De prijs van precisie

‘Niemand heeft het overzicht meer’, zei Bart Snels in aflevering 4. Kan kunstmatige intelligentie dat overzicht wél bieden? In de laatste aflevering van seizoen 3 onderzoeken we hoe AI kan helpen bij het vereenvoudigen van wetten en de uitvoering ervan, bijvoorbeeld bij de behandeling van bezwaren in Amsterdam. En wie beslist er dan: de mens of de machine? Aan het woord: Mirjam van der Sluis (gemeente Amsterdam), hoogleraar Anne Meuwese en staatssecretaris Eric van der Burg.Een uitgeschreven versie van de aflevering is op www.wettenfabriek.nl te vinden.Wat vond jij van seizoen 3? Laat het ons weten in deze korte enquête.Overzicht fragmenten:Tweede Kamer der Staten-Generaal, 1 februari 2023 - vanaf 00 minTweede Kamer der Staten-Generaal, 17 december 2024 - vanaf 2 min 58 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 16 september 2026 -  vanaf 11 min 59 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 16 september 2026 - vanaf 12 min 50 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 29 december 2025 - vanaf 13 min Tweede Kamer der Staten-Generaal, 2 juni 2026 - vanaf 15 min 10 s

Hoe krijg je vroeg de gevolgen van een nieuwe wet in beeld? We volgen de eerste echte invoeringstoets van UWV, over het betaald ouderschapsverlof. Die bracht een probleem aan het licht dat niemand had voorzien. Hoe gaat zo’n toets in zijn werk, en hoe komt het probleem van de werkvloer op de tekentafel? Aan het woord: staatssecretaris Claudia van Bruggen, Maarten Camps (UWV) en Maureen Kuit (UWV).Een uitgeschreven versie van de aflevering is op www.wettenfabriek.nl te vinden.Overzicht fragmenten:NOS Journaal, 13 uur, 2 augustus 2022 – vanaf het beginKVP-verkiezingsfilm, Beeld & Geluid, 1967 – vanaf 2 min 10 s, 2 min 30 s en 3 min 27 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 11 mei 2023 – vanaf 5 min 10 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 19 januari 2022 – vanaf 6 min 26 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 23 juni 2026 – vanaf 11 min 02 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 28 november 2024 – vanaf 13 min 14 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 3 juni 2026 – vanaf 14 min 49 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 26 februari 2026 – vanaf 15 min 32 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 3 juni 2026 – vanaf 16 min 42 s

Nederland wil precies weten waar iedere euro terechtkomt. Daarom regelen we belastingen en toeslagen tot op de cent. Maar al die precisie maakt het stelsel zo ingewikkeld dat bijna niemand het nog overziet. Wat is de prijs van precisie, wie betaalt die – en hoe kan het eenvoudiger? Aan het woord: Ditte Hak (CIZ, eerder Dienst Toeslagen), hoogleraar Sigrid Hemels en Bart Snels (Slagvaardige Overheid).Een uitgeschreven versie van de aflevering is op https://www.wettenfabriek.nl te vinden.Overzicht fragmentenKassa, BNNVARA, 21 oktober 2017 – vanaf het begin en vanaf 1 min 30 sKVP-verkiezingsfilm, Beeld & Geluid, 1967 – vanaf 7 min 55 sBelastingdienst Toeslagen, tv-spot, 2013 – vanaf 11 min 39 sKVP-verkiezingsfilm, Beeld & Geluid, 1967 – vanaf 12 min 22 s

Op sommige scholen verdwijnt de klassenfoto, want ‘dat mag niet van de Europese privacywet’. Klopt dat wel? Hoeveel van onze regels komen eigenlijk uit Brussel, en wie maakt ze ingewikkeld? Aan de hand van de privacywet onderzoeken we waar de complexiteit binnensluipt: bij de onderhandelingen in Brussel, bij de uitwerking in de Haagse wettenfabriek of op het schoolplein. En we kijken hoe de Europese Unie zelf probeert te vereenvoudigen. Aan het woord: onderhandelaar Jan-Kostijn Dieben, lector Mendeltje van Keulen (De Haagse Hogeschool) en hoogleraar Herke Kranenborg (Universiteit Maastricht).Een uitgeschreven versie van de aflevering is op www.wettenfabriek.nl te vinden. Overzicht fragmentenVilla VdB, NPO Radio 1, 23 januari 2024 – vanaf het beginTweede Kamer der Staten-Generaal, 22 januari 2026 – vanaf 2 min 44 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 12 maart 2026 – vanaf 8 min 44 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 18 maart 2025 – vanaf 9 min 45 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 10 september 2025 – vanaf 12 min 36 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 3 juni 2026 – vanaf 13 min 17 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 3 juni 2026 – vanaf 14 min 14 s

Wie een huis wil bouwen, krijgt te maken met regels over natuur, energie, veiligheid en nog veel meer. Achter elke regel zit een goede reden en een eigen fanclub. Maar wie houdt de optelsom in de gaten? En als we vereenvoudigen: eenvoudiger voor wie? Aan het woord: John Morijn (Adviescollege toetsing regeldruk), Arno Visser (Bouwend Nederland) en Friso de Zeeuw (adviesgroep STOER).Een uitgeschreven versie van de aflevering is op www.wettenfabriek.nl te vinden.Overzicht fragmentenNieuwsuur, 23 augustus 2025 – vanaf het beginTweede Kamer der Staten-Generaal, 28 mei 2026 – vanaf 2 min 11 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 20 september 2023 – vanaf 2 min 17 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 28 mei 2026 – vanaf 2 min 32 sNOS, 16 oktober 2025 – vanaf 4 min 53 sEven tot hier, BNNVARA, 2022 – vanaf 8 min 2 sKVP-verkiezingsfilm, Beeld & Geluid, 1967 – vanaf 11 min 32 sVVD-filmpje, 14 februari 2026 – vanaf 13 min 3 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 3 februari 2026 – vanaf 13 min 17 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 28 mei 2026 – vanaf 17 min 7 s

Wanneer heb jij voor het laatst de temperatuur van je koelkast gecontroleerd? In de zorg gebeurt dat elke dag, sinds kwetsbare ouderen ziek werden van een bedorven toetje. Hoe komt zo’n regel tot stand en wordt ze langzaam een hele afvinklijst? In de eerste aflevering van het nieuwe seizoen zoeken we het antwoord in de politiek: bij incidenten, Kamervragen en de ‘risicoregelreflex’. Aan het woord: onderzoeker Georgina Kuipers (NSOB), Tweede Kamerlid Joost Sneller (D66) en oud-Kamerlid Kees van der Staaij (SGP).Een uitgeschreven versie van de aflevering is op www.wettenfabriek.nl te vinden.Overzicht fragmentenTweede Kamer der Staten-Generaal, 23 juni 2026 – vanaf 2 min 58 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 20 juni 2023 – vanaf 3 min 42 sYes, Prime Minister, BBC, 1988 – vanaf 3 min 55 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 12 december 2023 – vanaf 5 min 54 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 20 juni 2023 – vanaf 9 min 20 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 20 juni 2023 – vanaf 9 min 27 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 13 oktober 2016 – vanaf 11 min 38 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 21 april 2022 – vanaf 11 min 41 sTroonrede, 15 september 2026 – vanaf 12 min 40 sNOS Journaal, 29 juni 2019 – vanaf 14 min 17 sVan Kooten en De Bie, tune van De Tegenpartij – vanaf 14 min 46 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 12 oktober 2023 – vanaf 18 min 37 sKVP-verkiezingsfilm, Beeld & Geluid, 1967 – vanaf 20 min 36 sVilans, ‘Ontregel de langdurige zorg’ – vanaf 21 min 12 s

In de wekelijkse podcast De Wettenfabriek belichten we aan de hand van actuele fragmenten en gesprekken met deskundigen binnen en buiten de Rijksoverheid hoe wetten tot stand komen en werken. In het derde seizoen onderzoeken we hoe wetten complex worden en wat eraan te doen valt.Vanaf donderdag 1 oktober 2026 verschijnt elke donderdag een nieuwe aflevering.De podcast is een initiatief van de Academie voor Wetgeving en het Kenniscentrum voor beleid en regelgeving (ministerie van Justitie en Veiligheid). De podcast is tot stand gekomen in samenwerking met medewerkers van andere ministeries en podcast agency Microphone Media.Ga voor meer informatie naar www.wettenfabriek.nl.

In deze laatste aflevering van het tweede seizoen van De Wettenfabriek gaat het over de wendbaarheid en inclusiviteit van de taal die in wetten wordt gebruikt. Aan het woord komen André Verburg (rechter in de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State), Lisa van Ginneken (Tweede Kamerlid) en Pieter van der Wees (wetgevingsjurist bij het ministerie van Financiën). Een uitgeschreven versie van deze aflevering staat op www.wettenfabriek.nlSprekers:Kees Dorrestijn (host)André Verburg (rechter -officieel: staatsraad- in de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State)Lisa van Ginneken (Tweede Kamerlid) Pieter van der Wees (wetgevingsjurist bij het ministerie van Financiën)Overzicht fragmenten:01:03 , Het Portret - Alimentatie, 15 september 202002:24, Eerste Kamer der Staten-Generaal, 20 december 202203:19,  Tweede Kamer der Staten-Generaal, 26 januari 202309:07, Afkondiging wijziging artikel 192 van de Grondwet (7 december divisie Indiëveteranen), januari 194710:29, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 8 maart 201812:23, Jochem Myer, De rust zelve, 5 april 201114:29, De openingszinnen van André bij Heel Holland bakt, 3 juni 201915:58, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 24 maart 202217:37, Eerste Kamer der Staten-Generaal, 20 december 202218:46, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 28 juni 201820:17, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 27 oktober 202120:44, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 19 februari 202021:40, Tweede Kamer der Staten-Generaal,  5 februari 2019   

Het plan om te gaan experimenteren met legaal geproduceerde wiet is een voorbeeld van een experiment met nieuwe regels. Paul Depla (burgemeester van Breda), Rianne Jacobs (hoogleraar Wetgeving) en Jan-Kees Helderman (hoogleraar Sociaal beleid en bestuur) bespreken het hoe, wat en waarom van zulke experimenten.Een uitgeschreven versie van deze aflevering is op www.wettenfabriek.nl te vinden.Sprekers:Kees Dorresteijn (host)Paul Depla (burgemeester van Breda) Jan-Kees Helderman (hoogleraar Sociaal beleid en bestuur)Rianne Jacobs (hoogleraar Wetgeving) Overzicht fragmenten:01:15, NOS Nieuws, 22 februari 202302:04, Zondag met Lubach, 1 maart 201502:58, Omroep Brabant, 1 september 201503:29, Van Kooten en De Bie. Het Simplistisch Verbond, Rondje Juinen, 198205:26, Eerste Kamer der Staten-Generaal, 5 november 201906:06, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 13 april 202307:20, Eerste Kamer der Staten-Generaal, 24 mei 202209:48, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 17 januari 201912:36, Soundmixshow, jaartal onbekend13:38, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 17 januari 201915:17, Eerste Kamer der Staten-Generaal, 5 november 201915:49, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 17 januari 201917:08 Persconferentie Donald Rumsfeld, 12 februari 200218:12, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 17 januari 201918:56, Eerste Kamer der Staten-Generaal, 5 november 201920:07, South Park, 13 oktober 2020   

De eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba vormen samen Caribisch Nederland. Hoe de daar geldende wetgeving duizenden kilometers verderop in Den Haag wordt gemaakt, horen we in deze aflevering van Eva Hendricks (wetgevingsjurist in het Caribische deel van het Koninkrijk), Glenn Thodé (voormalig gezaghebber van Bonaire) en Channa Samkalden (advocaat in een zaak die draait om het realiseren van een sociaal minimum in Caribisch Nederland).Een uitgeschreven versie van de aflevering is op www.wettenfabriek.nl te vinden. Sprekers:Kees Dorresteijn (host)Eva Hendricks (wetgevingsjurist)Glenn Thodé (voormalig gezaghebber van Bonaire)Channa Samkalden (advocaat)Overzicht fragmenten:Caribisch Netwerk, 6 mei 2022 – vanaf 1 min 34 sPresentatie jaarverslag Nationale ombudsman over 2022, 24 mei 2023 – vanaf 1 min 57 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 15 november 2022 – vanaf 2 min 45 sSluiting van de Ronde Tafelconferentie tussen Nederland, Suriname en de Nederlandse Antillen, 1954 – vanaf 4 min 4 sNOS-uitzending Antillen 10-10-10, 10 oktober 2010 – vanaf 5 min 46 sNOS-uitzending Antillen 10-10-10, 10 oktober 2010 – vanaf 6 min 53 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 5 september 2017 – vanaf 7 min 52 sZondag met Lubach, 21 februari 2016 – vanaf 8 min 24 sPodcast De Stemming #69, 19 maart 2021 – vanaf 10 min 35 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 26 januari 2023 – vanaf 11 min 42 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 29 juni 2021 – vanaf 11 min 47 sTweede Kamer der Staten-Generaal, 15 november 2022 – vanaf 14 minTweede Kamer der Staten-Generaal, 22 november 2022 – vanaf 21 min 23 sPersconferentie staatssecretaris van Koninkrijksrelaties en Digitalisering Alexandra van Huffelen, 18 april 2023 – vanaf 21 min 42 s