Podcast pod specjalnym nadzorem

Czy są tu jacyś fani i fanki Eltona Johna? A Tiny Turner lub Johnnie'go Casha? Czy są tu jacyś fani muzyki, którzy w te najgorsze dni roku chcą się trochę ogrzać i rozweselić przy muzycznym odcinku PPSN? Wierzę, że tak. Opowiadam o najdziwniejszym koncercie w historii Czechosłowacji; w miejscu, które chyba nikomu nie przyszłoby do głowy. Jeśli chcecie dowiedzieć się, jak przebiegł koncert wielkiego Eltona Johna na czechosłowacko-polskim pograniczu; ile szklanek potrzeba, żeby podzielić lentilki kolorami; jakim autem najlepiej wozić Rocket Mana i czemu nagle wręczono mu na scenie długopis w kształcie papierosa, zapraszam do pośmiania się razem ze mną. Legenda miejska goni legendę, plotka plotkę, sensacja sensację. Jak można było pomylić Banik ze Spartą? Jak to było zorganizowane? A na koniec historia słynnej "stójki" na fortepianie. To były piękne dni, to se nevrati. A jeśli chodzi o powroty, to powracam dodatkowo do kilku innych koncertów w Czechosłowacji, które wstrząsnęły tamtejszą sceną. Wcześniej o nich nie wiedziałem. W PPSN opowiadałem już o słynnych koncertach Rolling Stonesów lub Depeche Mode w Pradze. Zajrzyjcie, jeśli ten odcinek zainspirował Was do słuchania. W odcinku wspominam też o zbiórce na książkę o życiu Franciszka A. Bielaszewskiego, ostatniego żyjącego przyjaciela Bohumila Hrabala. Mam nadzieję, że zechcecie wesprzeć zbiórkę, linki poniżej:PATRONITEBUYCOFFEE

Takiego odcinka PPSN chyba jeszcze nie było. Bezpośrednio z oprowadzania po Pradze, zasiadam przed mikrofonem, by opowiedzieć o ostatnich przygodach, odwiedzonych miejscach i poruszyć wszystkie wątki, które pojawiły mi się w głowie. Powstał przy tym całkiem zgrabny odcinek o czeskim piwie i stylach nalewania, krwiożerczej Skodzie, parówkożercy z najgorszego logotypu na świecie, o średniowiecznej knajpie z tańcami brzucha, czy szkielecie płetwala zwyczajnego, którego wciąż można zobaczyć w Muzeum Narodowym. Serdecznie pozdrawiam wszystkich, którzy towarzyszyli mi ostatnio na praskich szlakach. Dzięki za atmosferę, humor, oddanie i wytrwałość. Mam nadzieję, że ten odcinek będzie dopowiedzeniem wielu arcyważnych opowieści, z czego skorzystają wszyscy słuchacze. O nieoczywistej Pradze będę też opowiadał w Raciborzu. Zapraszam już teraz na spotkanie ze mną w Centrum informacji turystycznej na Długiej 2, dokładnie 13 listopada 2026 roku o godzinie 18.00. Ahoj! PG

Wzbraniałem się przed tym tematem, odkładałem go, w końcu jednak uległem, bo zawsze mnie coś do tego przeklętego miejsca w Pradze przyciągało. Bohaterem architektonicznego odcinka PPSN jest w końcu Most Nuselski. Nie będzie to jednak odcinek tylko o moście, jego budowie, konstrukcji, problemach z dokończeniem go. Będzie o ludziach, którzy postanowili na nim zakończyć swoje życie, a także o człowieku, który robił wszystko, by powstrzymać samobójców. Major Milan Arnold wyjeżdżał na interwencje setki razy, często zbyt późno. Przez zaledwie metrową barierkę, był w stanie przejść każdy. Otwierała się pod nim przepaść. Lot z 40 metrów trwał trzy sekundy, nie było już odwrotu. Skoczków przybywa. Spadają na domy, ulice, auta. Mieszkańcy zadają pytania. Reżim nie robi nic. Nie można przecież zastawić mostu im. Klementa Gottwalda siatkami, a Czechosłowacja to kraj ludzi szczęśliwych, w którym nikt nie chce odbierać sobie życia. W tym roku w PPSN pojawiła się już mumia Gottwalda na Vitkovie, pomnik Stalina na Letnej. Ten odcinek to swoiste zwieńczenie tryptyku o praskich monstrach. Zapraszam do wysłuchania tej smutnej opowieści i dziękuję, że wspieracie podcast na Patronite, buycoffee, Spotify i YouTube.

Jaromir Nohavica. Legenda, bard ludu, czechofilski mit? Pieśniarz, którego pokochały miliony Polaków i Czechów, postać łącząca dwa narody, dwa brzegi Olzy, czeski Kaczmarski; niby sąsiedzki, ale nasz. Jego życie i twórczość to jednak grząski teren. W końcu trzeba było go do PPSN zaprosić, wprowadzić i zapewniam Was, że będzie to bardzo ciekawe kilkadziesiąt minut.Zaczynamy od rodzinnej Ostrawy, dzieciństwa, w czasie którego formuje się jego szczególna wrażliwość. W wieku 13 lat dostaje gitarę oraz magnetofon. Zaczyna pisać teksty, komponuje pierwsze utwory. Mało brakowało jednak, by wszystko przekreślił wypadek w szkole. Jakże ważnym miejscem na życiowej drodze Nohavicy jest Czeski Cieszyn i Cieszyn. Jedziemy tam za jego miłością. To tu uczy się języka polskiego, z polskiego brzegu Olzy przybywają do niego Okudżawa i Wysocki (na przemyconych płytach). Pisanie tekstów dla innych w końcu się opłaci. Można zaryzykować stwierdzenie, że kariera Nohavicy nie potoczyłaby się tak wartko, gdyby nie Black Sabbath. W końcu zaczyna samodzielnie koncertować i podbijać folkowe festiwale. Być bożyszczem młodych, "rebelem", buntownikiem (wcale nie z wyboru), oznacza w Czechosłowacji jedno: wkrótce zainteresuje się tobą bezpieka. Tu zaczynają się najciemniejsze, najbardziej bolesne wydarzenia w biografii barda. Zanim jednak na światło dzienne wypłyną oskarżenia o donosicielstwo, przychodzi Aksamitna Rewolucja i lata 90. W tej dekadzie Nohavica odnosi największe sukcesy w Czechach. Wkrótce także i w Polsce na jego koncerty będą walić tłumy, a polscy artyści będą śpiewać jego piosenki. Czy można oddzielić twórcę od twórczości? Nohavica współczesny, to już nie ten sam poeta i kompozytor. Przyjmuje medal od Putina, potem nie chce go zwrócić, kiedy wybucha wojna na Ukrainie. Zamiast wcześniejszej wrażliwości z inteligentnym humorem, zaczyna proponować polityczną agitkę niskich lotów, rasizm i seksizm. O tym też musiałem powiedzieć, by ten portret był pełny. Postać niejednoznaczna i tak go chciałem przedstawić. Wiem, że wśród słuchaczy PPSN, jest wielu specjalistów od Nohavicy. Oddaję więc ten odcinek w wasze ręce z pewnymi obawami. Wierze jednak, że będziemy mieli o czym dyskutować, kiedy już go wysłuchacie. Dziękuję, że wspieracie Podcast pod specjalnym nadzorem na Patronite, buycoffee oraz na Spotify i YouTube (wykupując subskrypcje do bonusowych odcinków). Mam nadzieję, że pozostaniecie przy wsparciu na dłużej. Ahoj! PG

Polacy kochają literaturę czeską i Bohumila Hrabala. Ten odcinek to prawdziwa gratka dla wszystkich miłośników jego twórczości. Czy Hrabala mógł ktoś wyrzucić z piwiarni? Co łączy pisarza z Fellinim, Chopinem, drobiem i zupą chlebową? Kim była Dubenka i w co wyposażyła Pana Doktora, kiedy nie miał czystych ubrań? Jak wyglądały rozmowy telefoniczne z nim? W końcu czy Hrabal może być "obłożony" Leninem? Na te wszystkie pytania znajdziedzie odpowiedź w odcinku z gościem szczególnym. Poeta, pisarz, tłumacz, aforysta, obieżyświat Franciszek A. Bielaszewski, był jedynym Polakiem, który należał do ścisłego, zaufanego kręgu Bohumila Hrabala; znał jego tajemnice; siedział z nim łokieć w łokieć w piwiarni Pod Złotym Tygrysem i w innych hospodach; towarzyszył w smutnych, trudnych latach 80. i w ostatnich latach życia pisarza, już po Aksamitnej Rewolucji. Rozmowę nagrywam w gabinecie poety, tuż przy archiwum - biblioteczce z wyjątkowymi ksiązkami, samizdatami, hrabalianami. Nad nami, jak relikwia, na najwyższej półce, leży czapka Bohumila Hrabala. Rozmawiamy nie tylko Hrabalu i jego przyjaciołach, ale także o niezwykle ciekawym życiu Franciszka A. Bielaszewskiego, jego intrygujących przygodach. Pojawiają się rozważania o mentalności czeskiej i polskiej, o katolicyzmie, filatelistyce, Kafce i innych pisarzach. Pytam o włoskie korzenie naszego bohatera, a on otwiera kolejną z "szuflad", tym razem z rodzinnymi historiami. Różowa porcelana z Czechosłowacji; ciotki, wujkowie, nieoczekiwane spotkania i niesłychana ilość szczęścia, kiedy Franciszek dwukrotnie "mija się" z terrorystami w Rzymie i Bolonii. Jestem przekonany, że to nie było nasze ostatnie spotkanie. Te opowieści trzeba utrwalić w jeszcze inny sposób. O poczynaniach z tym związanych, będę Was informował w najbliższym czasie. Dziękuję, że wspieracie PPSN mentalnie i materialnie. Mam nadzieję, że przed nami jeszcze wiele frapujących gawęd tej jesieni. Ahoj PG

Dawno nie było odcinka PPSN, który byłby bardziej na czasie. Zapraszam na grzybobranie po czesku. Dla naszych południowych sąsiadów to sport narodowy, nawet więcej, to sport ekstremalny. Pytałem kiedyś: który naród jest większym grzybiarskim imperium? Czesi czy Polacy? Dziś, w kolejnym odcinku z cyklu "Fenomeny czeskiej kultury", porządnie zgłębimy to zjawisko. Grzybobranie jako obrzęd i tradycja, polowanie, bitwa, bezlitosne zawody. Skąd w naszych narodach się to wzięło? Cofam się aż do początków czeskiej historii. Opowiadam o tym, które grzyby były traktowane wyjątkowo; jak poznawano, które są jadalne, które trujące; w końcu dlaczego warto było chodzić na smardze. Bawiłem się świetnie przedstawiając Wielkiego Mykologa, ojca wszystkich entuzjastów grzybobrania, Františka Smotlachę. Bohaterowi narodowemu, który spróbował 1700 gatunków grzybów, Czesi do dziś stawiają na grób leśne dary. Na koniec dowiecie się, co łączy grzybobranie ze sztukami walki, jak wielki wpływ mają grzyby na czeską kulturę, film, teatr i inne sztuki. Pojawi się też grzybowy Václav Havel, z okazji zbliżającego się jubileuszu. Słowem odcinek mięsisty w informacje, jak muchomor różowy, aromatyczny jak gulasz z opieniek. Gdzie nie kopniesz grzyb i anegdota z nim związana. A przez całą Republikę Czeską niesie się zawołanie "Rostou!" ("Rosną!"), już są! Zielenią się interaktywne mapy grzybiarskie, media śledzą wyścigi do lasu niczym Wielką Pardubicką, dyskusjom nie ma końca. Co Czech, to mykolog. Nie ma na co czekać, bo nam wszystkie zbiorą! Zapraszam na ekstremalne grzybobranie po czesku. Dziękuję, że wspieracie PPSN na Patronite, buycoffee i innych platformach. Ahoj! PG

Czas na wycieczkę. Wsiadajcie! Gdzie w Brnie można "dostać po buzi", jakie mniejszości mają w tym mieście konflikt (żeby nie napisać beaf lub kosa); czemu tam tylu Słowaków i czy istnieje coś takiego, jak brneńska mentalność? Czy Brno da się porównać do Łodzi; na ile jest to niemieckie miasto; czy można tu odnaleźć zalążki czeskiej Doliny Krzemowej? W końcu czy Starobrno, to najgorsze piwo na świecie? I co mieszkańcy myślą o Ukraińcach? Jeśli Was to nurtuje, to jesteście w dobrym miejscu. Złota Praga vs inspirująca, frapująca stolica Moraw - Brno, Brünn, Bruna! Zapraszam na rozmowę z wieloletnią mieszkanką Morawskiego Manchesteru, Martą Pasińską, którą wyzwałem na "clash" miast. Marta od dłuższego czasu bada swoje otoczenie, a obserwacje, odkrycia zapisuje w emigranckim blogu Dziewczyna z czerwoną walizką. Nagrywa też podcast Czeskie radio, skojarzenie z podcastową bitwą jest więc uprawnione. Bez obaw, traktujemy się z szacunkiem, humorem, dystansem. Jestem bardzo wdzięczny Marcie, za wspaniałą, insiderską rozmowę, z wielką ilością szczegółów, a także prywatnych smaczków. Zapraszamy Was do tego odcinka, jak do stołu w hospodzie. Wierzę, że nie odejdziecie przed czasem. A na koniec dowiecie się, jakie są właściwie te czeskie chłopy i gdzie znaleźć czeskiego (morawskiego) męża? Jako pragocentrycznie nastawiony gość, świetnie się bawiłem i już teraz chcę powrócić do Brna. Także i Wy możecie wykorzystać te wątki, w końcu miasto staje się wśród Polaków bardzo popularne. Dziękuję, że wspieracie PPSN na Patronite, buycoffee, oraz poprzez wykupywanie subskrypcji na Spotify lub YouTube. Wasze wsparcie jest potrzebne bardziej niż kiedyś. Dziękuję podwójnie!

Dość już skarg od matek z dziećmi, że nie mają czasu na słuchanie długich historii PPSN. Postanowiłem udowodnić wszystkim, że gawęda potrafi być jak wspinaczka bez tlenów, obozów i szerpów. Kontynuujemy serial "Fenomeny czeskiej kultury". Dziś ulubiony napój wszystkich czechofili, a więc legendarna Kofola. Imperializm w płynie, napój zastępczy, biedniejszy kuzyn, a raczej kuzynka Coca-Coli? Takie podejście byłoby krzywdzące. Reżim wychodzi na przeciw konsumpcyjnym oczekiwaniom ludu, ale to czescy specjaliści tworzą wyjątkowy smak i aromat napoju, który na zawsze wejdzie do narodowego menu. Opowiadam o latach tłustych i chudych dla Kofoli, także o tym, dlaczego powróciła triumfująca na początku XXI wieku. Pomógł w tym pies - celebryta internetowy, świnka - skarbonka i wiele, wiele miłości. Wsiadajcie do ekspresu pod specjalnym nadzorem i posłuchajcie o napoju pod specjalnym nadzorem. Jak zwykle w komentarzach czekam na Wasze opinie, wspomnienia i inne uniesienia związane z tym trunkiem. Dziękuję, że wspieracie podcast materialnie na Patronite, buycoffee, Spotify i YouTube. Wasze wpłaty sprawiają, że PPSN nadal się ukazuje. PG

Wszystkie historie, seriale trzeba w końcu dokończyć. Nie inaczej jest z naszym 3 odcinkowym serialem o pomniku Stalina w Pradze, o brutalnych latach 50. w Czechosłowacji, o losach ludzi na świeczniku i tych z nazwiska nieznanych. Dziękuję, że dotrwaliście do końca tej opowieści i czekaliście cierpliwie na jej finał. To koniec, zamknięcie, wielkie bum (a w zasadzie 3 x bum), ale będzie też czas na ciche odchodzenie, pożegnanie z autorem pomnika, którego reżim komunistyczny skazał na zapomnienie. To odcinek o pamięci, o wymazywaniu, także wymazywaniu symboli. W naszym świecie, w naszej Europie Środkowej, to w zasadzie codzienność, ale ta historia ma wyjątkowy potencjał, by pokazywać ją, jako rażący przykład, nauczkę dla młodszych pokoleń. Tak tu właśnie załatwiamy sprawy. Po 7 latach Komunistyczna Partia Czechosłowacji i jej bonzowie, chce (musi) granitowe monstrum usunąć. Pomnik budowany na wieczne czasy, faktycznie zdaje się być niezniszczalny. Będzie o technicznej stronie sprawy, ale też o ideologii, która to wszystko przerasta jak tłuszcz. Pojawi się Bohumil Hrabal i Ota Filip, bo nikt lepiej tego nie skomentuje, nikt lepiej nie opowie o ofiarach. Najpierw śmierć twórcy, potem pożałowania godne otwarcie Stalina, w końcu manewry z usunięciem, wysadzeniem pomnika. Czy monument można uśmiercić? Okazuje się, że TAK. Czy Stalina da się usunąć godnie? Ze czcią? A co na to lud? Czy będzie szansa na katharsis, oczyszczenie dusz i ciał od tego plugastwa? Co po nim zostanie? Michael Jackson. Sprawdźcie sami i chodźmy już dalej. Zapraszam na Stalina nad Pragą 3 z 3. Dziękuję, że wspieracie podcast na Patronite, buycoffee, Spotify i YouTube.

Dziękuję, że wspieracie Podcast pod specjalnym nadzorem na Patronite, buycoffee, a także na Spotify i YouTube. Dziś przychodzę do Was z nowym, szybszym formatem odcinka. Dość już skarg od matek z dziećmi, że nie mają czasu i przestrzeni na słuchanie długich odcinków PPSN. Postanowiłem udowodnić wszystkim, że potrafię szybko, bystro, wartko poprowadzić opowieść do celu. Stąd pomysł na serial "Fenomeny czeskiej kultury". Zdaję sobie sprawę, że o takich zjawiskach opowiadam w każdym odcinku, ale w tych materiałach (od czasu do czasu), będę chciał dać skondensowaną dawkę wiedzy. Trzeba też było wykorzystać okazję: 50 urodziny "Sąsiadów", a więc popularnego Pata i Mata. Wieczorynka, która początkowo miała być dłuższym filmem dla dorosłych, od pięciu dekad śmieszy i przestrasza. To przecież tzw. przemoc slapstickowa. Ktoś z Czechów chciał zrobić idiotów, pokazać, że mają dwie lewe ręce, kiedy w rzeczywistości są genialnymi konstruktorami i niedoścignionymi majsterkowiczami? To nie był jedyny problem na linii twórcy vs komunistyczna cenzura. Opowiadam o tych trudnych początkach, o tym jak wykuwały się postaci, które na zawsze weszły do kanonu czeskich bohaterów. "Sąsiedzi" podbili świat. Ich durne pomysły do dziś oglądają ludzie na całym świecie. Bohaterowie nie rzadko sprawiają jeszcze większe problemy, niż w socjalistycznej Czechosłowacji. Mam nadzieję, że ten dynamiczny materiał Wam się spodoba i serial o fenomenach, będzie ciekawym uzupełnieniem PPSN. Dajcie znać w komentarzach, a zapewniam, że to dopiero początek. Ahoj! PG