Από το πένθος στη ζωή: το δύσκολο ταξίδι της ψυχής στην ψυχοθεραπεία

Το παρόν επεισόδιο αφορά την αϋπνία και τις διαταραχές ύπνου και στο πώς επηρεάζουν την ψυχική υγεία, τη συναισθηματική ρύθμιση και την καθημερινή λειτουργικότητα.Μαζί με την καλεσμένη μου, τη Δρ. Μάιρη Νταφουλή*, συζητάμε τι είναι η αϋπνία, πότε ξεπερνά το «κακός ύπνος» και γίνεται κλινική διαταραχή, καθώς και τους βασικούς μηχανισμούς που τη συντηρούν, όπως το άγχος, η υπερένταση και οι δυσλειτουργικές σκέψεις γύρω από τον ύπνο.Αναλύονται οι συχνότερες διαταραχές ύπνου, τη σχέση τους με το άγχος και τις ψυχικές διαταραχές, καθώς και τον ρόλο της καφεΐνης, του αλκοόλ και των οθονών.Τέλος, παρουσιάζονται οι θεραπευτικές επιλογές και πρακτικές στρατηγικές για καλύτερη ποιότητα ύπνου και διαχείριση της αϋπνίας.*Η Μαίρη Νταφούλη είναι Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ και του Πανεπιστημίου της Βέρνης στην Ελβετία, Κλινική Ψυχολόγος, πιστοποιημένη Γνωσιακή Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεύτρια και Επόπτρια, με Μεταπτυχιακές Σπουδές στην Ιατρική του Ύπνου (MSc). Σήμερα, είναι επιστημονική συνεργάτης της A’Ψυχιατρικής Κλινικής του Αιγινήτειου Νοσοκομείου, στην Αθήνα, στη Μονάδα Μελέτης Ύπνου και στο Εργαστήριο Ύπνου, του Νοσοκομείου Ερρίκος Ντυνάν. Επιπλέον είναι διδάσκουσα στο Τμήμα Ψυχολογίας του ΕΚΠΑ και διατηρεί το γραφείο της στην Αθήνα εδώ και αρκετά χρόνια

To επεισόδιο αυτό αποτελεί απόσπασμα από το επεισόδιο «Η καταβροχθιστική μητέρα: από την αγκαλιά στην αιχμαλωσία» και δημοσιεύεται με αφορμή τη σημερινή ημέρα (10/5), την Παγκόσμια Ημέρα της Μητέρας. Θεώρησα χρήσιμο να απομονώσω το συγκεκριμένο απόσπασμα και εύχομαι να το βρείτε βοηθητικό

Στο παρόν επεισόδιο παρουσιάζεται η ψυχοθεραπευτική διαδικασία ως ένα ταξίδι καθόδου στο ασυνείδητο: μια εσωτερική πορεία που θυμίζει τη Νέκυια της Οδύσσειας και τη συμβολική κατάβαση στον Άδη. Η ψυχοθεραπεία προσεγγίζεται ως μια διαδικασία πένθους, μέσα από την οποία το άτομο καλείται να συναντήσει απώλειες, αποχωρισμούς και ασυνείδητες πτυχές του εαυτού. Αναδεικνύεται ο τρόπος με τον οποίο η μη επεξεργασμένη απώλεια μπορεί να παγιδεύσει την ψυχή σε έναν κόσμο νεκροζώντανο. Το επεισόδιο καταλήγει με μια ελπιδοφόρα διαπίστωση: το πένθος δεν είναι τέλος, αλλά πέρασμα : μια επώδυνη, αναγκαία εργασία που ανοίγει τον δρόμο προς την ψυχική ανάταση και τη ζωή

Στο παρόν επεισόδιο η ψυχοθεραπεία προσεγγίζεται ως μια μορφή εσωτερικής επανάστασης. Υποστηρίζεται ότι ο άνθρωπος δεν καταπιέζεται μόνο από εξωτερικούς τυράννους, αλλά και από δύο εσωτερικές τυραννίες: την άγνοια και την αλαζονεία. Αρχικά εξετάζεται το ζήτημα της ελευθερίας και τίθεται το ερώτημα κατά πόσο η ελευθερία που βιώνεται στην καθημερινότητα είναι πραγματική ή απλώς μια ψευδαίσθηση, καθώς η ανθρώπινη συμπεριφορά συχνά καθοδηγείται από ασυνείδητες δυνάμεις, φόβους και άγχη. Στη συνέχεια αναλύεται η τυραννία της άγνοιας και υποστηρίζεται ότι η βαθύτερη γνώση του εαυτού δεν αποκτάται εύκολα, αλλά προϋποθέτει επώδυνη σκέψη και ψυχική επεξεργασία. Τέλος εξετάζεται η αλαζονεία ως η ψευδαίσθηση της γνώσης και ως άρνηση της ψυχικής πραγματικότητας.Το επεισόδιο καταλήγει σε ένα θεμελιώδες υπαρξιακό δίλημμα:Ελευθερία ή ψυχικός θάνατος;

Στο επεισόδιο αυτό ο σκοπός και η λειτουργία των ονείρων παρουσιάζονται μέσα από την ψυχαναλυτική σκοπιά του Sigmund Freud. Αναλύεται η Ερμηνεία των Ονείρων (1900), όπου τα όνειρα ορίζονται ως η βασιλική οδός προς το ασυνείδητο και ως μεταμφιεσμένη εκπλήρωση επιθυμίας. Εξηγείται η διάκριση μεταξύ έκδηλου και λανθάνοντος περιεχομένου και παρουσιάζονται οι βασικές διεργασίες της ονειρικής εργασίας — συμπύκνωση, μετάθεση, εικονοποίηση και δευτερογενής αναθεώρηση. Μέσα από αυτές φωτίζεται το πώς οι απωθημένες επιθυμίες εκφράζονται συμβολικά και τι σημαίνουν τελικά τα όνειρα.

Tο επεισόδιο εξετάζει, μία προβληματική όψη της μητρότητας, την καταβροχθιστική μητέρα και τις συνέπειες αυτής στον ψυχισμό του παιδιού και αργότερα του ενηλίκου. Η καταβροχθιστική μητέρα αντιπροσωπεύει μία σκοτεινή πλευρά της μητρότητας που προκύπτει από υπερεπάρκεια φροντίδας και όχι από έλλειψη . Μέσα από την έννοια της «αρκετά καλής μητέρας» δείχνεται πως η υγιής ανάπτυξη απαιτεί σταδιακή απόσυρση της μητρικής παντοδυναμίας ώστε να αναδυθεί η αυτονομία του παιδιού. Η καταβροχθιστική μητέρα, μετατρέπει την αγάπη σε ψυχική κατανάλωση, βλέποντας το παιδί ως προέκταση του εαυτού της. Η δυναμική της καταβροχθιστικής μητέρας συμβολίζεται μέσω της Καλυψούς, όπου η φροντίδα γίνεται αιχμαλωσία.

Tην Παρασκευή είχα την χαρά και την τιμή να συνομιλήσω με την εξαίρετη δημοσιογράφο Αναστασία Κοτζακόλιου στον ραδιοφωνικό σταθμό True Story (https://truestoryradio.gr/) αναφορικά με το ανησυχητικό φαινόμενο των γυναικοκτονιών στη χώρα μας. Ελπίζω να βρείτε τη συζήτηση βοηθητική

Στο παρόν επεισόδιο προσεγγίζεται η έννοια της ψυχικής αλλαγής όχι ως στιγμιαία απόφαση, αλλά ως μεταβατική διεργασία που αναπτύσσεται στον χρόνο. Μέσα από τον μύθο του Ιανού, θεού των ενάρξεων και των μεταβάσεων, και τη συμβολική σημασία του Ιανουαρίου ως μεταβατικού μήνα, αναδεικνύεται η διπλή κατεύθυνση της αλλαγής: η αναγκαιότητα να διατηρείται ένας δεσμός τόσο με το παρελθόν όσο και με το μέλλον. Η αλλαγή νοείται όχι ως μετάλλαξη της ταυτότητας, αλλά ως διαδικασία εύρεσης και επαναδημιουργίας του εαυτού. Με αναφορά στην Οδύσσεια και στον απόπλου του Οδυσσέα από την Ωγυγία, η μετάβαση προσεγγίζεται ως κίνηση εξόδου από μια ψυχική ακινησία. Τέλος, η αλλαγή τοποθετείται εντός ενός μεταβατικού χώρου, ως ψυχική συνθήκη στην οποία το παλαιό δεν έχει ακόμη αποσυρθεί επαρκώς και το νέο δεν έχει ακόμη οργανωθεί.

Σ’ αυτό το επεισόδιο, είχα την τιμή και την χαρά να φιλοξενηθώ στον σταθμό της Δρ. Παπαλεοντίου-Λουκά, μια εξαίρετης ψυχολόγου και καθηγήτριας ψυχολογίας στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου, για να συζητήσουμε γύρω από ένα σημαντικό ζήτημα: την απουσία του πατέρα και της επιπτώσεις αυτής στην ψυχοσυναισθηματική ζωή του παιδιού.Στο επεισόδιο συζητάμε για τον ρόλο και τη λειτουργία του πατέρα στη ζωή ενός παιδιού, για τις ψυχικές εγγραφές που αφήνει η παρουσία του αλλά και τις αόρατες πληγές που προκαλεί η απουσία του. Από τις πρώτες σχέσεις μέχρι την ενηλικίωση, εξερευνήσαμε πώς η πατρική απουσία μπορεί να διαμορφώσει τη συναισθηματική ανάπτυξη, την ταυτότητα και τις σχέσεις, αλλά και πώς η συνειδητοποίηση και η κατανόηση αυτής της απουσίας μπορεί να φέρει ανακούφιση και θεραπεία. Έυχομαι να βρείτε το επεισόδιο βοηθητικό*Η εκπομπή δημοσιεύτηκε αρχικά στη ραδιοφωνική εκπομπή της Δρ. Παπαλεοντίου - Λουκά με τίτλο "Στις Ψυχής τα Μονοπάτια", την οποία μπορείτε να βρείτε στον παρακάτω σύνδεσμο:https://www.facebook.com/profile.php?id=100063893826916

Στο βίντεο αυτό συζητάμε για τον ναρκισσισμό και τις ναρκισσιστικές σχέσεις, μέσα από το βιβλίο Το Άγγιγμα του Νάρκισσου της Άσπας Πασπάλη. Η μαγνητοσκόπηση έγινε κατά την παρουσίαση του βιβλίου στην Πτολεμαΐδα, με συμμετοχή μου ως προσκεκλημένου ομιλητή.Η συζήτηση φωτίζει τον ναρκισσισμό ως εύθραυστη ψυχική οργάνωση, δομημένη γύρω από την ανάγκη επιβεβαίωσης και τον φόβο της εγγύτητας. Συγκεκριμένα στη συζήτηση εξετάζονται:- Η διάκριση ανάμεσα στο «άγγιγμα της αγάπης» και στο «ναρκισσιστικό άγγιγμα» - Η γένεση του ναρκισσισμού και η λειτουργία του στις σχέσεις- Η σημασία της πρόληψης μέσω της γονεϊκότητας και της συναισθηματικής ορατότητας του παιδιούΗ συζήτηση απευθύνεται σε όσους θέλουν να κατανοήσουν βαθύτερα την ιδιαίτερα περίπλοκη έννοια του ναρκισσισμού, καθώς και το πως οι άνθρωποι με ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας σχετίζονται με τους άλλους. #Ναρκισσισμός #Σχέσεις #ΤοΆγγιγματουΝάρκισσου #ΆσπαΠασπάλη #Ψυχολογία #Ψυχοθεραπεία #Αυτογνωσία #ΝαρκισσιστικέςΣχέσεις #ΨυχολογικήΕνημέρωση #Βιβλιοπαρουσίαση