
Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.
*
Inniu an chéad lá is fiche de mhí na Samhna. Is mise Órla Nic Con na Búille.
Lean cainteanna aeráide COP31 in Antalya ar aghaidh thar an spriocdháta oifigiúil Dé hAoine, agus níos mó ná 20 tír, Éire san áireamh, ag éileamh gealltanais go dtabharfaí droim láimhe le breoslaí iontaise, mar a gealladh sa chomhaontú deireanach. Ó thráthnóna Dé hAoine, ní raibh tagairt ar bith do ghual, ola ná gás sa dréacht is déanaí, cé gur aithníodh ann go bhféadfadh an téamh domhanda dul thar 1.5°C. Tá cáineadh géar spreagtha ag an gcinneadh ó thíortha agus ó fheachtasóirí. D'iarr an Fhrainc, Panama agus tíortha eile gníomhaíocht níos láidre ar son na haeráide agus tuilleadh maoinithe do thíortha atá i mbaol ó thionchair an athraithe aeráide. Bhagair Panama bac a chur ar an gcomhaontú mura mbeadh tagairt do bhreoslaí iontaise ann. D'éiligh Comhghuaillíocht na Stát Oileánda Beag go mbeadh níos mó tacaíochta airgeadais ar fáil do thíortha leochaileacha freisin. Cháin feachtasóirí an dréacht mar rud easnamhach, agus dúirt iar-uachtarán na hÉireann, Máire Mhic Róibín, gur cheart don Aontas Eorpach diúltú d'aon chomhaontú nach bhfuil breoslaí iontaise luaite ann. Bhí na cainteanna fós gan réiteach tráthnóna Dé hAoine, agus bhí éiginnteacht ann faoi thoradh an chruinnithe mullaigh.
Tá ráiteas síochána comhaontaithe ag an tSín, an Rúis agus na Stáit Aontaithe tar éis cruinnithe idir a gceannairí, Xi Jinping, Vladimir Putin agus Donald Trump. Níor luadh na cogaí san Úcráin ná san Iaráin sa ráiteas síochána, áfach. Bhí an cruinniú ar siúl ag cruinniú mullaigh APEC sa tSín Déardaoin. D'aontaigh na ceannairí nár cheart cogadh núicléach a throid choíche, ach níor thug siad aon ghealltanas chun airm núicléacha a laghdú. Phléigh siad leasú na Náisiún Aontaithe chun soláthairtí ola a mhéadú agus na baoil a bhaineann le hintleacht shaorga freisin. Bhí amhras ar anailísithe, áfach, faoin méid a baineadh amach, agus dúirt siad go raibh an cruinniú níos dírithe ar aontacht a léiriú ná ar chomhaontuithe móra a bhaint amach. Cháin roinnt ceannairí Eorpacha an caidreamh cairdiúil idir Trump agus Putin, i bhfianaise chogadh leanúnach na Rúise san Úcráin. Cé gur léirigh an cruinniú go bhfuil na trí thír sásta oibriú le chéile, tá easaontas fós ann maidir leis an Úcráin, an trádáil agus an Téaváin. Níl sé soiléir fós an mbeidh aon athrú suntasach mar thoradh ar an gcomhaontú.
Tar éis 13 bliana ón eagrán roimhe, tá Grand Theft Auto VI tagtha ar an bhfód, agus tugann léirmheasanna luatha le fios gur fiú go mór an fanacht i bhí i gceist. Agus scór Metacritic de 99 as 100 ag an bhfíschluiche, tá léirmheastóirí á mholadh mar éacht ceannródaíoch agus ceann de na cluichí físeáin is fearr riamh. Lonnaithe i stát ficseanúil Leonida, bunaithe ar Florida, tá domhan oscailte an-mhionsonraithe, grafaicí iontacha agus scéalaíocht thumthach sa chluiche. Leanann imreoirí Jason agus Lucia, leannán a tharraingítear isteach i saol na coireachta. Tá moladh ar leith faighte ag a gcaidreamh. Deir léarmheastóirí gur carachtair inchreidte iad a bhíonn cion ag daoine orthu. Cuireann GTA 6 léargas aorach ar Mheiriceá nua-aimseartha ar fáil, ag iniúchadh saibhreas, éilliú, na meáin shóisialta agus an Bhrionglóid Mheiriceánach. Is céim shuntasach chun tosaigh é don tsraith carachtar Lucia a thabhairt isteach mar an chéad phríomhcharachtar baineann freisin. In ainneoin cáintí beaga, lena n-áirítear an luas níos moille uaireanta, tá daoine an-tógtha leis an gcluiche. Tá costas forbartha, de réir dealraimh, os cionn $1 billiún agus meastar go sroichfidh an brabús na billiúin. Tá GTA 6 ag cruthú cheana féin gur imeacht cultúrtha an-shainiúil atá ann agus am suntasach i stair na gcluichí.
*
Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain.
*
GLUAIS
breoslaí iontaise - fossil fuels
cáineadh - criticism
soláthairtí ola - oil provisions
easaontas - disagreement
saol na coireachta - the crime world
aorach - satirical
Fler avsnitt från "Nuacht Mhall"



Missa inte ett avsnitt av “Nuacht Mhall” och prenumerera på det i GetPodcast-appen.








