Czym jest ŚWIADOMOŚĆ? Rozmowa z dr hab. Michałem Bolą

Czym jest świadomość? W jaki sposób się ją mierzy?O tym opowiada dr hab. Michał Bola, @nauka.nie.boli Jest mięsiście i po naukowemu 🧠Za możliwość realizacji i dystrybucji podcastu dziękuję Patronom i Patronkom :)Gość: dr hab. Michał Bola - Obronił doktorat na Uniwersytecie w Magdeburgu w 2015 roku, a w 2021 roku uzyskał habilitację w Instytucie Biologii Doświadczalnej PAN. Od 2023 roku pracuje w Centrum Badań Mózgu UJ, gdzie prowadzi badania w obszarze neurokognitywistyki, w szczególności dotyczące mechanizmów percepcji wzrokowej, uwagi i świadomości percepcyjnej. Prowadzi także projekt dotyczący substancji psychodelicznych. Laureat stypendium FNP Start i Stypendium dla Wybitnych Młodych Naukowców MNiE.Montaż: Eugeniusz Karlov

Jest kultowa scena w filmie Lejdis, w której bohaterka mówi że empatia to taka zupa z Azji, a ja sobie myślę, że w popkulturze stała się niestrawnym wywarem sto razy przemielonym przez ledwo drożne trzewia i zdarza się, że rozumiemy ją mylnie. Więc na warsztat dzisiaj bierzemy umiłowane, odmieniane przez przypadki słowo EMPATIA.Wielkie i gromkie brawa dla Patronów i Patronek, bo to właśnie oni ten odcinek wyprodukowali. Za ich ciężko zarobione pieniądze powstał ten podcast ku uciesze, mam nadzieję, wszystkich słuchających, zróbcie proszę hałas w komentarzach i subach oraz wszelkich formach wirtualnej sympatii (nie mylić z empatią - posłuchajcie, zrozumiecie ;) )Montaż: Eugeniusz KarlovLITERATURA:Cuff, B. M. P., Brown, S. J., Taylor, L., & Howat, D. J. (2016). Empathy: A Review of the Concept. Emotion Review, 8(2), 144-153.Elliott, R., Bohart, A. C., Watson, J. C., & Greenberg, L. S. (2011). Empathy. Psychotherapy, 48(1), 43–49. https://doi.org/10.1037/a0022187Humphrey, R. H. (2013). The benefits of emotional intelligence and empathy to entrepreneurship. Entrepreneurship Research Journal, 3(3), 287-294.McDonald, E. M., Tobin, K. E., Cooper, A. M., & Tully, E. C. (2026). A Systematic Review and Meta‐Analysis of Social Media Use and Empathy in Adolescence. Journal of Adolescence.Mossner, C., & Walter, S. (2024). Shaping Social Media Minds: Scaffolding Empathy in Digitally Mediated Interactions?. Topoi, 43(3), 645-658.Rumble, A. C., Van Lange, P. A., & Parks, C. D. (2010). The benefits of empathy: When empathy may sustain cooperation in social dilemmas. European Journal of Social Psychology, 40(5), 856-866.

Ian Curtis i zespół One Division śpiewali, że “Love will tear us apart again”, a ja myślę, że  gdybym ja zakładała nagle jakiś zespół, A UPRZEDZAM - nie zamierzam, to zrobiłabym remake, że LIFE will tear us apart again. Bo życie czasem ludzi i zmienia i rozdziela. Zmieniamy się my i nasze relacje. Czasami nadając im nową dynamikę, a czasami zamykając pewne etapy, znajomości i związki.Bo w tej filmowej reprezentacji relacji, ludzie robią różne rzeczy z MIŁOŚCI i to ta miłość ich rozdziela - zdradą, czy takim poczuciem, że ja z tej miłości właśnie podejmuję rozszarpujące serce decyzje, czasem się samopoświęcając, czasami ratując partnera z opresji i są happy endy a czasem ich nie ma. A ja myślę, że mniej filmowo czasami rozchodzą nam się relacji bliskie, nie tylko romantyczne.O tym dlaczego życie rozdziela, jakie znaczenie mają w tym inwestycje i jakość otaczających nas alternatyw, posłuchacie w tym odcinku z kategorii DO POMYŚLENIA . Za możliwość jego realizacji i dystrybucji kłaniam się w pas Patronom i Patronkom :)Montaż: Eugeniusz KarlovLiteratura:Le, B., Dove, N. L., Agnew, C. R., Korn, M. S., & Mutso, A. A. (2010). Predicting nonmarital romantic relationship dissolution: A meta-analytic synthesis. Personal Relationships, 17(3), 377–390. https://doi.org/10.1111/j.1475-6811.2010.01285.xRusbult, C. E. (1980). Commitment and satisfaction in romantic associations: A test of the investment model. Journal of experimental social psychology, 16(2), 172-186.

Ile ebooków o zdrowiu psychicznym przeczytaliście, ile podcastów, ile kursów i webinarów za Wami? I czy obiło się Wam o uszy, że jak odstawisz cukier to Ci minie depresja, albo że makaron jest na ową depresję najlepszym specyfikiem? Ile mitów krąży po internecie, czy jest w nich jakiekolwiek, bezglutenowe oby, ziarno prawdy oraz czy i w jakim stopniu dieta oraz aktywność fizyczna wspiera nasze zdrowie psychiczne?Na te i wiele innych pytań odpowie @dr.damian.parol , dietetyk, doktor nauk o zdrowiu, owsiankowy król instagrama, współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Medycyny Stylu Życia.A ten podcast patronatem objął @multisportpolska #reklama – tak, ci od tej karty, która otwiera przed nami wrota siłowni i wielu obiektów sportowych, a i to zaproszenie potrafimy w zupełności zignorować w imię innych codziennych ważnych spraw i tu pojawia się ważne pytanie: czy odkładasz aktywność na później… to może być to sportkrastynacja! Spokojnie, są na to sposoby i o nich dzisiaj w podcaście, a z raportu MultiSport Index wynika, że globalny koszt braku aktywności fizycznej dla systemu publicznej opieki zdrowotnej w latach 2020-2030 wynosi 300 miliardów dolarów. A już od 150 do 300 minut (czyli pomiędzy 2,5 a 5h) aktywności fizycznej tygodniowo, może ten stan poprawić. Tymczasem, aż 43% z nas ćwiczy mniej niż rekomendowane minimum. Czy aktywność i dieta mogą wspierać zdrowie psychiczne?Kiedy opadł już kurz szumnych postanowień noworocznych, a z badań wynika, że właśnie obszaru zdrowia dotykają one najczęściej, zobaczmy, co zostało w rzeczywistości.Zapraszam! Montaż: Eugeniusz Karlov

Chciałabym Wam powiedzieć, wszystkim, którzy to czytają, że bardzo doceniam, że w zalewie treści zatrzymaliście się tu i czytacie to właśnie. No i zaraz zobaczymy w komentarzach, kto czyta posty ;)A tak na poważnie: wdzięczność ma zły PR. Stała się jakimś spranym i naiwnym terminem rodem z memów. Niepotrzebnie. Owszem, świata nie zbawi, ale proaktywne wyrażanie wdzięczności niesie ze sobą korzyści. Docenianie jest jedną z form wyrazu wdzięczności i warto ją praktykować. Nie jako pozbawiony intencji i znaczenia bon ton, ale jako wyraz uznania, który zbliża, motywuje, pomaga. O benefitach doceniania przekonuje w odcinku. Sprawdź to sam_a ;)Montaż: Eugeniusz KarlovLiteratura: Bono, G., Mangan, S., Fauteux, M., & Sender, J. (2020). A new approach to gratitude interventions in high schools that supports student wellbeing. The Journal of Positive Psychology, 15(5), 657-665.White, M., & Potgieter, F. (2025). The appreciation station and its effects on staff well-being and burnout: A pilot study on implementing a well-being tool. Mental Health and Social +Inclusion. Advance online publication. https://doi.org/10.1108/MHSI-07-2025-0193Sansone, R. A., & Sansone, L. A. (2010). Gratitude and well being: the benefits of appreciation. Psychiatry (Edgmont (Pa. : Township)), 7(11), 18–22.

Jest pytanie: Ile żyjesz żyć? I czy wyrabiasz? XDW ciągu jednego życia przywdziewamy zaskakująco wiele ról. Jesteśmy czyimiś dziećmi, bywa, że stajemy się rodzicami; jesteśmy rodzeństwem, partnerami, budujemy zawodowe ścieżki, pielęgnujemy relacje towarzyskie, a równolegle prowadzimy to ciche, domowe życie, utkane z prozaicznych obowiązków. Do tego dochodzi jeszcze świat mediów społecznościowych – nieograniczona przestrzeń, w której możemy podglądać codzienność i przygody ludzi, których często nawet nie znamy.Po co to robimy? Na to pytanie każdy musi odpowiedzieć sobie sam. Nie deprecjonuję tych potrzeb – przeciwnie, wskazuję jedynie, że warto je sobie uświadomić. Co mi to daje? Dlaczego jest to dla mnie ważne? Czy na moim talerzu codziennych spraw jest jeszcze miejsce – i z ilu właściwie talerzy składa się cała zastawa, na której próbuję pomieścić wszystkie życia, jakie rozkładam na stole?Najważniejsze pytanie brzmi jednak: czy ten stół naprawdę wszystko uniesie? A może część talerzy trzeba odstawić na mały stolik-dostawkę, bo zwyczajnie się nie mieszczą? Wiem, że bywają momenty, gdy stoły uginają się pod ciężarem – życie nie jest bajką. Ale na podium priorytetów zawsze są tylko trzy miejsca. I to od nas zależy, komu i czemu je oddamy.Nie straciłam krytycyzmu. Wiem, że nie wszyscy wyjedziemy w Bieszczady, by odciąć się od mediów – i nie o to tu chodzi. Kluczowe jest raczej nauczyć się korzystać z nich tak, by nam służyły, a nie ciążyły. By, w gąszczu bodźców i równoległych żyć, które prowadzimy, świadomie decydować, gdzie kładziemy akcent – w zależności od sytuacji i aktualnych potrzeb.W które z tych wielu żyć potrzebujesz dziś zanurzyć się najbardziej?Za możliwość realizacji i dystrybucji podcastu dziękuję bardzo Patronom i Patronkom <3Montaż: Eugeniusz Karlov

W grupie raźniej? W pewnych warunkach terapeutycznych, jak najbardziej.Czym jest terapia grupowa, kto może z niej skorzystać, jakie panują w niej zasady, przed jakimi wyzwaniami stają zarówno osoby uczestniczące, jak i prowadzący terapeuci? O tym porozmawiam z Aleksandrą Juszczyk-Kaliną - psycholog, certyfikowaną psychoterapeutką poznawczo-behawioralną, terapeutką schematu oraz doktorantką Uniwersytetu Warszawskiego, właścicielką gabinetu psychoterapii punkt w Warszawie. Prowadzi badania naukowe z zakresu efektywności psychoterapii online, a jej zainteresowania zawodowe krążą wokół psychoterapii grupowej. Za możliwość realizacji i dystrybucji podcastu kłaniam się nisko Patronom i Patronkom.Montaż: Eugeniusz Karlov

Mojej rozmówczyni najpewniej nie trzeba Państwu przedstawiać. Wielu i wiele z nas 7 sierpnia 2024 roku wstrzymało oddech na 6,10 sekund by wypuścić go z siebie wraz z gromkim okrzykiem, kiedy Aleksandra Mirosław zdobyła złoty medal na igrzyskach olimpijskich w Paryżu. Pierwszy złoty medal olimpijski w historii tej dyscypliny zawisł na jej szyi. Rekord ten poprawiła we wrześniu 2025 (6,03 sek.) podczas Mistrzostw Świata w Seulu. O sporcie, wyzwaniach z jakimi mierzy się współczesny sportowiec i o tym, co dzieje się w głowie zawodniczki podczas tych kilku sekund, w których wbiega po ścianie porozmawiayśmy podczas tego podcastowego spotkania na żywo, które miało miejsce na tegorocznych @igrzyska_wolnosci. Dziękuję @politykainsight i @orange_polska za stworzenie takiej przestrzeni i udostępnienie nagrania dla Słuchaczy i Słuchaczek! Przed Wami zapis rozmowy z Aleksandrą Mirosław, nie tylko złotą medalistką Igrzysk Olimpijskich w Paryżu, ale i trzykrotną mistrzynią świata we wspinaczce sportowej i aktualną rekordzistką świata we wspinaczce na czas.

Objawy występują przez co najmniej dwa tygodnie po porodzie. Obejmują takie symptomy jak smutek, utrata zainteresowań, zmęczenie, problemy z koncentracją, lęk o dziecko czy poczucie winy związane z macierzyństwem. Rozpoznanie i leczenie depresji okołoporodowej ma kluczowe znaczenie dla zdrowia i dobrego samopoczucia pacjentki i jej dziecka. Nieleczona może utrudniać opiekę nad dzieckiem, przyczynia się do ogromnego cierpienia, budowania więzi, długotrwałych problemów rozwojowych u dziecka, wpływa na relacje rodzinne i zwiększa ryzyko samobójstwa. Dane epidemiologiczne wskazują, że dotyka pomiędzy 10 a 20% osób, a ta zmienność związana jest z regionem, statusem socjoekonomicznym, występowaniem epizodów depresji w przeszłości, brakiem wsparcia społecznego i wieloma czynnikami indywidualnymi. Jest problemem złożonym i nadal wstydliwym, bo macierzyństwo często jest stanem upragnionym, a gdy pojawia się choroba, trudno poczuć radość, bo ta przygnieciona jest lawiną poczucia winy.To jest seria Gutral Gada Osobiście, nie tylko dlatego, że widzę się dzisiaj z moją gościnią w studio, ale dlatego, że dzieli się ona swoim osobistym doświadczeniem trudności w obszarze zdrowia psychicznego. Najczęściej zadawane przez Was pytania dotyczą przeżyć osób w chorobie, by odnieść to do własnych doświadczeń. Poszukiwanie wsparcia i psychoedukacji przez dzielenie się doświadczeniem jest naturalne i może być wspierające, jednak pamiętajcie, że żaden podcast, ebook czy kurs nie załatwi Wam ani diagnozy, ani nie zagwarantuje efektów równych do współpracy ze specjalistą. Jednak dla oswajania tematu i społecznego wsparcia powstaje ta osobista seria. A pierwsza zaproszenie przyjęła aktorka filmowa, teatralna i dubbingowa, Karolina Bacia @costampoangielsku. Nie będzie wiwisekcji, będzie, mam nadzieję, wspierająco i inspirująco dla tych, którzy przekonają się, że jest wsparcie w cierpieniu. Za możliwość realizacji i dystrybucji tego podcastu kłaniam się w pas Patronom i Patronkom.Fot. moje - @opowiedziane_swiatlem Fot. Karoliny - Aleksandra ZaborowskaMontaż: Eugeniusz Karlov

Znalazłam markę i osobę, która za nią stoi przypadkiem, jednak zaintrygowała mnie nie tylko biżuteria jaką tworzy, ale znaczenie które za tym stoi. Nie, nie jest to reklama, chociaż markę The Stories Studio polecam w autentycznym zachwycie.Jesteśmy w specyficznym czasie, który skłania do myślenia o przemijaniu, czasem do tęsknoty za tymi, którzy przeminęli. I wielu z nas najpewniej chciałoby jeszcze raz się przytulić, poczuć, dotknąć. Czy możliwe jest zatrzymanie czasu? Tej dłoni, za którą tęsknimy, tego drzewa, pod którym siadaliśmy wspólnie, a które nadal stoi, tylko… tej osoby już tutaj nie ma?O symbolach, sentymencie, stracie, próbie zatrzymania czasu, amuletach i ich znaczeniach w naszym codziennym życiu, myśleniu magicznym i opanowaniu trwogi porozmawiam z socjolożką i inicjatorką biżuterii, która próbuje zatrzymać czas, właścicielką marki The Stories Studio, Kasią Macierzyńską porozmawiam w dzisiejszym odcinku podcastu. Ja nazywam się Joanna Gutral, jestem psycholożką i psychoterapeutką, a to jest mój podcast w którym gadam. Dzisiaj o przemijaniu i sentymencie. Za możliwość realizacji i dystrybucji tego podcastu kłaniam się w pas Patronom i Patronkom i szczerze doceniam ich obecność oraz wsparcie. Odsyłam do strony i na Instagram marki The Stories Studio:https://www.thestories.studiohttps://www.instagram.com/thestories.studio/Montaż: Eugeniusz Karlov