Pszczoły na Marsie

Współczesne badania dowodzą, że nawet niewielkie zmiany w sposobie oddychania mogą przyczynić się do poprawy wydolności organizmu, lepszej koncentracji, pozbyciu się stresu czy chorób autoimmunologicznych. Techniki oddechowe potrafią dodać energii, uspokoić i wyciszyć emocje. Na czym polega metoda Wima Hof’a? Jak świadomie oddychać i po jakie ćwiczenia oddechowe warto sięgnąć dla zdrowia? O tym w programie ,,Biosfera’’ opowiedział Martin Petrus, trener oddychania, certyfikowany instruktor metody Wima Hofa. Druga część odcinka to autorski relaksujący trening oddechowy dla każdego. 23:25 Ćwiczenia oddechowe z Martinem Petrusem Muzyka: Shasta - Trinity - Jesse Gallagher Odcinek był nagrywany 22 lutego.

Co wydarzyło się w nauce w 2021 roku? W odcinku specjalnym Biosfery najciekawsze osiągnięcia i wynalazki polskich naukowców, które zmienią świat. Wśród nich znalazł się m.in. sztuczny nos, protezy 3D dla okaleczonych zwierząt czy robot do rehabilitacji dorosłych. W programie wystąpili: Maciej Szczepański, student weterynarii, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu dr Karolina Pierzynowska, Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego dr inż. Karol Jędrasiak, zastępca dyrektora Centrum Transferu Technologii Akademii WSB  dr inż. Paweł Buchwald, adiunkt w Katedrze Transportu i Informatyki Akademii WSB  dr Michał Szyszka, dyrektor Biblioteki Akademickiej im. prof. Jerzego Altkorna Akademii WSB Grzegorz Piątek, konstruktor  Michał Styczyński, doktorant z Uniwersytetu Warszawskiego prof. Andrzej Czyżewski, kierownik Katedry Systemów Multimedialnych Politechniki Gdańskiej Angelika Kopcińska, absolwentka Politechniki Krakowskiej dr Justyna Jońca, Politechnika Wrocławska dr inż. Demis Pandelidis, Politechnika Wrocławska prof. Marta Kolanowska, Uniwersytet Łódzki

Szacuje się, że rocznie w Polsce ok. 80 tys. osób doznaje udaru mózgu, który jest najczęstszą przyczyną niepełnosprawności dorosłych. Czy COVID-19 zwiększa ryzyko udaru mózgu? Jakie są najczęstsze powikłania neurologiczne po COVID-19? Jak zmieniła się na przestrzeni lat diagnostyka i leczenie udaru mózgu? Czym jest medycyna spersonalizowana? Jakie są nowoczesne metody leczenia pacjentów ze stwardnieniem rozsianym? O tym w programie ,,Biosfera’’ opowiedział prof. Bartosz Karaszewski, neurolog, ordynator Kliniki Neurologii Dorosłych Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego, kierownik Katedry Neurologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, Główny Ekspert Medyczny ds. Udaru Ministerstwa Zdrowia.

Złośliwe glejaki tak zmieniają komórki odpornościowe, by zamiast z nim walczyć, wspierały rozwój tych nowotworów mózgu. Za odkrycie takich mechanizmów prof. Bożena Kamińska-Kaczmarek z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN w Warszawie otrzymała Nagrodę Fundacji na rzecz Nauki Polskiej 2021, tzw. polskiego Nobla. Jej dokonania przyczyniły się już do opracowania zaawansowanych terapii w leczeniu glejaka i mogą dać początek kolejnym. Jak nasz układ odpornościowy zwalcza nowotwory? Na ile odporność mamy zapisaną w genach? Które nowotwory i w jakim stopniu są dziedziczne? Po co są eksperymenty na zwierzętach i czy są niezbędne? Z pionierką badań nad oddziaływaniem guzów mózgu na układ odpornościowy prof. Bożeną Kamińską-Kaczmarek w programie Biosfera rozmawia Sylwia Ciźla.

Z badań wynika, że farmaceutom ufa 90 proc. Polaków. Jak reklamy leków i suplementów diety wprowadzają pacjentów w błąd? Co nam grozi, gdy przedawkujemy suplementy diety? W jakich przypadkach zażywanie kilku leków jednocześnie może być dla organizmu niebezpieczne? Co ma wpływ na ceny leków i ich zamienników? Jak można skorzystać z darmowej opieki farmaceutycznej w Polsce? O tym w programie ,,Biosfera’’ opowiedzieli farmaceuci Emilia Łapkiewicz-Przygodzka i Maciej Przygodzki, autorzy książki ,,Farmaceuci. Dlaczego pacjent to nie klient, a apteka to nie sklep”.

Polacy co roku wyrzucają ze swoich szaf 2,5 mln ton odzieży. Co sekundę ciężarówka ubrań trafia na śmietnik. Czy wiesz, gdzie wyląduje odzież oddana do kontenerów? Co się dzieje z ubraniami zwróconymi do sklepu? Czy ubrania z recyklingu to ekologiczny hit czy chwyt marketingowy? Po czym poznać tkaninę dobrej jakości wyprodukowaną w imię zrównoważonej mody? Jak rozpoznać ,,ekościemę’’ i nie dać się nabić w zieloną butelkę? Jak czytać metki i rozszyfrować certyfikaty ubrań? O tym w programie Biosfera opowiedziała Areta Szpura, aktywistka ekologiczna, autorka książki ,,Jak uratować świat? Czyli co dobrego możesz zrobić dla planety”.

Czy poczciwe pszczoły polecą z nami na Marsa i odnajdą się w marsjańskich warunkach? Czy przeżyją kilkumiesięczną podróż i będą mogły się tam rozmnażać? Na te pytania stara się odpowiedzieć Dagmara Stasiowska, doktorantka Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, która prowadzi pionierskie w skali świata badania. Dagmara sprawdziła, jak pszczoły miodne zachowują się w startującej rakiecie oraz symulatorze lotniczym dla astronautów i pilotów wojskowych. Doktorantka odniosła się również do dyskusji publicznej na temat stawiania uli w miastach.

Czy bakterii w jelitach może być za dużo? Co szkodzi mikrobiocie jelitowej? Co jeść, by cieszyć się zdrowiem jelit? Czym jest SIBO i jak je zdiagnozować? Co Hashimoto ma wspólnego z SIBO? Kasia Dziurska, mistrzyni świata Fitness Figure Classic i autorka, m.in. książki ,,SIBO. Jak z nim żyć, jak je leczyć?” w programie ,,Biosfera’’ opowiedziała o tym, jak trudno znaleźć doświadczonego lekarza w leczeniu SIBO, jak przejść przez długotrwałe i skomplikowane leczenie oraz rygorystyczną dietę, by znów cieszyć się dobrym samopoczuciem. Nie zabrakło wypowiedzi dietetyka klinicznego Pauliny Ihnatowicz, która na co dzień pomaga pacjentom z SIBO.

Jakie szczepy wina są bombą antyoksydantów? Czy wino może zapobiegać demencji i chorobie Alzheimera? Wino im starsze tym lepsze? Okazuje się, że wokół wina powstało wiele mitów, które mają niewiele wspólnego z rzeczywistością. O różnych aspektach działania wina na nasz organizm, a przede wszystkim na układ sercowo-naczyniowy opowiedział w programie ,,Biosfera’’ prof. Władysław Sinkiewicz, kardiolog, specjalista chorób wewnętrznych, były kierownik II Katedry i Kliniki Kardiologii Collegium Medicum w Bydgoszczy, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, współautor książki ,,Wino jest zdrowe’’. Książka może więc zainteresować nie tylko kardiologów i chorych z problemami kardiologicznymi, ale też np. gastrologów czy nawet okulistów i ich pacjentów.

Dlaczego martwe strefy w Bałtyku się pogłębiają? Czy Bałtyk stanie się jeziorem? Dlaczego za kilka lat nie zjemy dorsza z polskiego morza? Czy pod koniec tego stulecia Gdańsk znajdzie się pod wodą? Jak zalegające na dnie wraki i broń chemiczna wpływają na ekosystem morski? Czy foka to szkodnik? O piaskowej oczyszczalni ścieków i ,,dziwadłach z Bałtyku” opowiadał dr Andrzej Kruszewicz, lekarz weterynarii, ornitolog, dyrektor warszawskiego zoo, autor książek, m.in. ,,Sekretne życie zwierząt” oraz współautor (obok Joanny Pawlikowskiej) wydania ,,Planeta Bałtyk’’.