255: Czy miasta są jeszcze do życia, czy głównie do inwestowania? | Grzegorz Piątek

Czy miasta są dziś jeszcze do życia, czy głównie do inwestowania? W tym odcinku rozmawiam z Grzegorzem Piątkiem o kryzysie mieszkaniowym, gentryfikacji, architekturze codzienności i przyszłości polskich miast. Mówimy o tym: dlaczego dostępność mieszkań staje się kluczowym wyzwaniem urbanistyki, jak miasto 15-minutowe może zamieniać się w produkt premiumczemu dobra architektura to nie tylko forma, ale przede wszystkim warunki życia. To rozmowa o mieszkalnictwie, polityce miejskiej, planowaniu przestrzennym i tym, komu naprawdę służy współczesne miasto.Więcej o podcaście:Strona: ⁠⁠⁠⁠https://urbcast.pl⁠⁠⁠⁠Social media:⁠⁠⁠⁠ https://linktr.ee/urbcast⁠⁠⁠⁠Wesprzyj podcast na Patronite: ⁠⁠⁠⁠https://patronite.pl/urbcast⁠⁠⁠⁠Lub postaw wirtualną kawę: ⁠⁠⁠⁠https://buymeacoffee.com/urbcast⁠⁠⁠⁠Do usłyszenia w kolejnych odcinkach Urbcastu – po polsku i po angielsku.

Is gentrification inevitable — or is it political?In this special dialogue episode of Urbcast, two leading urban thinkers — Leslie Kern (The Feminist City, Gentrification Is Inevitable and Other Lies) and Samuel Stein (Capital City) — join the conversation to unpack the forces reshaping our cities.From Toronto to New York, we explore how housing became an asset class, why planners operate within political constraints, and how tenant movements are pushing back against the real estate state.We discuss:Financialization of housingThe politics of densificationRent stabilization and community land trustsFeminist urbanism and care-centered citiesWhether regeneration can happen without displacement“Everything is political. Gentrification is no exception.”More about the podcast:Website: ⁠https://urbcast.pl⁠Social media: ⁠https://linktr.ee/urbcast⁠Support the podcast on Patronite: ⁠https://patronite.pl/urbcast⁠Or buy me a virtual coffee: ⁠https://buymeacoffee.com/urbcast⁠See you in the next episodes of Urbcast — in Polish and in English.

Dokąd zmierza Warszawa w 2026 roku i czy stanie się miastem bardziej dla mieszkańców niż dla interesów? W rozmowie z Martą Szczepańską, radną m.st. Warszawy (Miasto Jest Nasze), analizujemy plan ogólny, kryzys mieszkaniowy, suburbanizację, hałas, bezpieczeństwo drogowe i odporność miasta. To dyskusja o procesach, decyzjach i woli politycznej — o tym, dlaczego stolica działa często reaktywnie i co musiałoby się zmienić, by poprawić jakość życia.Zagadnienia odcinka:✅ Dlaczego Warszawa wciąż jest „reaktywna” i co blokuje odważniejsze decyzje?✅ Suburbanizacja i wyludnianie centrum — jak to wpływa na usługi publiczne (szkoły, przedszkola)?✅ Hałas jako problem zdrowia publicznego — czy fotoradar akustyczny ma sens?✅ Co w Warszawie idzie na plus: zieleń, tramwaje, transport szynowy — i co nadal kuleje?Więcej o podcaście:Strona: ⁠⁠⁠https://urbcast.pl⁠⁠⁠Social media:⁠⁠⁠ https://linktr.ee/urbcast⁠⁠⁠Wesprzyj podcast na Patronite: ⁠⁠⁠https://patronite.pl/urbcast⁠⁠⁠Lub postaw wirtualną kawę: ⁠⁠⁠https://buymeacoffee.com/urbcast⁠⁠⁠Do usłyszenia w kolejnych odcinkach Urbcastu – po polsku i po angielsku.

Dokąd zmierza Warszawa w 2026 roku i czy stanie się miastem bardziej dla mieszkańców niż dla interesów? W rozmowie z Martą Szczepańską, radną m.st. Warszawy (Miasto Jest Nasze), analizujemy plan ogólny, kryzys mieszkaniowy, suburbanizację, hałas, bezpieczeństwo drogowe i odporność miasta. To dyskusja o procesach, decyzjach i woli politycznej — o tym, dlaczego stolica działa często reaktywnie i co musiałoby się zmienić, by poprawić jakość życia.Zagadnienia odcinka:✅ Dlaczego Warszawa wciąż jest „reaktywna” i co blokuje odważniejsze decyzje?✅ Suburbanizacja i wyludnianie centrum — jak to wpływa na usługi publiczne (szkoły, przedszkola)?✅ Hałas jako problem zdrowia publicznego — czy fotoradar akustyczny ma sens?✅ Co w Warszawie idzie na plus: zieleń, tramwaje, transport szynowy — i co nadal kuleje?Więcej o podcaście:Strona: ⁠⁠https://urbcast.pl⁠⁠Social media:⁠⁠ https://linktr.ee/urbcast⁠⁠Wesprzyj podcast na Patronite: ⁠⁠https://patronite.pl/urbcast⁠⁠Lub postaw wirtualną kawę: ⁠⁠https://buymeacoffee.com/urbcast⁠⁠Do usłyszenia w kolejnych odcinkach Urbcastu – po polsku i po angielsku.

Welcome to 2026 — and to the first English episode of the seventh season of Urbcast.In this solo episode, I take you to Vietnam, not as a tourist, but as an urbanist.After almost three weeks spent in Vietnamese cities and rural areas, I share five urban reflections that strongly contrast with European ways of thinking about planning, mobility, daily rhythms, and the relationship between cities and everyday life.We’ll talk about:– the street as the living room of the city– the scooter as the backbone of the transport system– religion that “doesn’t officially exist,” yet is everywhere– early mornings and the rhythm of the day– the symbiosis between city and countrysideAt the end, there’s also a bonus topic on communism as background, design, and pop culture.🎁 Here you’ll find a short, practical travel PDF with my Vietnam itinerary, tested on the ground:https://docs.google.com/document/d/1ubqjkjarHFskl67_oQfq-Zfd-JR7rYxzQZCc3xrFo0k/edit?usp=sharingFile → Download → PDFMore about the podcast:Website: https://urbcast.plSocial media: https://linktr.ee/urbcastSupport the podcast on Patronite: https://patronite.pl/urbcastOr buy me a virtual coffee: https://buymeacoffee.com/urbcastSee you in the next episodes of Urbcast — in Polish and in English.

Jeśli chcesz od razu przejść do Wietnamu – zacznij słuchać od ok. 6 minuty.Witaj w Nowym Roku 2026, a także pierwszym i najnowszym odcinku 7-mego! już sezonu Urbcastu. W tym solowym odcinku Urbcastu zabieram Cię do Wietnamu – nie jako turysta, ale jako urbanista.Po niemal trzech tygodniach w wietnamskich miastach i na wsi dzielę się 5 urbanistycznymi przemyśleniami, które mocno kontrastują z europejskim myśleniem o planowaniu, transporcie, rytmie dnia i relacji miasta z codziennym życiem.Będzie o ulicy jako salonie miasta, skuterze jako kręgosłupie transportu, religii, której „nie ma”, porannym rytmie dnia i symbiozie miasta z wsią. Na koniec – bonusowy wątek o komunizmie jako tle, designie i popkulturze.🎁 A tutaj znajdziesz krótki PDF z planem podróży po Wietnamie – praktyczny i sprawdzony w terenie: https://docs.google.com/document/d/1NkHjwc8d9KoTMd_Y9owfweKWzTMBeuLPN2Utu2C_Vm4/edit?usp=sharingPlik > Pobierz > PDFWięcej o podcaście:Strona: ⁠https://urbcast.pl⁠Social media:⁠ https://linktr.ee/urbcast⁠Wesprzyj podcast na Patronite: ⁠https://patronite.pl/urbcast⁠Lub postaw wirtualną kawę: ⁠https://buymeacoffee.com/urbcast⁠Do usłyszenia w kolejnych odcinkach Urbcastu – po polsku i po angielsku.

250 odcinków. Ponad 5,5 roku rozmów o miastach. Ten odcinek to krótkie podsumowanie i pomysły na to, co dalej.W solowym, jubileuszowym odcinku opowiadam o tym, jak powstał Urbcast, co wydarzyło się przez ostatni rok i czego nauczyło mnie prowadzenie podcastu o miastach. Wracam do najczęściej słuchanych odcinków, do tematów, które nie zestarzały się mimo upływu lat, i do społeczności, która rosła przez kolejne sezony;Bardzo popularne odcinki o Kopenhadze, w której mieszkam od 2019:https://www.youtube.com/watch?v=AIVT3p349ikhttps://www.youtube.com/watch?v=6BTXPkF-Zjk„Patodeweloperka” — zarówno odcinek krytyczny, jak i rozmowa z przedstawicielem branży — pokazuje, że interesują nas różne perspektywy, nie tylko jedna narracja: https://www.youtube.com/watch?v=FeQWSTbljMM„Architektura zawodem negatywnej selekcji” trafia w realne doświadczenia ludzi pracujących w branży: https://www.youtube.com/watch?v=ZRTsAUeA094Singapur, jak powstało to państwo-miasto?: https://www.youtube.com/watch?v=ic1s8UEuwk0Jak działają metropolie latynoamerykańskie? Jeden z najciekawszych i najbardziej popularnych odcinków, w których gościłem guru podcastów w Polsce — założyciela Działu Zagranicznego - Macieja Okraszewskiego: https://www.youtube.com/watch?v=WN9G_miN7roCzy też ten o gospodarce przestrzennej - co po niej robić?!: https://www.youtube.com/watch?v=bxO4nLcR8FgMówię też o raportach, nad którymi pracowałem w tym roku, o Kopenhadze jako procesie, a nie „modelu do skopiowania”, oraz o tym, dlaczego coraz bardziej interesuje mnie myślenie systemowe, współpraca między sektorami i długofalowe decyzje miejskie.Na koniec dzielę się planami na kolejny sezon: wolniejsze tempo, więcej pisania, powrót do newslettera i nowe formaty, które mają pomóc lepiej porządkować wiedzę o miastach.To odcinek dla tych, którzy są tu od dawna — i dla tych, którzy dopiero trafili do Urbcastu.Udanego końca roku 2025!

What if cities could make better choices simply by changing the way they measure value?In this final English episode of the season, economist Sanni Nørgaard Breining from Ramboll joins Urbcast to share an economic lens which can help cities make smarter decisions, prioritize long-term investments, and avoid the high costs of inaction.We explore why the 2011 Copenhagen cloudburst became a turning point, how thriving cities risk losing affordability, and what placemaking reveals about the connection between social well-being and economic value. Sanni also explains why GDP alone can’t capture what makes cities resilient — and how better data can guide better choices.In this episode:• The hidden cost of not acting• Why resilience and GDP growth are linked• The affordability paradox in successful cities• How placemaking affects loneliness and housing value• Rethinking prosperity beyond GDPQuote:“Start with data, start with evidence — and avoid decisions made out of fear or pressure.”Recommended reading: Cities and the Wealth of Nations by Jane Jacobs

W tym odcinku Urbcastu przyglądamy się urbanistyce od kuchni. Gościnią jest Monika Arczyńska – architektka z międzynarodowym doświadczeniem i współzałożycielka pracowni A2P2 Architecture & Planning, która od lat działa „pomiędzy” skalą budynku a skalą miasta.Rozmawiamy o tym, czym różni się projektowanie urbanistyczne od klasycznej architektury, dlaczego w polskim systemie brakuje miejsca na masterplany i jak biuro takie jak A2P2 szuka dla nich roli – od Stoczni Cesarskiej w Gdańsku, przez masterplan dla Starych Świdrów, po zlecenia z miast i od inwestorów prywatnych.Monika opowiada też o realiach rynku: o tym, dlaczego masterplan sam w sobie nie zarabia, jak można łączyć go z konsultacjami społecznymi czy negocjowaniem parametrów urbanistycznych i dlaczego rosnące oczekiwania mieszkańców wobec jakości przestrzeni zmuszają deweloperów do myślenia o czymś więcej niż tylko o bryle budynku.Druga część rozmowy to przewodnik po ścieżkach kariery w urbanistyce. Zastanawiamy się, co daje architektura, co gospodarka przestrzenna, jak budować „hybrydowe” kompetencje i dlaczego system boloński oraz erasmusy mogą być szansą, a nie problemem. Zagadnienia odcinka:Co to znaczy projektować „pomiędzy” architekturą a urbanistyką?Jaką rolę mogą pełnić masterplany w polskim systemie planowania?Jak wygląda współpraca z miastami i inwestorami przy dużych obszarach?Jakie kompetencje są potrzebne, żeby zawodowo projektować miasta?Po co nam ZPI i elastyczniejsze narzędzia planowania?Dlaczego proces bywa ważniejszy niż „idealny plan” na papierze?Materiały polecane w odcinku:Edith Wharton, „Wiek niewinności” (książka i ekranizacja filmowa)Więcej o podcaście:Strona: https://urbcast.plSocial media: https://linktr.ee/urbcastWesprzyj podcast na Patronite: https://patronite.pl/urbcastLub postaw wirtualną kawę: https://buymeacoffee.com/urbcastDo usłyszenia w kolejnych odcinkach Urbcastu – po polsku i po angielsku.

What if Europe invested in play?How playgrounds, trust, and social infrastructure could shape Europe’s future.This week, I’m joined by Johanna Fabrin, Managing Director of 21st Europe and former strategist at IKEA’s innovation lab Space10, to explore how playgrounds — yes, playgrounds — could redefine Europe’s identity, resilience, and competitiveness over the next decades.In this conversation, we look at why play might be one of Europe’s most overlooked strategic tools.We discuss:✅ Why playgrounds are “critical infrastructure,” not a luxury✅ How play builds trust across diverse communities and cultures✅ Why climate-resilient playgrounds matter for European cities✅ How play prepares children for an AI-driven future labour market✅ What Europe can offer the world beyond GDP growth“If we don’t believe that we can make the future better, then we won’t step up and take responsibility for making it so.”Reading recommendation: Citizens by Jon AlexanderProject link: Continent of Play Could a Europe built for play be a stronger, more connected continent?Enjoyed the episode? Support Urbcast: https://buymeacoffee.com/urbcastMore about Urbcast: urbcast.pl | https://linktr.ee/urbcastMusic: spear_ohKeywords: Europe, playgrounds, trust, urbanism, public space, social infrastructure, climate resilience, Space10, 21st Europe, European cities, AI skills, community building, livable cities, wellbeing, European identity.