Pandemia. Podcast czasu zarazy

Najgorsza sytuacja z COVID-19 panuje na Śląsku – stąd jest co czwarty chory, w sumie zanotowano tu 4,5 tys. przypadków koronawirusa, w tym 165 przypadków śmiertelnych. Głównym siedliskiem wirusa są oczywiście kopalnie, które – w przeciwieństwie do fabryk, sklepów i szkół – nie wstrzymały pracy. Dziś Ślązacy skarżą się, że z powodu nieodpowiedzialności polityków są obiektem hejtu. Skrajna prawica sugeruje bowiem, że Śląsk należy otoczyć kordonem sanitarnym albo… zaorać. O nastrojach na Śląsku rozmawiamy z Jarosławem Makowskim, filozofem i publicystą „Newsweeka", który choć ze Śląska nie pochodzi, to od wielu lat tam mieszka. Zaś o tym, jak głupie było nieprzerwanie wydobycia i jaka przyszłość czeka kopalnie po epidemii – opowiada Karolina Baca-Pogorzelska, dziennikarka i specjalistka w branży górniczej.

Partia rządząca nie ma czasu przejmować się kryzysem i bezrobociem, bo trwa teatr absurdu związany z wyborami prezydenckimi. Wybory miały się odbyć 10 maja, a 30 mln kart do głosowania zostało już wydrukowanych. W końcu, po tygodniach zaprzeczania rzeczywistości i kolejnych blamażach, na cztery dni przed terminem – rząd przyznał, że nie da się ich przeprowadzić. Nie odwołał ich jednak oficjalnie i nie zmienił przepisów. Co dalej, kiedy i w jakim trybie wybory – pytamy dział polityczny „Newsweeka". Najpierw: o co chodzi z wyborami, które się nie odbyły, ale nie zostały odwołane – tłumaczy Dominika Długosz Gierszewska. A w drugiej części o kulisach rozmów dwóch szeregowych posłów Jarosława Gowina i Jarosława Kaczyńskiego opowiada Renata Grochal.

Rząd zapowiedział dalsze luzowanie obostrzeń. W połowie mają do pracy wrócą fryzjerzy i kosmetyczki. W Polsce z większości zakazanych usług można skorzystać, ale – nielegalnie. Fryzjerzy i kosmetyczki umawiają się pojedynczo w salonie albo podają adres domowy. Czasami trzeba najpierw udowodnić, że przyszło się bez policji. Właścicielom pubów zdarza się otwierać podwoje dla zaufanych, którzy chcą napić się piwa z kolegami. Dziennikarz „Newsweeka" Marcin Chłopaś badał podziemie fryzjersko-fitnessowe. Socjolożka dr Helena Jędrzejczak opowiada zaś, jak Polacy podchodzą do zakazów podczas epidemii.

Coraz głośniej o koronawirusie wypowiadają się celebryci i influencerzy. Fit Lovers twierdzili, że podgrzana woda zabija wirusa. Magda Gessler – że wystarczy posolona cebula. Rośnie także grupa protestujących przeciw szczepionce – wśród nich Magda Gessler oraz Iwan Komarenko. Z Aleksandrą Pajewską-Klucznik rozmawiamy o tym, jak świat celebrytów i internetowych celebrytów ośmiesza się w starciu z epidemią.

Nie wiadomo, w oparciu o jakie prawo miałyby się one odbyć, kto miałby wydrukować karty wyborcze – a kto za to zapłacić.  W pierwszej części Wojciech Cieśla opowiada o działaniach ludzi wicepremiera Jacka Sasina, którzy zdziwili się, że nie wszystko da się w Polsce załatwić „na rympał". Zaraz potem Dominika Długosz o kolejnych absurdach wokół tych wyborów – Poczta Polska zażądała przesłania spisu wyborców mailem – oraz możliwych scenariuszach: m.in. wprowadzeniu stanu klęski żywiołowej.

Katolicki ksiądz z Polski lata samolotem i wypędza koronawirusa kropidłem. Podobnie postępują duchowni innych wyznań. Rosyjska telewizja transmitowała na żywo, jak moskiewski patriarcha luksusowym samochodem objeżdżał miasto, ikoną walcząc z koronawirusem. Metropolita Mińska z podobną ikoną latał helikopterem. Z kolei amerykański pastor wyganiał koronawirusa… dmuchając. Duchowni opowiadają też publicznie bzdury – jak ks. prof. Guz, który przekonywał, że święte ręce kapłana nie mogą przenosić wirusa albo izraelski rabin, dla którego wirus jest karą za homoseksualizm. Ten ostatni sam zresztą zapadł na COVID-19. Dlaczego podczas epidemii koronawirusa kościoły nie potrafią zachowywać się racjonalnie i wierzą bardziej w magię, niż we własną teologię? Rozmawiamy z Jarosławem Makowskim, teologiem i filozofem

Od czwartku obowiązkowe jest zasłanianie nosa i ust w miejscach publicznych. Rozporządzenie ogłoszono tydzień temu. Dlaczego zaczęło obowiązywać dopiero teraz? Spróbujemy odpowiedzieć na to pytanie. Wyjaśniamy, czy koniecznie musimy nosić maseczkę, czy możemy ją zastąpić np. szalikiem. Co nam grozi za pojawienie się z odkrytymi ustami oraz kto nie musi stosować się do nowych przepisów. Nasz ekspert: Patryk Wachowiec, analityk prawny z Fundacji Obywatelskiego Rozwoju. W drugiej części z Dorotą Romanowską, szefową działu Nauka „Newsweeka" rozmawiamy o tym, co dają maseczki i na jakim etapie są badania nad lekiem na koronawirusa. 

Do Polski przyleciał zamówiony przez rząd transport materiałów medycznych. Użyto do tego największego i najdroższego w eksploatacji samolotu świata, który zużywa tyle paliwa, co osiem maszyn pasażerskich. W dodatku nie jest przystosowany do przewozu standardowych ładunków. Ten sam transport można było zorganizować o wiele szybciej i wielokrotnie taniej. Mówi o tym Jan Osiecki, dziennikarz i publicysta lotniczy. Rozmawiamy też o odmrażaniu gospodarki. Na początek zwiększy się limit osób mogących przebywać w sklepach. Zniesiony zostanie też absurdalny zakaz wstępu do lasu. W odcinku użyliśmy fragmentu filmu „Miś" w reż. Stanisława Barei.

Technologia w służbie kontroli obywateli. Oprócz obowiązkowej aplikacji na smartfona, śledzącej osoby poddane kwarantannie – pojawił się pomysł kolejnego systemu, który miałby ostrzegać, że spotkaliśmy osobę zarażoną koronawirusem. Rząd chciał także zmusić operatorów telefonii komórkowej do przekazywania szczegółowych danych o abonentach. Ten pomysł został na razie odłożony na półkę. Tymczasem policja do pilnowania ulic i łapania ludzi nieprzestrzegających obostrzeń zaczęła używać dronów. Czy na zawsze pożegnaliśmy prywatność i wolności obywatelskie? Nasz ekspert: Wojciech Klicki z fundacji Panoptykon

W Sejmie jeszcze nigdy tak często jak dziś nie postępowano wbrew prawu. Nagina się Konstytucję, łamie Regulamin Sejmu. Czy tak uchwalone ustawy będą miały sens, czy po epidemii trzeba będzie wyrzucić je do kosza? W dodatku politycy nie robią tego po to, by szybciej pracować nad tzw. tarczą antykryzysową, ale by przeprowadzić wybory. Jarosław Kaczyński jest tak oderwany od rzeczywistości, że pierwsze od tygodni publiczne wystąpienie poświęcił nie gospodarce, kryzysowi czy epidemii koronawirusa, ale Trybunałowi Konstytucyjnemu. Co się dzieje w Sejmie – próbowała zrozumieć i wyjaśnić Dominika Długosz, dziennikarka polityczna „Newsweeka".