#2 - Joris Luyendijk: Europa is mentaal gekoloniseerd door Amerika (S08)

In een nieuwe aflevering van Europa Draait Door aandacht voor de ‘Russische retoriek’ die Trump bezigt rondom de oorlog in Iran. Want volgens Republikeinen is het helemaal geen oorlog, maar een ‘speciale militaire operatie.’ En volgens Hegseth was het niet Amerika, maar Iran dat de oorlog begon. Neemt Trump de trucjes van Poetin in Oekraïne over? Daarnaast duiken we in Hongarije met Saskia Dekkers, Europa-correspondent voor Nieuwsuur. Want over vijf weken vinden daar de belangrijkste verkiezingen in jaren plaats, en voor het eerst maakt iemand serieus kans om Viktor Orbán te verslaan. Saskia was mee op campagne met uitdager Péter Magyar door de traditionele Fidesz-bolwerken in West-Hongarije. Hoe populair is Magyar daar? En hoe pro-Europees is hij nou werkelijk? Daarnaast aandacht voor onderbelichte vrouwen die een belangrijke rol hebben gespeeld bij de vorming van de Europese Unie. Shownotes: - Trump's Russische retoriek over de oorlog in Iran (NYT) (https://www.nytimes.com/2026/03/08/us/politics/trump-russia-ukraine-iran-war.html) - Peter Magyar is de man die een eind kan maken aan de macht van Viktor Orbán (NOS Nieuwsuur) (https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2605826-peter-magyar-is-de-man-die-een-eind-kan-maken-aan-de-macht-van-viktor-orban) - Spanningen tussen Kyiv en Boedapest lopen op na aanhouding van geldtransport Oekraïne (Volkskrant) (https://www.volkskrant.nl/buitenland/spanningen-tussen-kyiv-en-boedapest-lopen-op-na-aanhouding-van-geldtransport-oekraine~b9e5ac4d/) - Hungary moves to legalize seizure of Ukrainian bank cash convoy (Politico) (https://www.politico.eu/article/hungary-moves-to-legalize-seizure-of-ukrainian-bank-cash-convoy/) - Maria Pia Di Nonno: The Founding Mothers of Europe (PDF) (https://federalists.eu/wp-content/uploads/2025/04/Maria-Pia-Di-Nonno_the-founding-mothers-of-Europe_2017.pdf) - Zij was 'mama Erasmus', de moeder van het Europees uitwisselingsprogramma (NRC) (https://www.nrc.nl/nieuws/2025/10/24/zij-was-mama-erasmus-de-moeder-van-het-europees-uitwisselingsprogramma-erasmus-a4910685) - Lea Desandre: Handel – Guardian Angels, Oh, Protect me (YouTube)

Er is weer een aflevering van Europa Draait Door en wat een week om te bespreken. Voor het eerst lijkt de zwartgalligheid van Arend Jan niet overdreven. De oorlog in Iran escaleert met de dag, en Europa? Dat staat aan de zijlijn. Premier Jetten noemt internationaal recht 'lastig in dit soort situaties', Merz zegt dat het beoordelen ernaar 'weinig effect zal hebben'. Alleen de Spaanse premier Sánchez spreekt zich hardop uit, en krijgt prompt een dreigement van Trump. Europa-correspondent Kysia Hekster ontleedt de Europese verlamming: waarom is het continent dat normaal hamert op internationaal recht nu muisstil? Midden-Oostenexpert Abdou Bouzerda waarschuwt: als wij niet oppassen zitten we straks niet op de achterbank, maar onder het wiel. Daarnaast aandacht voor de influencers die halsoverkop Dubai proberen te verlaten. Shownotes: * Nederland heeft 'begrip' voor aanval op Iran, al staat die 'enigszins op gespannen voet' met internationaal recht, zegt Jetten in Brussel (NRC) (https://www.nrc.nl/nieuws/2026/03/03/nederland-heeft-begrip-voor-aanval-op-iran-al-staat-die-enigszins-op-gespannen-voet-met-international-recht-zegt-jetten-in-brussel-a4922113) * Inside the plan to kill Ali Khamenei (Financial Times) (https://www.ft.com/content/bf998c69-ab46-4fa3-aae4-8f18f7387836) * Europe prepares for higher energy prices after US attack on Iran (Politico) (https://www.politico.eu/article/europe-high-energy-prices-us-attack-iran/) * Jetten en hele EU worstelen met Iran-oorlog, kritiek én begrip voor Trump (NOS) (https://nos.nl/artikel/2604818-jetten-en-hele-eu-worstelen-met-iran-oorlog-kritiek-en-begrip-voor-trump) * Europa stelt zich op als toeschouwer bij de oorlog in Iran, maar voor hoelang? (de Volkskrant) (https://www.volkskrant.nl/buitenland/europa-stelt-zich-op-als-toeschouwer-bij-de-oorlog-in-iran-maar-voor-hoelang~bab94136/) * Von der Leyen, Kallas and a growing EU foreign policy turf war (Politico) (https://www.politico.eu/article/iran-crisis-eu-foreign-policy-turf-war-kaja-kallas-ursula-von-der-leyen/) * Rol aan de zijlijn of VS de les lezen over Iran? Merz op heikel bezoek bij Trump (NOS) (https://nos.nl/collectie/14015/artikel/2604774-rol-aan-de-zijlijn-of-vs-de-les-lezen-over-iran-merz-op-heikel-bezoek-bij-trump) * US LNG producers rush to seize on surging gas prices triggered by Iran conflict (Financial Times) (https://www.ft.com/content/fb837a9d-6334-43da-a58d-cb9830dc68fe) * The influencers leaping to Dubai's defence (Financial Times) (https://www.ft.com/content/a7bffadc-0787-48a6-a3d6-0a87ce1f3fdf) * Wealthy Dubai residents race back to UAE to avoid tax bills (Financial Times) (https://www.ft.com/content/80bfb23c-315f-4b61-b966-aa04c81de69a) * Freshlyground – Nomvula (After The Rain) (YouTube) (https://www.youtube.com/watch?v=NE4q5pSiGRM)

Er is weer een aflevering van Europa Draait Door en deze week kijken we met Guardian-journalist Pjotr Sauer naar de staat van de oorlog, vier jaar na de Russische invasie. Pjotr vertelt over een van de pijnlijkste hoofdstukken van de oorlog in Oekraine: hoe kon het dat vrijwel niemand in Europa geloofde dat Rusland daadwerkelijk zou binnenvallen? Sauer werkte mee aan een groot Guardian-onderzoek met meer dan honderd interviews en onthult hoe Europese inlichtingendiensten massaal faalden. De baas van de Duitse inlichtingendienst zat op de dag van de invasie nog in Kiev voor meetings, en hoorde van een journalist dat de oorlog was begonnen. En Pjotr duidt hoe zowel Rusland als Oekraïne in vier jaar tijd totaal zijn veranderd. Komt er dit jaar een eind aan de oorlog? Daarnaast aandacht voor het dwarsliggen van Hongarije bij steun aan Oekraïne en een referendum in Ijsland over EU-onderhandelingen. Shownotes: Hongarije blokkeert EU-akkoord over geld voor Oekraïne (https://www.nrc.nl/nieuws/2026/02/23/hongarije-blokkeert-eu-akkoord-over-geld-voor-oekraine-a4921275) A war foretold: how the CIA and MI6 tried to stop Putin's invasion of Ukraine (https://www.theguardian.com/world/ng-interactive/2026/feb/20/a-war-foretold-cia-mi6-putin-ukraine-plans-russia) Wie leert van wie na vier jaar oorlog (https://www.nrc.nl/nieuws/2026/02/18/wie-leert-van-wie-na-vier-jaar-oorlog-a4920820) Ukraine opens up arms exports, seeking cash for wartime technology (https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/ukraine-opens-up-arms-exports-seeking-cash-wartime-technology-2026-02-09/) Russian crackdown on Telegram app targets criticism from soldiers and pro-war bloggers (https://www.theguardian.com/world/2026/feb/11/russian-crackdown-telegram-app-criticism-soldiers-pro-war-bloggers) Iceland to fast-track vote on EU membership (https://www.politico.eu/article/iceland-fast-track-vote-eu-membership/) De dag dat Trump meer dan Groenland opeist (https://npo.nl/start/afspelen/de-dag-dat-trump-meer-dan-groenland-opeist) 22 maart staan we op het Podcastfestival in Tivoli in Utrecht! (https://podcastfestival.npo.nl) A Ground in Gamut Z 645 - Henry Purcell, Grigory Sokolov (https://open.spotify.com/track/329uKKtmnizEkuwnhteCjv)

In een nieuwe aflevering van Europa Draait Door ontvangen Tim en Arend Jan de econoom die heel Nederland de economie leert begrijpen: Jona van Loenen. Want overal klinkt het alarm: Europa zou een langzame dood sterven, de tech-oorlog al verloren hebben en langzaam veranderen in een openluchtmuseum. Maar klopt dat wel? Want die beroemde kloof tussen de Amerikaanse en Europese economie is kleiner dan je denkt, stelt Jona. Daarnaast aandacht voor de arrestatie van voormalig prins Andrew rondom het Epstein-dossier en een bijzonder referendum in Zwitserland. Michel Kerres over de veiligheidsconferentie in München Why Marco Rubio's 'reassuring' speech to Europe was nothing of the kind Europa doet het nog niet zo slecht vergeleken met het Amerikaanse groeiwonder The post-pandemic recovery – why is the euro area growing more slowly than the United States? Switzerland to vote on plan to cap population at 10mn Volksabstimmungen in der Schweiz: In einem Jahr könnten wir ein anderes Land sein Not Like Us - Kendrick Lamar

Vijf jaar nadat het kabinet Rutte viel over het toeslagenschandaal, worstelen ouders en hun kinderen nog steeds met de gevolgen. In 'Niet Mijn Schuld - Kinderen van de Toeslagenaffaire' ontdekt Sander 't Sas (maker van de bekroonde podcast De Taxi-oorlog) in een journalistieke zoektocht dat veruit de meeste kinderen die ten onrechte uit huis zijn geplaatst, nog steeds niet terug zijn. Kinderen worden bovendien door de overheid niet erkend als volwaardig gedupeerden en hebben hierdoor ook geen toegang tot de schaderegeling. Ondanks dat zij - net als hun ouders - torenhoge schulden hebben omdat zij het hoofd boven water moeten zien te houden.

Er is weer een aflevering van Europa Draait Door en het piept en kraakt in de Britse politiek. Premier Keir Starmer overleefde deze week ternauwernood een opstand binnen zijn eigen Labour-partij, maar het gevaar is allerminst geweken. Arjen van der Horst is te gast over de onthullingen rond Peter Mandelson en Jeffrey Epstein, die steeds vernietigender worden: bankoverboekingen van tienduizenden dollars, het doorspelen van staatsgeheimen en mogelijk strafbare feiten. En Starmer? Die benoemde Mandelson tot ambassadeur in Washington, terwijl de vraag nu is hoeveel hij wist van de dubieuze banden. Zijn stefchaf is opgestapt, zijn communicatieadviseur ook, en de oppositie ruikt bloed. Hoe lang blijft Starmer nog overeind? En wie staan er klaar in de coulissen? Daarnaast aandacht voor mogelijke verkiezingen in Oekraïne én een Italiaanse technocraat met veel macht in Europa — en nee, het is niet Mario Draghi. Dat en véél meer in een nieuwe aflevering van Europa Draait Door! Shownotes: Zelenskyy planning elections in Ukraine and vote on peace deal (https://www.ft.com/content/50d3d86b-2d2a-4d06-845e-a4e089382cad) Ed Miliband: Keir Starmer must use Mandelson crisis as moment for change (https://www.thetimes.com/uk/politics/article/keir-starmer-cabinet-labour-9n2xnm26c) Is It Game Over for Starmer? (https://podcasts.apple.com/nl/podcast/the-rest-is-politics/id1611374685?i=1000748925106) Keir Starmer survives damp squib coup, yet there is worse to come (https://www.thetimes.com/uk/politics/article/keir-starmer-news-labour-party-8dml2dt98) Is Britain about to lose another prime minister? (https://www.theguardian.com/uk-news/2026/feb/09/explainer-is-britain-about-to-lose-prime-minister-keir-starmer) Mario Draghi en Enrico Letta als gidsen voor Europese economie: twee ex-premiers, een alarmerende boodschap (https://www.demorgen.be/nieuws/mario-draghi-en-enrico-letta-als-gidsen-voor-europese-economie-twee-ex-premiers-een-alarmerende-boodschap~bdc71fca/) Italiaanse oud-premier Enrico Letta hoopt op omwenteling voor Europa: 'Een revolutie heeft maar één dag nodig' (https://www.tijd.be/politiek-economie/europa/algemeen/italiaanse-oud-premier-enrico-letta-hoopt-op-omwenteling-voor-europa-een-revolutie-heeft-maar-een-dag-nodig/10647334.html) Skyfall - Adele (https://www.youtube.com/watch?v=DeumyOzKqgI)

Er is een bonusaflevering van Rondje Europa en wat voor één! Redacteur Tom Dohle ontvangt in het Ambassade Hotel in Amsterdam een gast die door internationale media 'een rockster van de economie' wordt genoemd: Gabriel Zucman. De Franse econoom en zelfbenoemd 'detective' deed jarenlang onderzoek naar hoe miljardairs hun belasting ontwijken. Hij legt uit hoe Nederlandse miljardairs via brievenbusfirma's slechts één procent aan persoonlijke belasting afdragen, waarom eerdere vermogensbelastingen faalden, en hoe zijn voorstel het anders aanpakt. Zo wist Jeff Bezos, een van de rijkste mensen ter wereld, zelfs kinderbijslag aan te vragen, omdat hij op papier geen inkomen had. Kan één land dit in zijn eentje doorvoeren? En waarom is juist Marine Le Pen tegen, terwijl driekwart van haar eigen kiezers vóór is?  Shownotes: Ongelijkheid en herverdeling in Nederland (https://www.cpb.nl/ongelijkheid-en-herverdeling-in-nederland) Nieuwsuur: 'Superrijken moeten meer belasting betalen' (https://npo.nl/start/afspelen/nieuwsuur_5338) Econoom Zucman: miljardair tegen minimumbelasting is kortzichtig (https://www.tijd.be/politiek-economie/internationaal/economie/econoom-zucman-miljardair-tegen-minimumbelasting-is-kortzichtig/10553490.html) The Wealth Detective Who Finds the Hidden Money of the Super Rich (https://www.bloomberg.com/news/features/2019-05-23/the-wealth-detective-who-finds-the-hidden-money-of-the-super-rich?accessToken=eyJhbGciOiJIUzI1NiIsInR5cCI6IkpXVCJ9.eyJzb3VyY2UiOiJTdWJzY3JpYmVyR2lmdGVkQXJ0aWNsZSIsImlhdCI6MTc2MDM1MTQxNywiZXhwIjoxNzYwOTU2MjE3LCJhcnRpY2xlSWQiOiJQUlk5MEs2S0xWUkQwMSIsImJjb25uZWN0SWQiOiIzNTlCQTk2NzZDQkU0RDk2OTg2NzVBNjcxMUFDNkJCNSJ9.37Go0tAJ-xfRe7lavcEuNuzZ12erTqg1fRpFI_o9wvU&leadSource=uverify%20wall)

Er is weer een nieuwe aflevering van Europa Draait Door! Het nieuwe Nederlandse kabinet wil “weer gezag in Europa.” Maar hoe realistisch is dat, nu de machtsverhoudingen in Brussel fundamenteel verschuiven? NRC-correspondent Rik Rutten legt uit wat er gebeurt: de Frans-Duitse as staat onder druk en daardoor kijkt Merz kijkt meer naar Meloni dan naar Macron. Past kabinet-Jetten in dit nieuwe krachtenveld? Verder deze aflevering: de laatste Epstein-leaks en een voorproefje op het interview met econoom Gabriel Zucman. Shownotes: EU Commission looking into Mandelson's Epstein links (https://www.politico.eu/article/brussels-european-commission-looking-into-peter-mandelson-jeffrey-epstein-links/) Epstein case's poison spreads with release of new files (https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/02/02/epstein-case-s-poison-spreads-with-release-of-new-files_6750053_4.html) Meer vrijgegeven Epstein-documenten roepen voor machtige mannen een compromitterend beeld op (https://www.nrc.nl/nieuws/2026/02/01/meer-vrijgegeven-epstein-documenten-roepen-voor-machtige-mannen-een-compromitterend-beeld-op-a4919225) 'Gezamenlijk lenen' is bezig aan een stille opmars (https://www.nrc.nl/nieuws/2026/01/30/gezamenlijk-lenen-is-bezig-aan-een-stille-opmars-of-nederland-dat-wil-of-niet-in-luxemburg-zien-ze-europese-autonomie-begint-met-gezamenlijke-schulden-a4919091) Minderheidscoalitie wil nieuw gezag in sterk Europa (https://nos.nl/collectie/14012/artikel/2600356-minderheidscoalitie-wil-nieuw-gezag-in-sterk-europa) Germany proposes 'two-speed' EU to hasten defense buildup (https://www.defensenews.com/global/europe/2026/01/29/germany-proposes-two-speed-eu-to-hasten-defense-buildup/) Nieuwsuur: 'Superrijken moeten meer belasting betalen' (https://npo.nl/start/afspelen/nieuwsuur_5338) Dis, quand reviendras-tu? - Lea Desandre & Thomas Dunford (https://youtu.be/kiJnfpwYvPU?si=Z4xopt-OLvA9kck-)

In een nieuwe aflevering van Europa Draait Door schuift schrijver Roxane van Iperen aan met een ongemakkelijke diagnose. Terwijl wij ons vastbijten in de dagelijkse Trump-chaos, voltrekt zich op de achtergrond een stille machtsverschuiving: Big Tech als versneller van radicale politieke plannen, en als zwarte doos waar democratieën nauwelijks grip op krijgen. Wat is bijvoorbeeld de rol van een techbedrijf als Palantir bij de acties van ICE in Minnesota? En hoe kan Europa zich zo snel mogelijk ontworstelen aan zijn afhankelijkheid van diezelfde Amerikaanse techgiganten? Dat en veel meer in een nieuwe aflevering van Europa Draait Door. In Ukraine, it’s all about the land  (https://www.ft.com/content/eb32948c-8902-4a7e-ac8b-3f846fe8b03b) Amerikaanse vreemdelingenpolitie ICE gebruikt app van techbedrijf Palantir om mensen te lokaliseren (https://www.nrc.nl/nieuws/2026/01/17/amerikaanse-vreemdelingenpolitie-ice-gebruikt-app-van-techbedrijf-palantir-om-mensen-te-lokaliseren-a4917972?t=1769611089) Project 2025 Tracker (https://www.project2025.observer/en) Alleen met slimme veilingen wordt de Noordzee onze energiecentrale (https://fd.nl/politiek/1583670/alleen-met-slimme-veilingen-wordt-de-noordzee-onze-energiecentrale) Club Carter Radio (https://www.youtube.com/@ClubCarterRadio) SAULT - Good Things Will Come After the Pressure (https://www.youtube.com/watch?v=kA7ycFGPafI&list=RDkA7ycFGPafI&start_radio=1)

In een nieuwe aflevering van Europa Draait Door aandacht voor het schouwspel in Davos deze week. We hebben het over Trump, Groenland, machtspolitiek en de vraag die niemand echt durft te stellen: leven wij nog steeds alsof de wereld een kinderboerderij is? Volgens schrijver en journalist Joris Luyendijk wel. Terwijl de rest van de wereld zich voorbereidt op machtsstrijd, rijst de vraag of Europa deze keer wél wakker is geschud. Wat zijn de lessen van Groenland en Davos? Dat en véél meer in een nieuwe aflevering van Europa Draait Door. Shownotes: F-35: Onder Trumps vleugels (https://npo.nl/start/serie/f-35-onder-trumps-vleugels/afleveringen/seizoen-1) Borhleute met Alexander Clarkson (https://open.spotify.com/episode/0WJpftkcJVB029rJXHC2Ad?si=65Mjv2YvS-2yk290ifBr6g)