Drie boekentips van drie generaties schrijvers

Mensje van Keulen (79), Iduna Paalman (35) en Iraida Martha Ooft (51) kozen voor deze podcast drie boeken uit die wat hen betreft alle generaties gelezen moeten hebben.  Het thema van de Boekenweek, die vanavond tijdens het Boekenbal gevierd wordt door mensen uit het boekenvak, is dit jaar: mijn generatie. De drie schrijvers vertellen welke boeken hen gevormd hebben en waarom goede literatuur uiteindelijk universeel en generatieoverschrijdend is.  Mensje van Keulen: Alleen op de wereld van Hector Malot Iduna Paalman: Minihorror van Barbi Markovic Iraida Martha Ooft: De jaren van Annie Ernaux Reageren? Mail [email protected] Redactie: Meryem El Mandoudi & IJsbrand Terpstra

3 op de 5 Nederlanders heeft hoogstens een mbo-opleiding afgemaakt. Maar slechts 1 op de 5 raadsleden is praktisch opgeleid. De politiek is een plek voor hoogopgeleiden, wordt al jaren beschreven. De zogenoemde diplomademocratie. En daarom is er nu een cursus voor mbo'ers om ze te helpen een eerste stap te zetten in bijvoorbeeld gemeenteraad na de verkiezingen volgende week. Sunita Biharie moest niets van politiek hebben. Ze zag mannen in pak die moeilijke taal gebruikten en voelde vooral afstand. Biharie werd na haar mbo-opleiding activist en ontdekte later pas dat ze eigenlijk een politieke stem had die ze wilde laten horen. Ze ging de gemeenteraad van Apeldoorn in voor de SP en is nu wethouder: "Je voelt dat er op je neergekeken wordt. Er werd me 100 keer hetzelfde uitgelegd. En ik begreep wel wat er werd gezegd, maar ik was het er niet mee eens. Maar de houding werd op een gegeven moment: we leggen het haar nog wel een keer uit." Stichting Voor Democratie probeert met de cursus meer mbo'ers enthousiast te maken voor de politiek. Ze zien dat er vooral veel wantrouwen is, maar ook grote maatschappelijke betrokkenheid. Door de scheve afspiegeling is vooral de stem van de universitair opgeleide Nederlander doorslaggevend in politieke besluiten.  Reageren? Mail naar [email protected] (mailto:[email protected]) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek Verslag: Marc-Robin Visscher

De prijzen aan de pomp stijgen door, de zorgen over de wereldwijde toevoer van olie groeien en de oorlog in het Midden-Oosten is nog niet voorbij. Door de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz komt eenvijfde van de wereldwijde olie niet de markt op. De regering Trump probeert van alles om de prijsstijging af te remmen, maar kunnen ze een nieuwe oliecrisis voorkomen? Amerikakenner en journalist voor de Groene Amsterdammer Casper Thomas vertelt dat het hoofdtoneel van de oorlog in Iran is verschoven van het vasteland naar deze nauwe zeestraat. De stijgende olieprijzen raken de VS nog niet heel hard, omdat de Amerikanen niet heel erg afhankelijk zijn van de wereldmarkt. Maar als dit langere tijd gaat duren, en de midterm-verkiezingen in het najaar dichterbij komen, kan het politieke probleem voor president Trump wel groeien. Opvallend is dat de afgelopen dagen de olieprijs direct steeg of daalde door uitspraken van Trump zelf. De Amerikaanse president is één van de grote factoren die invloed hebben op de olieprijs, analyseert directeur van het Centre for International Energy Policy (CIEP) Pier Stapersma. Om de olieprijs te laten dalen kan de Amerikaanse regering van alles proberen, maar essentieel is dat de olietankers weer gaan varen door de Straat van Hormuz. Reageren? Mail naar [email protected] (mailto:[email protected]) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek

De PVV en BBB verkeren zichtbaar in crisis, Forum voor Democratie is in opspraak vanwege rechtsextreme kandidaten, JA21 is muisstil en de afgesplitste groep Maruszower zoekt juist de schijnwerpers. Wat is er aan de hand op rechts?  'De korte samenvatting,' zegt politiek verslaggever Ewoud Kieviet in deze podcast, 'is dat de PVV wankelt en dat je ziet dat andere partijen en individuele politici denken dat dit mogelijk hun kans is om het nieuwe gezicht op rechts te worden.' Wie wordt dan 'de nieuwe Wilders'? Of zou Wilders zélf nog de nieuwe Wilders kunnen worden?  Reageren? mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Lisa Konings

Terwijl de oorlog in Iran z'n tweede week in gaat, blijft het moeilijk om contact te krijgen met Iraniërs die daar wonen. Met veel moeite lukte het de redactie van Nieuwsuur toch om verschillende mensen te spreken. Redacteur Kaja Bouman vertelt hoe de vreugde die aanvankelijk bij sommige Iraniers nog heerste, verdwenen is. 'De realiteit van de oorlog daalt nu in.' Een Iraanse journalist, die anoniem wil blijven, zegt: "Ik hoop dat iedereen begrijpt dat er een zeer ernstige oorlog gaande is, die veel ernstiger is dan de Twaalfdaagse Oorlog die hier eerder gevoerd werd. Laten we hopen dat deze oorlog snel eindigt. Oorlog geeft geen vreugde, en ik zie ook nergens blijdschap." Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Rosanne Sies Op zondag 22 maart staat Podcast De Dag samen met Podcast De Stemming op het NPO Podcastfestival. Kaarten verkrijgbaar via: https://npoluister.nl/festival

Op de intensive care van het Erasmus Medisch Centrum, onder leiding van Diederik Gommers, heerst al jaren een vertrouwenscrisis tussen een deel van de medewerkers en de leiding van de afdeling.  Onderzoeksjournalist van Nieuwsuur Renee van Hest en NOS-gezondheidsredacteur Sander Zurhake spraken de afgelopen maanden tientallen medewerkers en oud-medewerkers en zagen honderden interne mails, documenten, appverkeer en interne rapporten in. Medewerkers spreken van een verziekte werkcultuur en vrezen voor de mogelijke effecten daarvan op de patiëntenzorg. In deze podcast vertelt Renee van Hest hoe dit gevoelige dossier op haar bureau terechtkwam en hoe zij samen met Sander Zurhake te werk is gegaan. 'Dit verhaal stijgt boven het verhaal van een slechte werksfeer alleen uit.'  Lees hier (https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2605173-verantwoording-onderzoek-werkcultuur-erasmus-mc)meer over het onderzoek naar de werkcultuur op de ic van het Erasmus MC. Daar lees je ook meer over het wederhoortraject met het ziekenhuis en Gommers. De volledige reactie van het Erasmus MC lees je hier (https://bijlagen.nos.nl/artikel-24733716/Wederhoor_Erasmus_MC.pdf). Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Judith van de Hulsbeek

Van iced matcha latte met aardbeiensmaak tot hot hojicha met sojamelk: drankjes met een Japanse thee- achtergrond zijn de afgelopen jaren enorm populair geworden. TikTok staat er vol mee en in grote steden staan er lange rijen voor de tentjes waar je ze kunt drinken, en… fotograferen voor je sociale media. Ze heten matcha en hojicha, maar ze hebben heel weinig te maken met hoe die theesoorten in Japan worden gedronken. Matcha werd oorspronkelijk volgens  allerlei precieze regels voorbereid, en met een eeuwenoud ceremonieel geserveerd. In de podcast legt thee-sommelier Mariela Erkens uit waar het groene drankje vandaan komt, wat die traditie inhoudt en hoe matcha en hojicha zich tot elkaar verhouden. Hoogleraar Japanse studies  Katarzyna Cwiertka doet onderzoek naar Japanse eetcultuur. Ze legt uit waarom Japanse voedseltrends, van sushi tot hojicha zo aantrekkelijk voor ons zijn. En wat de rol van de Japanse voedselindustrie is geweest. Reageren? Mail naar [email protected] Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel Redactie: Ulrike Nagel

Het houdt ons land al drie weken bezig: de hack bij Odido. Gegevens van 6,5 miljoen klanten en oud-klanten van het telecombedrijf verschenen op het darkweb. Nummers van unieke ID-bewijzen, geboortedata, bankrekeningnummers, telefoonnummers en e-mailadressen van de klanten. Bijna 100 gigabyte aan data is buit gemaakt en daarmee is dit datalek de grootste in ons land tot nu toe.  Hackgroep Shinyhunters zit erachter: hoe deden ze het? Techredacteur Joost Schellevis dook de afgelopen weken in deze hack en vertelt in podcast De Dag ook wat er nu met de gegevens gebeurt. De data is vogelvrij en de vraag is nu hoe zorgvuldig bedrijven omgaan met de gegevens van hun klanten. Reageren? Mail naar [email protected] (mailto:[email protected]) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redacteur: IJsbrand Terpstra

De gemeenteraadsverkiezingen over twee weken kunnen de krimp van zwembaden keren, dat is de hoop van eigenaren van zwembaden. Al jaren neemt het aantal binnenbaden af. Gemeentes worstelen ermee, omdat het duur is om de baden open te houden en gemeentes de afgelopen jaren zijn gefuseerd. Ook in Harmelen, dat onderdeel is geworden van de gemeente Woerden, is dat het geval. De gemeente heeft twee zwembaden, wat moeten ze ermee? De lokale politiek denkt er verschillend over. Vaste bezoeker Gerrie de Kruijf zou het kapitaalvernietiging vinden als het zwembad in haar dorp moet sluiten. Het bad is 25 jaar oud en kan nog wel even mee. Maar wethouder Jacques Rozendaal (CU/SGP) legt uit dat op de lange termijn twee zwembaden heel duur zijn. Dit voorbeeld laat zien hoe in meer plekken in ons land geworsteld wordt met het zwembad. Het doet pijn om te laten gaan, want inwoners vinden het heel belangrijk blijkt uit onderzoek van het Mulier instituut. Maar een zwembad verwarmen en schoonhouden kost 400 euro per uur, legt zwembaddirecteur Robert Hoogland uit. Reageren? Mail naar [email protected] (mailto:[email protected]) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: IJsbrand Terpstra

Sinds de Israelisch-Amerikaanse aanvallen op Iran, ligt bijna de hele Golfregio onder vuur. Dat zorgt voor onrust onder toeristen en bij mensen die daar permanent wonen, onder wie veel buitenlanders. Zij maken de balans op: blijven of vertrekken? Nederlanders die in verschillende Golfstaten wonen vertellen aan podcast De Dag hoe dichtbij de oorlog nu al voor hen is, waarom zij desondanks blijven en hoe zij zich voorbereiden op de komende periode.  Ondertussen staan de Golfstaten zelf ook voor een groot dilemma, want de neutrale geopolitieke positie waar ze de laatste jaren zo hard aan gewerkt hebben, die van diplomatieke bemiddelaar, is lastig vol te houden. Correspondent David Poort legt uit hoe de verhoudingen liggen en waarom deze landen nu serieus overwegen om mee te gaan vechten in de Israelisch-Amerikaanse oorlog tegen Iran.  Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: IJsbrand Terpstra en Rosanne Sies