De Laatste Oranje

In deze 37e en laatste aflevering is het tijd om de balans op te maken. Wat zou er gebeuren als de monarchie verdwijnt? En is dat uiteindelijk wel gunstig voor Nederland? Patrick, Mike en Filemon blikken terug op alles wat ze hebben onderzocht en trekken hun conclusies.

Wanneer zou Nederland de monarchie afschaffen? En hoe ziet zo’n overgang er in de praktijk eigenlijk uit? Patrick en Mike bespreken de meest realistische scenario’s voor het einde van het koningshuis en wat daarvoor nodig zou zijn. Filemon spreekt met trendwatcher Farid Tabarki over de grootste bedreigingen voor het voortbestaan van de monarchie. Van maatschappelijke verschuivingen tot radicalere scenario’s waarin zelfs het land Nederland zoals we dat kennen verdwijnt.

De Oranjes staan bekend om hun omvangrijke kunstcollectie. Maar hoe wordt die eigenlijk beheerd en beschermd? Van wie zijn al die kunstwerken officieel, en hoe is de koninklijke familie eraan gekomen? Patrick en Mike duiken in de wereld achter de koninklijke kunstbezittingen. Filemon spreekt met Zembla-journalist Ton van der Ham, die meewerkte aan het veelbesproken onderzoek naar de erfenis van koningin Juliana. Daaruit bleek dat de Oranjes er zeer bijzondere constructies op nahouden om de paleizen te kunnen decoreren.

De kans dat de monarchie snel verdwijnt lijkt steeds kleiner. We kunnen er dus van uitgaan dat Amalia haar vader ooit zal opvolgen als staatshoofd. Maar wat weten we eigenlijk over onze toekomstige koningin? Hoe bereidt zij zich voor op haar rol en op welke manier zal zij die functie waarschijnlijk invullen Patrick en Mike bespreken wat we tot nu toe weten over Amalia’s opleiding, voorbereiding en stijl. Filemon spreekt met staatsrechtdeskundige Peter Rehwinkel over wat er van haar wordt verwacht en hoe de rol van koningin zich mogelijk zal ontwikkelen.

Van tunnels en pleinen tot scholen en bedrijven, overal in Nederland kom je verwijzingen naar het koningshuis tegen. Maar wat gebeurt er met al die namen en symbolen als de monarchie verdwijnt? Wissen we dan een stukje geschiedenis uit, of behouden we juist ons erfgoed? Patrick en Mike onderzoeken wat er zou veranderen in het straatbeeld en bij koninklijke bedrijven zoals de KLM en de KNVB. Filemon spreekt met straatnamenexpert René Dings over waarom er zoveel Oranje-gerelateerde straatnamen zijn en of er nog steeds nieuwe bijkomen.

De koning heeft een indrukwekkende lijst aan historische titels op allerlei verschillende locaties. Maar waar komen die titels eigenlijk vandaan? En wat betekenen ze vandaag de dag nog? Patrick en Mike ontrafelen de verhalen achter enkele van deze oude eretitels. Filemon reist naar Veere, waar de koning officieel markies is, en spreekt met stadsarchivaris Peter Blom over de geschiedenis van de stad. Wat is het verhaal achter de bijzondere beker die al eeuwenlang is voorbehouden aan de markies van Veere?

In de afgelopen eeuw verdwenen meerdere Europese monarchieën. Van Italië tot Griekenland: overal raakten koningen hun troon kwijt. Wat waren de verhalen achter die valpartijen en kan dit in Nederland ook gebeuren? Patrick en Mike bespreken in de studio hoe het Spaanse koningshuis na jaren afwezigheid sterker terugkwam dan ooit. Filemon spreekt met historicus Kemal Rijken over de ondergang van andere Europese monarchieën.

Na de Tweede Wereldoorlog stond Nederland voor een politieke wederopbouw en koningin Wilhelmina speelde daarin een opvallende rol. Ze zou hebben geprobeerd meer politieke invloed te krijgen, terwijl vertrouwelingen van haar zelfs een coup-achtige machtsgreep beraamden. Patrick en Mike bespreken de verhalen en geruchten uit deze roerige periode. Filemon spreekt met historicus Jelle Gaemers over wat Wilhelmina politiek voor ogen had en hoe serieus haar ambities destijds genomen werden.

Wat heeft de koning eigenlijk voor mening? Willem-Alexander laat zich zelden uit over politieke of maatschappelijke kwesties, want dat hoort nu eenmaal niet bij zijn rol. Maar stel dat de monarchie ophoudt te bestaan, zou hij dan eindelijk vrijuit kunnen spreken? En past een politieke carrière bij hem? Patrick en Mike bespreken in de studio wat we wél weten over de mening van de koning. Filemon spreekt met politicoloog Eddy Habben Jansen over de vraag of Willem-Alexander een goede lijsttrekker zou zijn, en of voormalige monarchen vaker de stap naar de politiek maken.

Het is verkiezingsweek. Maar terwijl de partijen van alles beloven over zorg, migratie en wonen, hoor je opvallend weinig over de monarchie. Wie wil de koning behouden en wie wil zijn rol juist afschaffen? Patrick en Mike bespreken hoe de politieke partijen naar het koningshuis kijken. Filemon spreekt met politiek verslaggever Lars Geerts over waarom de monarchie nauwelijks een rol speelt in de campagne, en wat er nodig zou zijn om dat debat opeens te laten kantelen.