Szlakiem rotmistrza Witolda Pileckiego

- Witold Pilecki to człowiek, który miał własny system wartości. Jasno określony. Ten system pomagał mu podejmować najtrudniejsze decyzje. Tym bardziej ważnym było dla mnie znajdować w jego codzienność momenty, w których on się wahał, poszukiwałem w nim ludzkich cech - mówi w rozmowie z portalem PolskieRadio.pl Przemysław Wyszyński, odtwórca głównej roli w filmie "Raport Pileckiego". Film o współzałożycielu Tajnej Armii Polskiej, żołnierzu Armii Krajowej, więźniu i organizator ruchu oporu w KL Auschwitz, w reżyserii Krzysztofa Łukaszewicza, będzie można oglądać w kinach od 1 września. 

Pilecki nie powinien był brać udziału w walkach powstańczych w Warszawie. W chwili wybuchu Powstania Warszawskiego był już bowiem członkiem organizacji „Nie” – swoistej konspiracji w konspiracji, której celem było kontynuowanie walki o niepodległość Polski po wkroczeniu Armii Czerwonej. A mimo to Rotmistrz zasilił szeregi powstańców. Służył na Śródmieściu, w szeregach Zgrupowania Chrobry II. O udziale Witolda Pileckiego w Powstaniu Warszawskim rozmawiamy z Katarzyną Utracką, historykiem z Muzeum Powstania Warszawskiego. W nagraniu również wypowiedź kapitana Janusza Walędzika, podkomendnego Witolda Pileckiego w czasie zrywu.

26 kwietnia 1943 roku, po 947 dniach spędzonych w niemieckim Auschwitz, Witoldowi Pileckiemu udało się uciec z obozowego piekła. Razem z nim uciekli Jan Redzej i Edward Ciesielski. Początkowo planowali oni zbiec z obozu kanałami prowadzącymi pod ogrodzeniem, ale ostatecznie zdecydowali się uciec z przyobozowej piekarni. Trasa ucieczki z Oświęcimia do Nowego Wiśnicza wynosiła około 115 km, a uciekinierzy pokonali ją w 9 dni.  W ten sposób Rotmistrz zasilił szeregi około 1000 osób, które podjęły szalenie ryzykowną decyzję o ucieczce z obozu Auschwitz. Dlaczego Witold Pilecki zdecydował się opuścić obóz dopiero po blisko 1000 dniach uwięzienia? Jak przebiegała jego ucieczka? Jak wyglądały inne ucieczki z Auschwitz? Jakie ryzyko - wobec siebie, swoich rodzin i współwięźniów - podejmowali uciekinierzy z niemieckiego nazistowskiego obozu? Kto był cichym bohaterem ucieczki Pileckiego? Gościem odcinka jest prof. Witold Stankowski, historyk i badacz biografii Witolda Pileckiego, związany z Instytutem Pileckiego i Uniwersytetem Jagiellońskim

Brytyjski historyk Michael Foot zaliczył Witolda Pileckiego do grona 6 największych bohaterów II wojny światowej. Jak doszło do tego, że zachodni uczony natrafił na historię Rotmistrza w czasie, gdy nad Wisłą pamięć o ochotniku do Auschwitz była zakazana? Kto jeszcze został zaliczony przez Foota do grona największych bohaterów światowego konfliktu?

25 maja 1948 roku około godziny 21.30 strzał w tył głowy zakończył życie Witolda Pileckiego. Gehenna Rotmistrza trwała ponad rok, z czego 10 miesięcy zajęło brutalne śledztwo. Ochotnik do Auschwitz i jeden z największych bohaterów II wojny światowej padł ofiarą komunistycznego mordu sądowego. Jak wyglądały ostatnie miesiące jego życia?

Witold Pilecki dostał się do Auschwitz pod przybranym nazwiskiem Tomasza Serafińskiego. 4 maja 1943 roku, u kresu szlaku ucieczki Rotmistrza z obozu, doszło do niezwykłego spotkania Pileckiego i prawdziwego Serafińskiego. 80 lat po tym wydarzeniu odwiedzamy w Koryznówce Marię Serafińską-Domańską, córkę Tomasza Serafińskiego, by przybliżyć postać, która niesłusznie funkcjonuje dziś niemal wyłącznie jako przypis do biografii Pileckiego.

13 maja 1901 roku w Ołońcu przyszedł na świat Witold Pilecki. Jak doszło do tego, że Rotmistrz urodził się odległej krainie na północy Imperium Rosyjskiego? Kim byli jego rodzice? Co łączyło Rotmistrza z… królem Władysławem Jagiełłą?