مهرداد وهابی: دانستن جزئیات همه‌پرسی فروردین ۵۸ برای آینده ایران مهم است

مراد طاهباز، از بنیانگذاران موسسه حیات وحش میراث پارسیان، نزدیک به شش سال را در زندان اوین گذراند. حالا در آستانه انتشار کتابش، «طوطی‌های سبز»، در نخستین مصاحبه بلندش با یک رسانه فارسی، در برنامه «گفت‌وگوی ویژه» بی‌بی‌سی فارسی، از بازداشت، بازجویی و سال‌های زندانش می‌گوید. او روایت می‌کند که ماموران اطلاعات سپاه چگونه تصویر بی جان کاووس سیدامامی را به او نشان دادند و گفتند اگر همکاری نکند «همین بلا» سر او هم می‌آید. طاهباز همچنین از شکنجه‌های جسمی و روانی می‌گوید؛ از جسم تیزی که با چشم‌بند روی گردنش گذاشته بودند تا جرقه‌ای که نزدیک صورتش ایجاد می‌کردند، و اتهام‌هایی که به گفته او گاه به پرسش درباره «مارمولک‌های جاسوس» می‌رسید. طاهباز که تابعیت آمریکایی و بریتانیایی دارد، می‌گوید در جریان تلاش‌ها برای آزادی‌اش فهمید که با او مانند یک «کالا» رفتار می‌شود. به گفته او، ماموران اطلاعات سپاه به او گفته بودند حاضر نیستند او را به آسانی به بریتانیا بدهند چون «آمریکایی‌ها خیلی بیشتر پول می‌دهند». در این گفت‌وگو، مراد طاهباز روایت خودش را از پرونده‌ای می‌گوید که با فعالیت محیط زیستی آغاز شد و به زندان، مرگ یکی از همکارانش و در نهایت معامله میان دولت‌ها رسید.

یاسمین انصاری، نماینده ایرانی‌تبار کنگره آمریکا از حزب دموکرات، می‌گوید دونالد ترامپ را نمی‌توان حامی قابل اعتمادی برای مردم ایران دانست. به گفته او، ترامپ در جریان اعتراض‌ها وعده داد که «کمک در راه است»، اما پس از کشته شدن هزاران ایرانی، حمایت از مردم ایران را کنار گذاشت و به مذاکره با همان حکومت روی آورد. در این گفت‌وگو که بهمن کلباسی انجام داده، خانم انصاری از جنگ با ایران، تغییر مداوم اهداف اعلام‌شده آن و کنار گذاشته شدن موضوع تغییر حکومت انتقاد می‌کند. او می‌گوید مارکو روبیو در یک جلسه محرمانه به‌صراحت به او گفته بود تشکیل حکومتی دموکراتیک در ایران از اهداف جنگ نیست. انصاری همچنین درباره ضرورت قرار گرفتن حقوق بشر در مذاکرات با جمهوری اسلامی، کشته شدن غیرنظامیان، آزادی اینترنت و سیاست‌های مهاجرتی دولت ترامپ علیه ایرانیان صحبت می‌کند.

توماج صالحی، رپر معترض ایرانی، می‌گوید زمانی که در زندان به اعدام محکوم شد، برای لحظه اجرای حکم تمرین می‌کرد تا «ضعف نشان ندهد». او می‌گوید با وجود آن‌که تصور می‌کرد هزینه سیاسی اعدامش مانع اجرای حکم خواهد شد، قطع تماس با خانواده و فشارهای دوران زندان را تجربه‌ای سخت و فرساینده یافته است. توماج صالحی درمصاحبه ای با فرناز قاضی‌زاده دربرنامه گفت‌وگوی ویژه بی‌بی‌سی فارسی، علاوه بر تجربه بازداشت، زندان و صدور حکم اعدام، درباره افزایش شمار اعدام‌ها و فشار بر زندانیان سیاسی، افزایش سرکوب در ایران پس از جنگ و اهمیت حمایت از زندانیان سیاسی سخن گفته است؛ همین‌طور از کارزاری که در همین زمینه در فضای مجازی به راه انداخته است. بخش دیگری از این گفت‌وگو به آثار اخیر او، انتقادهایش از جریان پادشاهی‌خواه و شکاف فزاینده میان مخالفان جمهوری اسلامی اختصاص دارد. او می‌گوید اتحاد با جریانی که به فعالان سیاسی و اجتماعی حمله می‌کند، دیگر ممکن نیست، اما معتقد است مخالفان حکومت همچنان می‌توانند بر سر حداقل‌هایی چون حقوق بشر، انتخابات آزاد، دموکراسی و آزادی زندانیان سیاسی به توافق برسند و باید دفاع از حقوق زندانیان را به‌عنوان یک هدف مشترک تعریف کنند.

رکسان فرمانفرمائیان، استاد سیاست بین‌الملل دانشگاه کمبریج، چند روز پیش از آغاز دور تازه حملات آمریکا به ایران، در برنامه گفت‌وگوی ویژه گفت که آتش‌بس شکننده است و خطر بازگشت به درگیری همچنان وجود دارد. در این مصاحبه با فرناز قاضی‌زاده، اودرباره پیامدهای جنگ ایران و اسرائیل، تغییر توازن قدرت در خاورمیانه، رابطه ایران با کشورهای عرب خلیج فارس، نقش چین و آمریکا و مهم‌ترین نقطه ضعف جمهوری اسلامی صحبت کرد. او گرچه معتقد است که این جنگ هیچ پیروز قطعی ای نخواهد داشت اما می گوید، تحولات در پی جنگ اخیر نشان داد که تحمیل اراده قدرت‌های بزرگ بر کشورهای منطقه، دیگر به سادگی گذشته نیست و خاورمیانه وارد مرحله تازه‌ای شده است.

همه‌پرسی فروردین سال ۵۸ یکی از نقاط کلیدی تاریخ معاصر ایران است، چرا؟

گفت‌وگوی مریم زهدی با گلشیفته فراهانی

نسرین ستوده وکیل و فعال حقوق بشر، از اوایل دهه هشتاد، در پرونده‌هایی وکالت را به عهده گرفت که برای حاکمیت حساسیت امنیتی داشتند. خودش هم بارها طعم بازداشت، محرومیت از وکالت، حکم‌های زندان طولانی را چشید. همسرش رضا خندان، یک فعال مدنی و سیاسی هم اکنون در زندان است و فرزندانش مهراوه و نیما با برخوردهای امنیتی و قضایی روبه‌رو بوده‌اند. او در گفت‌وگویی با فرناز قاضی‌زاده از وجود شکاف در میان اپوزسیون صحبت کرد و گفت: ما همه زخم‌خورده یک دردیم، چرا باید روبه‌روی هم بایستیم. او ضمن ابراز نگرانی از وضعیت همه کسانی که در جریان مراسم خسرو علیکردی بازداشت شدند، گفت: شمار زیادی ازفعالان از نگاه‌های مختلف، پادشاهی‌خواهان و اصلاح‌طلبان و لائیک‌ها و غیره با خشونت بازداشت شدند، من به آزادی همه آنها می‌اندیشم. او درباره اختلافات گروه‌های مختلف حتی چهره‌های سیاسی در زندان گفت: این بحث‌ها باید در شرایطی باشد که همه آزاد باشند، در شرایط کنونی از چنین بحث‌هایی معذورم. گفت‌وگوی کامل نسرین ستوده در برنامه گفت‌و‌گوی ویژه در یوتیوب بی‌بی‌سی فارسی در دسترس شماست.

امیرحسن چهلتن، نویسنده ایرانی، در سه‌گانه «تهران، شهر بی‌آسمان»، « تهران، خیابان انقلاب» و«تهران، آخرالزمان» تصویری چند لایه از تهران و زندگی در آن تحت شرایط سیاسی پیچیده در گذر تاریخ ترسیم می‌کند. فرناز قاضی‌زاده در گفت‌وگویی با آقای چهلتن، از او درباره نگاهش به تهران این روزها پرسید که آیا به نظر او تهران آبستن حادثه است؟ سؤالی که آقای چهلتن به آن پاسخ داد:«آه، تهران یکصدوپنجاه سال است که آبستن حوادث است». آقای چهلتن با انتقاد از سانسور و ترس گفت: ترس آدم را احمق می‌کند، مسلم است که ترجیح می‌دادم تحت شرایط سانسور و ترس نباشم. او در پایان این گفت‌وگو، از اینکه خوانندگان زیادی در داخل کشور به دلیل همین سانسور هنوز آثارش را نخوانده‌اند، ابراز تاسف کرد و گفت: امیدوارم تا زنده هستم شاهد این باشم که آثارم در ایران به فارسی چاپ شود و به دست خوانندگان برسد. برنامه گفت‌وگوی ویژه را در سایت یوتیوب هم می‌توانید تماشا کنید.

این هفته، صدمین سالگرد آغاز پادشاهی رضاشاه پهلوی در۲۴ آذر ۱۳۰۴  است. گفت وگوی فرناز قاضی‌زاده با تورج اتابکی درباره نقش تاریخی رضاشاه، برای نخستین بار در ۲۶ آذر ۱۳۹۸ پخش شد و به همین مناسبت بازپخش می شود.

در کنار جریان اصلی سینمای داخل ایران، به نظر می‌رسد تعداد فیلم‌های ایرانی که بدون مجوز رسمی ساخته می‌شوند و در جشنواره‌های جهانی به نمایش در می‌آیند، در سال‌های اخیر بیشتر شده است.همایون غنی‌زاده کارگردان و فیلمساز ایرانی دومین فیلم بلندش «آه چه روزهای خوشی بود» را به همین شکل بدون مجوز رسمی و با شیوه‌ای متفاوت، با حضور بازیگران داخل و خارج ایران ساخته است. مریم زهدی با او که به تازگی فیلمش را با حضور به فستیوال فیلم شب‌های تالین برده بود گفتگو کرده است.نسخه ویدیویی گفت‌و‌گوی ویژه با همایون غنی‌زاده را در یوتیوب بی‌بی‌سی فارسی ببینید.