تورج اتابکی، مورخ دوران معاصر و استاد دانشگاه: رضاشاه معمار و بنای یک دولت مدرن بود - گفت‌و‌گوی ویژه (بازپخش)

گفت‌وگوی مریم زهدی با گلشیفته فراهانی

نسرین ستوده وکیل و فعال حقوق بشر، از اوایل دهه هشتاد، در پرونده‌هایی وکالت را به عهده گرفت که برای حاکمیت حساسیت امنیتی داشتند. خودش هم بارها طعم بازداشت، محرومیت از وکالت، حکم‌های زندان طولانی را چشید. همسرش رضا خندان، یک فعال مدنی و سیاسی هم اکنون در زندان است و فرزندانش مهراوه و نیما با برخوردهای امنیتی و قضایی روبه‌رو بوده‌اند. او در گفت‌وگویی با فرناز قاضی‌زاده از وجود شکاف در میان اپوزسیون صحبت کرد و گفت: ما همه زخم‌خورده یک دردیم، چرا باید روبه‌روی هم بایستیم. او ضمن ابراز نگرانی از وضعیت همه کسانی که در جریان مراسم خسرو علیکردی بازداشت شدند، گفت: شمار زیادی ازفعالان از نگاه‌های مختلف، پادشاهی‌خواهان و اصلاح‌طلبان و لائیک‌ها و غیره با خشونت بازداشت شدند، من به آزادی همه آنها می‌اندیشم. او درباره اختلافات گروه‌های مختلف حتی چهره‌های سیاسی در زندان گفت: این بحث‌ها باید در شرایطی باشد که همه آزاد باشند، در شرایط کنونی از چنین بحث‌هایی معذورم. گفت‌وگوی کامل نسرین ستوده در برنامه گفت‌و‌گوی ویژه در یوتیوب بی‌بی‌سی فارسی در دسترس شماست.

امیرحسن چهلتن، نویسنده ایرانی، در سه‌گانه «تهران، شهر بی‌آسمان»، « تهران، خیابان انقلاب» و«تهران، آخرالزمان» تصویری چند لایه از تهران و زندگی در آن تحت شرایط سیاسی پیچیده در گذر تاریخ ترسیم می‌کند. فرناز قاضی‌زاده در گفت‌وگویی با آقای چهلتن، از او درباره نگاهش به تهران این روزها پرسید که آیا به نظر او تهران آبستن حادثه است؟ سؤالی که آقای چهلتن به آن پاسخ داد:«آه، تهران یکصدوپنجاه سال است که آبستن حوادث است». آقای چهلتن با انتقاد از سانسور و ترس گفت: ترس آدم را احمق می‌کند، مسلم است که ترجیح می‌دادم تحت شرایط سانسور و ترس نباشم. او در پایان این گفت‌وگو، از اینکه خوانندگان زیادی در داخل کشور به دلیل همین سانسور هنوز آثارش را نخوانده‌اند، ابراز تاسف کرد و گفت: امیدوارم تا زنده هستم شاهد این باشم که آثارم در ایران به فارسی چاپ شود و به دست خوانندگان برسد. برنامه گفت‌وگوی ویژه را در سایت یوتیوب هم می‌توانید تماشا کنید.

این هفته، صدمین سالگرد آغاز پادشاهی رضاشاه پهلوی در۲۴ آذر ۱۳۰۴  است. گفت وگوی فرناز قاضی‌زاده با تورج اتابکی درباره نقش تاریخی رضاشاه، برای نخستین بار در ۲۶ آذر ۱۳۹۸ پخش شد و به همین مناسبت بازپخش می شود.

در کنار جریان اصلی سینمای داخل ایران، به نظر می‌رسد تعداد فیلم‌های ایرانی که بدون مجوز رسمی ساخته می‌شوند و در جشنواره‌های جهانی به نمایش در می‌آیند، در سال‌های اخیر بیشتر شده است.همایون غنی‌زاده کارگردان و فیلمساز ایرانی دومین فیلم بلندش «آه چه روزهای خوشی بود» را به همین شکل بدون مجوز رسمی و با شیوه‌ای متفاوت، با حضور بازیگران داخل و خارج ایران ساخته است. مریم زهدی با او که به تازگی فیلمش را با حضور به فستیوال فیلم شب‌های تالین برده بود گفتگو کرده است.نسخه ویدیویی گفت‌و‌گوی ویژه با همایون غنی‌زاده را در یوتیوب بی‌بی‌سی فارسی ببینید.

در پی آتش‌سوزی در جنگل‌های هیرکانی، سؤالات زیادی پیرامون چگونگی حفظ و احیای جنگل‌ها مطرح شد. دکتر مظفر شیروانی، صاحبنظر محیط زیست با تخصص جنگل‌شناسی در گفت‌وگویی با فرناز قاضی‌زاده می‌گوید: جنگل‌های شمال ایران، جنگل‌های بسیار مرطوبی هستند که معمولا آتش نمی‌گیرند، ما چنان این جنگل‌ها را خالی کرده‌ایم که با جرقه‌ای فاجعه به بار می‌آید. به عقیده آقای شیروانی، برای اینکه سطوح جنگلی افزایش یابد، لازم نیست جنگل‌کاری کنیم، بلکه لازم است، اقداماتی نظیر دام‌‌گردانی در جنگل‌ها و قطع گسترده درخت‌ها را متوقف کنیم و اجازه دهیم بدون دخالت ما جنگل ها خود به خود گسترش یابند. او مخالف بهره‌برداری از جنگل‌ها نیست، بلکه می‌گوید این کار باید با نگاه علمی و درست انجام شود که جنگل بتواند به زندگی‌اش ادامه دهد. به عقیده او از بین رفتن جنگل‌ها در دهه‌های اخیر در ایران به شکلی فزاینده دما را در کشور بالا برده و بر مکان و شیوه بارندگی ها در ایران هم اثر داشته و با فرسایش خاک، باعث سیل‌های بیشتر شده است.نسخه کامل برنامه گفت‌وگوی ویژه با مظفرشیروانی را در یوتیوب بی‌بی‌سی فارسی تماشا کنید.

علی نصیریان، بازیگر پیشکسوت، نویسنده و کارگردان ایرانی، نود و دو ساله است و به گفته خودش، هفتاد وپنج سال است که کارش بازیگری در تئاتر، سینما و تلویزیون است. او که به‌تازگی در فستیوال سینمایی «شب‌های سیاه تالین» در استونی شرکت داشت در گفت‌وگویی با مریم زهدی، درباره حال این روزهایش صحبت کرد، اینکه چطور هنرپیشه شد و نگاهش به فرهنگ ایران، صحبت کرد. او که با فیلم «آه چه روزهای خوشی بود» ساخته همایون غنی‌زاده به این جشنواره آمده، ضمن اشاره به مهاجرت برخی از چهره‌های سینمایی ایران، ابراز امیدواری کرد شرایطی فراهم شود که همه بتوانند برگردند و در «مملکت خودشان» کار کنند. او گفت: من گرچه تلاش کردم اما نتوانستم خارج بمانم، من در کشور می‌مانم ، مشکلاتش را هم می‌پذیرم. نسخه ویدیویی گفت‌وگوی مریم زهدی با علی نصیریان را در یوتیوب بی‌بی‌سی فارسی تماشا کنید.

سروش سروشیان، استاد ممتاز مهندسی عمران در دانشگاه کالیفرنیا که بیش از چهل سال از عمر علمی خود را صرف مطالعه چرخه آب، اقلیم و مدیریت منابع در مناطق خشک کرده است، در گفت‌وگویی با فرناز قاضی‌زاده در برنامه گفت‌وگوی ویژه گفت: اگر به بارندگی‌های ایران در یک بازه چهل ساله نگاه کنید، بحران فعلی آب ربطی به خشکسالی و تغییرات آب و هوایی ندارد و عدم مدیریت منابع مشکلات عمده را ایجاد کرده است. او که بنیان‌گذار و مدیر مرکز «سنجش از راه دور و هواشناسی مرتبط با آب» و از مشاوران علمی ناسا، یونسکو و دیگر نهادهای معتبر جهانی در حوزه بحران آب به شمار می‌رود، می‌گوید: می‌توان با سرمایه‌گذاری در حوزه آبیاری‌های مدرن، صرفه‌جویی و تلاش برای مدیریت منابع  سطحی و زیرزمینی، در یک بازه میان‌مدت این بحران را برطرف کرد. به عقیده او یکی از کارآمدترین روش‌ها، تصفیه فاضلاب و بازگرداندن آن به چرخه آب است. گفت‌و‌گو با این برنده مدال ویلیام بویی را از اتحادیه ژئوفیزیک آمریکا را تماشا کنید.

فرونشست زمین و اثر آن بر ساختمان‌ها، راه‌ها، جاده‌ها و آثار باستانی به معضلی جدی در ایران امروز بدل شده است. نیما شکری، مدیر مرکز ژئوهیدروانفورماتیک دانشگاه فنی هامبورگ، از صاحبنظران این حوزه در جهان است که به‌تازگی تحقیقی منتشر کرده که در آن ایران، سومین کشور جهان از نظر فرونشست زمین عنوان شده است. او در مصاحبه‌ای با فرناز قاضی‌زاده، در برنامه گفت‌وگوی ویژه گفت: «حتی اگر خشکسالی هم نبود با این وضع مدیریت منابع آبی در چهار دهه گذشته، فرونشست زمین در ایران، اتفاق می‌افتاد. به عقیده او مشکل کشاورزی نیست بلکه نداشتن شیوه‌های مدرن آبیاری و مدیریت منابع آب است. آقای شکری ضمن اشاره به بیست برابر شدن چاه‌ها در ایران گفت که شیوه‌های مدرن مدیریت آب به‌دلیل تحریم‌ها و روابط خارجی به ایران وارد نمی‌شود.

جیکوب ناگل، رئیس پیشین شورای امنیت ملی اسرائیل، به عقیده بسیاری معمار دکترین امنیتی این کشور است. برای مثال، سپر دفاعی گنبد آهنین از پیشنهادات گروه‌های زیرمجموعه اوست. سرتیپ ناگل، یکی دو ماهی پیش از حمله هفتم اکتبر، در یک مقاله به بنیامین نتانیاهو توصیه کرد که به جای سیاست دفاع و مهار، به حمله روی آورد. سیاستی که بعدتر در قبال حزب‌الله و ایران به اجرا درآمد. او در گفت‌وگویی با ژیار گل، در برنامه گفت‌وگوی ویژه، درباره جنگ دوازده روزه بین اسرائیل و ایران می‌گوید:«اگر اسرائیل می‌خواست می‌توانست آیت‌الله خامنه‌ای را بکشد اما قصدش این نبود.» او درباره تلاش برای براندازی حکومت ایران هم گفت که این قصد اسرائیل نبود اما اضافه کرد به عقیده او تنها راهی که ضمانت می‌کند ایران بمب هسته ای نسازد، این است که نخواهد بمب بسازد که در آن صورت به معنای تغییر حکومت خواهد بود.نسخه ویدیویی این گفت‌و‌گو را در یوتیوب بی‌بی‌سی فارسی تماشا کنید.