzieci #SmartKidsPlanet

Co czytać podczas wakacji? Przygotowaliśmy dla was wielki książkowy ranking dla młodszych i starszych słuchaczy Ciekawostnika. Są tu książki takie jak: ​„Hotel dla uczuć” i zeszyt ćwiczeń Wydawnictwo Kropka​Seria Młodzi Przyrodnicy „Przygody Nasion” Wydawnictwo Wilga​„Pod wodą. Pod ziemią” Wydawnictwo Dwie Siostry​„Było sobie dziecko” Wydawnictwo Kropka​„SOS. Stowarzyszenie obrońców Smoków” Wydawnictwo Kropka​„Misja Przyszłość” Wydawnictwo Wilga​„Rower Dwa kółka, które zmieniły świat” Wydawnictwo Dwie siostry​„Rusałki, licha i kikimory” Wydawnictwo Kropka​„Szkoła Eksperymentów” Wydawnictwo Wilga​„Agencja Perdido” Wydawnictwo Kropka​„Magia spod lady” Wydawnictwo JaguarW odcinku znajdziecie propozycje zarówno dla czterolatków i początkujących czytelników, jak i dla nastolatków, którzy nie boją się mroczniejszych przygód. Niektóre książki można czytać samodzielnie, inne świetnie sprawdzą się podczas wspólnego czytania z rodzicami.Czy lubicie czytać? Która książka z tego zestawienia najbardziej Was zainteresowała? A może macie własne wakacyjne polecajki?Czytajcie książki i nie bądźcie mugolami!LINK DO FORMULARZA KONKURSOWEGO⁠https://forms.gle/BdeaEU1vVz8r83XV9⁠#Ciekawostnik #KsiążkiDlaDzieci #KsiążkiNaWakacje #Czytanie #PodcastDlaDzieci #LiteraturaDziecięca #LiteraturaMłodzieżowa #WakacyjneCzytanie #PolecajkiKsiążkowe #Eksperymenty #Przyroda #Fantastyka

Plaża to nie tylko piasek, fale i wakacyjny odpoczynek. Dla wielu zwierząt jest prawdziwym domem, a jednym z jego najmniejszych i najbardziej niezwykłych mieszkańców jest sieweczka obrożna.W tym odcinku serii „Zwierzaki z naszej paki” opowiadamy o maleńkim ptaku, którego można spotkać nad Bałtykiem. Sieweczka waży zaledwie około 65 gramów, ma długie pomarańczowe nogi, czarną „obrożę” i pióra w kolorze piasku, dzięki którym niemal znika na tle plaży.Ten doskonały kamuflaż nie zawsze jednak ją chroni. Gniazda sieweczek znajdują się bezpośrednio w piasku, dlatego mogą zostać przypadkowo zdeptane przez spacerowiczów, zniszczone przez psy albo opuszczone przez przestraszonych rodziców.Z odcinka dowiecie się, jak sieweczki bronią swoich piskląt, dlaczego czasem udają ranne, gdzie spędzają zimę i jak długo trwa wychowywanie młodych. Przede wszystkim poznacie jednak proste zasady, dzięki którym każdy z nas może pomóc im przetrwać.Jeżeli zobaczycie oznaczone miejsce lęgowe, nie podchodźcie bliżej i nie próbujcie fotografować ptaków. Obserwujcie je z daleka, najlepiej przez lornetkę. Nie zabierajcie samotnych piskląt — ich rodzice prawdopodobnie są w pobliżu i czekają, aż ludzie odejdą. Na plażach, na których mogą gniazdować ptaki, prowadźcie psy na smyczy i wybierajcie miejsce odpoczynku z dala od wydm.W przypadku wątpliwości najlepiej skontaktować się ze specjalistami z Błękitnego Patrolu WWF.Ciekawostnikowa Ekodrużyno — pomożecie sieweczkom? Opowiedzcie o nich rodzicom, dziadkom i wszystkim znajomym wybierającym się nad Bałtyk. Czasem największą pomocą, jaką możemy zaoferować dzikim zwierzętom, jest po prostu pozostawienie im odrobiny przestrzeni i spokoju.Dziękujemy naszym mecenasom Dawidowi i Rafałowi oraz wszystkim Patronom, którzy pomagają nam tworzyć kolejne odcinki.LINK DO FORMULARZA KONKURSOWEGO⁠⁠https://forms.gle/BdeaEU1vVz8r83XV9⁠⁠#Ciekawostnik #ZwierzakiZNaszejPaki #SieweczkaObrożna #MorzeBałtyckie #Bałtyk #PtakiPolski #OchronaPrzyrody #Ekodrużyna #WWF #BłękitnyPatrol #PodcastDlaDzieci #CiekawostkiDlaDzieci #EdukacjaPrzyrodnicza #WakacjeNadMorzem