Gevangen in de Franse Morvan | 1. Weggestopt en uitgebuit

Voor Nederlandse jongeren die vastliepen in de jeugdzorg, moest een verblijf in de Franse Morvan een nieuwe start betekenen. Maar achter de deuren van de afgelegen boerderijen in de Morvan waar ze werden ondergebracht, ging een heel andere werkelijkheid schuil. In deze eerste aflevering vertellen twee jongeren over de honger, mishandeling en zware arbeid die ze daar moesten doorstaan. Ook ouders komen aan het woord: ze kregen soms jarenlang nauwelijks contact met hun kinderen. Wie is Anja Jansen, de vrouw die de jongeren bij de Franse gastgezinnen onderbracht? Wat waren de beloftes van de Nederlandse jeugdzorginstellingen? En: hoe werden die gebroken?

Hoe konden Nederlandse jongeren jarenlang onder zulke omstandigheden in Frankrijk verblijven, zonder dat iemand ingreep? In de derde en laatste aflevering van Gevangen in de Franse Morvan wordt de rol van de Nederlandse jeugdzorginstellingen onderzocht. Wie controleerde de gastgezinnen en Anja? Waren er signalen dat het misging? En hoeveel geld werd er verdiend aan de plaatsingen? Ondertussen proberen de jongeren, eenmaal terug in Nederland, hun leven weer op te pakken.

Na de schokkende verhalen van Nederlandse jongeren over hun verblijf in de Franse Morvan, besluiten journalisten Margot Smolenaars, Hicham Abarkan en Hannah Veldhoen naar Frankrijk af te reizen. Ze willen met eigen ogen zien waar de jongeren soms jarenlang verbleven. Wat zeggen de gastouders zelf? En hoe zien de boerderijen eruit? Ze zijn vooral op zoek naar één persoon: Anja Jansen, de Nederlandse vrouw die de jongeren bij deze gastgezinnen onderbracht. Sinds de Franse politie een strafrechtelijk onderzoek begon, is zij niet meer te bereiken. Waar is Anja gebleven?

Sinds de grootschalige invasie van Rusland in Oekraïne, in februari 2022, heeft de EU al 21 sanctiepakketten aangenomen tegen Rusland. Maar wat hebben die sancties eigenlijk opgeleverd, nu Oekraïne zich moet voorbereiden op weer een nieuwe oorlogswinter? In deze aflevering van ‘Follow the Money interviewt’ spreekt Annette van Soest met sanctie-expert Yvo Amar over het kat-en-muisspel rond sancties. Over de Russische schaduwvloot die Moskou nog steeds honderden miljoenen aan olie-inkomsten oplevert, gesanctioneerde Russische oligarchen die schadevergoedingen eisen, en Europese bedrijven die complexe structuren opzetten om sancties te ontwijken.

Viktor Orbán has drawn Hungary increasingly close to Russia. But what has been happening behind closed doors between the Hungarian government and Moscow? Investigative network VSquare obtained recordings and transcripts of calls between Hungary’s foreign minister and senior Russian officials, offering a rare glimpse into Hungary-Russia relations and the conversations taking place away from public view. In the final episode of Follow the Money’s summer podcast series, Emma du Chatinier and Lise Witteman speak with VSquare co-founder and investigative journalist Anna Gielewska. She explains how journalists across Central Europe began investigating the spread of Orbán’s political model and why Russian influence kept appearing in their reporting. It’s a story that sounds like a “spy thriller”, but actually played out across Central Europe.

Hoe komen we af van Microsoft? Welke sociale media kunnen we nog gebruiken? Marleen Stikker, oprichter en directeur van Waag Futurelab, heeft er wel ideeën over. Al sinds de jaren negentig waarschuwt ze voor ‘de ongebreidelde geldzucht van techbedrijven’. Moedeloos werd ze nooit. Nu we met de rug tegen de muur staan, ziet ze langzaam dingen veranderen. Hoe? Dat vertelt ze in ‘FTM interviewt’.

Steeds meer zorginstellingen worden opgekocht door private equity. Om excessieve winsten tegen te gaan wil het kabinet strengere regels voor winstuitkeringen. Maar gezondheidseconoom Xander Koolman is niet overtuigd. ‘Er zijn veel te veel routes om toch winst uit te keren.’ Koolman ziet een andere manier om excessen in de zorg aan te pakken. Welke dat is en waarom hij de plannen van het kabinet vooral ‘voor de bühne’ vindt, hoor je in de nieuwste aflevering van Follow the Money Interviewt.

In deze aflevering interviewt Thomas Bollen journalist en Buitenhof-presentator Maaike Schoon. In haar boek Waarom jij geen huis kunt betalen laat zij zien dat de wooncrisis niet wordt veroorzaakt door een tekort aan stenen, maar het gevolg is van de manier waarop we grondbezit hebben geregeld. Schoon neemt ons mee naar de zeventiende eeuw, toen grond voor het eerst een financieel product werd, en naar de (toen wereldberoemde) liberale econoom Henry George, die er in 1879 een belasting op wilde heffen. Waarom ligt zo’n grondbelasting politiek zo moeilijk? En wat betekent het dat de meeste Nederlanders inmiddels zelf belang hebben bij verder stijgende huizenprijzen?

Nikki Brands en Sarah Burmann ontdekten grote ladingen designerdrugs die in India gemaakt worden voor de Nederlandse markt. De online verkoop gaat heel soepel en loopt in de miljarden. De overheid heeft het nakijken. Sommige handelaren spraken openhartig met Nikki en Sarah. In ‘Frederique vraagt door’ vertellen zij hoe ze deze internationale handelsroute hebben blootgelegd.

In bepaalde wijken in Nederland zijn mensen bij voorbaat verdacht. Zo ook in Zaanstad. Daar leidt de aanpak van ondermijnende criminaliteit tot adrescontroles in specifieke stadsdelen. De gemeente gaat ervan uit dat sommige inwoners crimineel zijn, zónder dat duidelijk is wat de bewijzen zijn, zo blijkt uit onderzoek van FTM. In deze aflevering van ‘Follow the Money interviewt’ gaat Annette van Soest erover in gesprek met mensenrechtenadvocaat Jelle Klaas.