Tajemnicze E na etykietach - czy są niebezpieczne? Co tak na prawdę wiemy o substancjach słodzących? Dr Joanna Gajda-Wyrębek

Od dawna wiadomo, że im mniej składników zawiera dany produkt, tym powinien być zdrowszy. Także produkty, które w swoim składzie nie zawierają substancji oznaczonych symbolem „E”, uważane są za lepsze dla naszego zdrowia. Ale czy faktycznie tak jest? Co kryje się pod tajemniczym „E” i ile cukru może być w produkcie, aby faktycznie był zdrowy? O tym, jak badana jest żywność w naszym kraju, jakie testy musi przejść, aby trafićna sklepowe półki, jak szukać zdrowych produktów, a których się wystrzegać? W kolejnym odcinku programu „Po pierwsze Pacjent” z Dr Joanną Gajdą - Wyrębek z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego, PZH - Państwowego Instytutu Badawczego rozmawia red. Monika Rachtan.

Kolonoskopia. Badanie, o którym każdy słyszał, ale nie każdy zdecydował się na nie pójść. A jeśli kolonoskopia to najbezpieczniejsza, najszybsza i najmniej inwazyjna metoda leczenia wczesnych zmian nowotworowych w obrębie jelita grubego. Czy wiesz, że kolonoskopia nie jest zwykłym badaniem diagnostycznym? To badanie, w czasie którego w sposób radykalny (całkowity) lekarz może usunąć wczesnego raka jelita grubego.

W świecie medycyny coraz głośniej mówi się o mikrobiomie – fascynującym ekosystemie drobnoustrojów zamieszkujących nasze ciało. Choć najczęściej kojarzymy go z układem pokarmowym, to dla kobiet równie krytyczne znaczenie ma mikrobiom okolic intymnych.W najnowszym wywiadzie z cyklu „Po pierwsze Pacjent”, ginekolog Martyna Sikora-Jajani rzuca nowe światło na to, jak dbać o tę delikatną równowagę, jak wybierać skuteczne probiotyki i dlaczego pochodzenie bakterii w preparatach ma znaczenie.

Hemofilia – jedna z trudniejszych diagnoz, którą mogą usłyszeć rodzice nowonarodzonego dziecka. Strach o każdy dzień, lęk przed pójściem do szkoły życie, które pełne jest ograniczeń. Tak było kiedyś. Dziś, dzięki dostępowi do nowoczesnej profilaktyki dzieci i rodziny dzieci chorujących na hemofilię mogą żyć normalnie, bez strachu i obaw. O tym, jak zmienił się paradygmat profilaktyki i leczenia hemofilii rozmawiamy w programie “Po pierwsze Pacjent” z dr hab. n. med. Tomaszem Ociepą, specjalistą w dziedzinie hematologii dziecięcej, ale przede wszystkim lekarzem praktykiem, który swoje życie zawodowe poświęcił dzieciom z hemofilią. To rozmowa dająca pewność rodzicom, którzy słyszą diagnozę: hemofilia, że ich życie może wyglądać normalnie. To także rozmowa o tym, że w wielu chorobach rzadkich możliwy jest ogromny postęp w leczeniu, który ma szansę poprawić jakość życia pacjentów i ich rodzin. Materiał powstał w ramach kampanii “Jeden Krok. Wielkie Możliwości”.

Czy Polacy zamienili dr Google na sztuczną inteligencję w diagnozowaniu objawów chorób? Czy influencerzy mają wpływ na nasze wybory zdrowotne? Na XX Forum Organizacji Pacjentów zapytałam o to dr n. med. i n. o z. Szymona Suwałę, specjalistę w dziedzinie endokrynologii i diabetologii, lekarza aktywnie edukującego w mediach społecznościowych. Jak przygotować system i społeczeństwo w dobie nowoczesnych technologii, które stają się codziennością w systemie opieki zdrowotnej.

W tym odcinku „Po pierwsze Pacjent” Monika Rachtan rozmawia z prof. Magdaleną Olszanecką-Glinianowicz, prezeską Polskiego Towarzystwa Badań nad Otyłością, o tym, jak naprawdę wygląda skuteczna i bezpieczna redukcja masy ciała. Rozmawiamy o mitach restrykcyjnych diet, efekcie jojo, utracie masy mięśniowej i o tym, dlaczego szybkie chudnięcie rzadko oznacza poprawę zdrowia.To także rzetelna rozmowa o niskokalorycznych substancjach słodzących, reformulacji żywności i „ekonomii zarządzania kaloriami”. Bez uproszczeń, bez straszenia – z naciskiem na rozsądek i długofalowe zmiany stylu życia.

POChP to jedna z najgroźniejszych chorób przewlekłych — w Polsce może dotyczyć nawet 4 milionów osób, z czego ogromna część pozostaje niezdiagnozowana. W tym odcinku wyjaśniamy, dlaczego kaszel, zadyszka i „gorsza forma” to nie PESEL, lecz często pierwsze sygnały rozwijającej się choroby.Profesor Andrzej Fal i dr Mateusz Babicki tłumaczą, jak dzięki opiece koordynowanej lekarz POZ może samodzielnie diagnozować POChP (spirometria z próbą rozkurczową) oraz prowadzić leczenie — w tym dobór leków rozszerzających oskrzela oraz terapii wspomagających, takich jak mukolityki (np. karbocysteina), które mogą zmniejszać liczbę zaostrzeń.Mówimy także o kluczowych szczepieniach dla chorych z POChP i o tym, jak współczesne standardy leczenia realnie poprawiają jakość życia.

Czy polskie szpitale naprawdę „upadają”, a NFZ jest na granicy? W tym odcinku Monika Rachtan rozmawia z dr Zbigniewem Królem – prezesem Milickiego Centrum Medycznego i adiunktem UMW – o tym, dlaczego rok 2025 był wyjątkowo trudny dla szpitali powiatowych. Poruszamy temat nadwykonań, które nie zostały sfinansowane, presji podwyżek, medialnej nagonki na zarobki lekarzy oraz zamykania porodówek z powodu braków kadrowych. Jest też o tym, jak szpitale mogą przetrwać: specjalizacja, współpraca między powiatami i mądre przekształcenia zamiast straszenia pacjentów.

Kawa przez lata miała złą reputację. Dziś badania pokazują coś odwrotnego: u większości osób 3–5 filiżanek dziennie to zakres, w którym mogą pojawiać się korzyści zdrowotne. W tym odcinku Monika Rachtan rozmawia z prof. Reginą Wierzejską o tym, ile kofeiny jest bezpieczne, kiedy kawa może szkodzić i dlaczego „kawa wypłukuje magnez” to mit. Porównujemy też Arabikę i Robustę, kawę rozpuszczalną i parzoną, a także wyjaśniamy, czemu espresso bywa mniej kofeinowe niż Americano. Jeśli chcesz pić kawę mądrzej – ten odcinek jest dla Ciebie.

Dlaczego tysiące osób wierzą szarlatanom bardziej niż lekarzom? Czemu konferencje z „ukrytymi terapiami” zapełniają sale, a wydarzenia z ekspertami medycznymi muszą udowadniać swoją wartość?W tym odcinku „Po pierwsze Pacjent” Monika Rachtan rozmawia z prof. Łukaszem Rypiczem z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu o kulisach konferencji InfluenceMed, roli influencerów medycznych, hejcie na lekarzy oraz o tym, jak brak edukacji zdrowotnej w szkołach napędza dezinformację, otyłość u dzieci i nieufność wobec systemu. To rozmowa o zdrowiu publicznym, ale też o odpowiedzialności – twórców, mediów, nauczycieli i każdego z nas.