5. Een banale liefde

Wie ooit Kartonnen dozen las, herinnert zich vast nog de ‘banale en verterende liefde’ die Tom daarin beschrijft voor zijn klasgenoot Z. Wie er schuilgaat achter die mysterieuze beginletter bleef meer dan 30 jaar geheim. Tot nu. Z. praat voor het eerst en ontsluit eenmalig zijn kartonnen dozen. Hoe heeft hij die vriendschap beleefd die voor Tom zoveel meer betekende? En hoe voelt het om één van de bekendste romanpersonages uit de Vlaamse literatuur te zijn?

Tom Lanoye was voorbestemd om toneelauteur te worden. Moeder Josée speelt als amateuractrice in het lokale liefhebberstoneel, maar ook de slagerij van zijn ouders ervaart Tom als een vorm van theater. Eén van z’n eerste toneelteksten schrijft hij samen met Herman Brusselmans: De Canadese muur. Els Dottermans blikt terug op de even hilarische als traumatiserende ontstaansgeschiedenis van Ten oorlog. (Veel dank aan Behoud De Begeerte voor het audiomateriaal van Ten oorlog.)

Tom Lanoye is niet alleen een uitgesproken politieke schrijver, hij is ook polemist én activist. Dat politieke activisme loopt als een rode draad door al zijn werk: van de vlijmscherpe stand-up show Gespleten en bescheten tot in zijn recentste roman De draaischijf.​ Samen met zijn partner René Los is Tom ook altijd een voorvechter van homorechten geweest. Waar liggen de wortels van zijn politiek activisme? En zou Tom zelf een goede politicus zijn?

Vincent Byloo trekt naar het Sint-Jozef-Klein-Seminarie in Sint-Niklaas, het college waar Tom les kreeg. Klasgenoot Chris De Stoop vertelt hoe die strenge eliteschool hen allebei opkweekte tot sociaal geëngageerde schrijvers. Zijn klastitularis, Stefaan Van der Kelen, herinnert zich hoe dat klein ‘Tommeke’ op de eerste rij toen al brandde van ambitie. Hoe vormend waren die jaren aan het college van Sint-Niklaas, als jongste zoon van een groot middenstandsgezin?

Tom Lanoye bestormt in de jaren 80 de podia en geeft het literaire establishment een oneerbiedige schop onder de kont. Vincent Byloo praat met bevoorrechte getuigen van die tumultueuze beginperiode: Anni Van Landeghem, Peter Roose aka James Bordello, en Herman Brusselmans, met wie Tom zijn wildste literaire avonturen beleeft.

Een groots en tegelijk zeer intiem portret van één van Vlaanderens grootste schrijvers, in vijf afleveringen. Vincent Byloo praat met familie en vrienden van Tom, met klasgenoten en compagnons de route, en natuurlijk met Tom zélf. Viva Lanoye neemt de luisteraar mee op een auditieve odyssee doorheen leven en werk, van wieg tot zerk. Of toch alleszins tot aan z’n officiële pensioenleeftijd.