REPORTAŻ W RADIU KIELCE

Zapraszamy do miejsca, o którego istnieniu wielu mieszkańców regionu świętokrzyskiego w ogóle nie wie, a dla innych obrosło ono legendami. Wybraliśmy się tam w poszukiwaniu dostępnych faktów. Czym są tajemnicze, podziemne zbiorniki na Łyścu? Co wiemy, a co koniecznie trzeba jeszcze zbadać? O tym opowiada reportaż Marleny Płaskiej pt. „Podziemny Święty Krzyż”. W audycji wystąpili: archeolog dr Czesław Hadamik, historyk dr Cezary Jastrzębski, Misjonarze Oblaci Maryi Niepokalanej: o. Bogusław Harla i br. Grzegorz Walczak oraz p. Wojciech Michta.

12 i 13 lipca 1943 roku doszło do pacyfikacji Michniowa. Niemcy w brutalny sposób zamordowali ponad 200 mieszkańców wsi: mężczyzn, kobiety i dzieci. Ocalali nieliczni, wywiezieni do pracy do Niemiec, aresztowani, więzieni. Polskie Radio Kielce ma w swoich archiwach bezcenne nagrania ocalałych świadków pacyfikacji. Wśród nich jest jedyna kobieta, której wraz z synem udało się uciec z palącej się wsi drugiego dnia pożogi. Na podstawie tych unikatowych nagrań z 1959, 1968, 1978, 1989, a także z 2016 i 2018 roku powstał reportaż Marleny Płaskiej pt. „Dopóki żyję, będę pamiętał o tym miejscu”. Usłyszymy głosy: Antoniny Morawskiej (z domu Materek), Tadeusza Obary, Wacławy Stępień, Bronisławy Materek i Władysława Krogulca, a także krewnych zamordowanych: Teresy Skowron (z domu Wikło), Witolda Wikło i Stanisława Krogulca.

Zapraszamy na premierę reportażu w Polskim Radiu Kielce „Milena – druga opcja”. To poruszająca opowieść o wspólnej pasji, niezwykłej wrażliwości i odkrywaniu świata przez dźwięki. –Milena zawsze miała swój świat. Interesowały ją inne rzeczy niż mnie – na przykład dźwięki natury: kura, kogut. Chodziła, nagrywała – wspomina siostra bohaterki reportażu. To historia o miłości, która przesuwa granice ludzkiego poznania, o słuchaniu tego, co dla innych często pozostaje niezauważone. – Właściwie mikrofonów mam więcej, bo razem z tatą zbudowałam sztuczną głowę z uszami, to taki mobilny mikrofon – opowiada narzeczony Mileny. „Milena – druga opcja” to reportaż o bliskości, ciekawości świata i niezwykłej sile dźwięków, zapachów. Autorka: Magdalena Galas-Klusek, realizacja: Arkadiusz Miller

Kiedyś stykaliśmy się z nią na każdym kroku. Dla jednych była pasją, innych irytowała, dla innych była rodzinnym domem. Dziś stykamy się z nią coraz rzadziej. Mowa o gwarze świętokrzyskiej. Czy przetrwa? Czy przekażemy ją kolejnym pokoleniom? Od kilku lat próbują ją ocalić od zapomnienia organizatorzy dyktanda gwarowego w Wilkowie. Gromadzą pasjonatów, dla których gwara oznacza pasję i pociąga za sobą kolejne aktywności, stając się stylem życia.

W Dąbrowie Dolnej nieopodal Bodzentyna, w starej leśniczówce Świętokrzyskiego Parku Narodowego, od ponad kilkunastu lat działają artyści skupieni wokół Stowarzyszenia Na Rzecz Odnowy Wsi „Odnowica” i muzycy zespołu „Gałązen”. Ich liderem jest Krzysztof Wrona, który przekonuje, że powrót do Polski źródeł, do minimalistycznego korzystania z bogactwa przyrody i życia w zgodzie z naturą nie jest anachronizmem, czy utopią, a ideą odpowiadającą na dzisiejsze rzeczywiste potrzeby w perspektywie degradacji klimatu i przyrody oraz wojny toczącej się u naszych granic. Ryszard Koziej kolejny raz odwiedził artystów, aby porozmawiać o rzeczach fundamentalnych. O tym jak pomysły eko-twórców zbieżne są z najnowszą wiedzą naukową mówi też dr inż. Jan Reklewski - dyrektor Świętokrzyskiego Parku Narodowego. W audycji wykorzystano nagrania zespołów „Gałązen” i „DoRaju” oraz kompozycje instrumentalne Wiktora Wróblewskiego.

Jako mała dziewczynka uświadamia sobie, że jest inna niż pozostałe dzieci. Nowe technologie umożliwiają jej przesuwanie kolejnych granic. Zmienia zasady gry choćby w firmie działającej na amerykańskiej giełdzie. Milena może zmienić również Twoje spojrzenie na życie. Jak? Posłuchaj reportażu „Druga opcja”.

Mieli po kilkanaście lat, gdy stanęli w obronie tego, co było dla nich ważne: „Zawiesiliśmy ten krzyż i nawet do głowy nam nie przyszło, że ktoś w następnym dniu rękę wyciągnie na ten krzyż”, „Cały czas tato mówił, że komuniści nas zniszczą”, „Dwóch funkcjonariuszy było pod drzwiami mojej klasy. Zabrali mnie na przesłuchanie”.Co dokładnie wydarzyło się w 1984 roku we Włoszczowie? Jak potoczyły się losy uczestników strajku o krzyże? Odpowiedzi w premierowym reportażu „Byliśmy razem” autorstwa Marleny Płaskiej. Zapraszamy do słuchania w czwartek (25 kwietnia), po godz. 20 na antenie Radia Kielce.W reportażu wspomnienia Alicji Groszek-Rydzek (przewodniczącej strajku), Jolanty Kozioł-Majki (z komitetu strajkowego) i uczestnika strajku Pawła Bielawskiego. W „Byliśmy razem” wykorzystane zostały także oryginalne nagrania przedstawicieli władzy oraz młodzieży sprzed 40 lat, pochodzące z archiwalnego reportażu Radia Kielce „Walka o krzyże”. Fragmenty wypowiedzi ks. Marka Łabudy pochodzą natomiast z notacji nagranej i udostępnionej nam przez Instytut Pamięci Narodowej. Ułożone podczas strajku utwory „Nie zdejmę krzyża” i „Czy Polska już słyszała” zaśpiewała schola działająca przy parafii św. Józefa Robotnika w Kielcach.

Jechali do Skarżyska-Kamiennej do pracy, ale nie dotarli na miejsce. W styczniu 1952 roku w miejscowości Występa doszło do tragicznego wypadku kolejowego. Zginęło 17 osób. W reportażu Ewy Okońskiej „Tragiczna podróż” o katastrofie opowiadają dr Krzysztof Telka - syn jednej z ofiar wypadku oraz redaktor Paweł Wełpa - dziennikarz portalu ProSkarżysko.

Bieszczady i Kielce, czyli Wołosatki. Ten zespół udowodnił, że związek na odległość może przetrwać 50 lat. Wołosatki stworzyły miejsce, gdzie ciągle są wakacje, wszyscy są młodzi, rozbrzmiewa muzyka i śpiew. Miały być częścią PRL-owskiej Operacji Bieszczady 40, jednak ograły polityków i propagandystów… w wielkim stylu.