Od słowa do słowa w RMF Classic

Czy Podhale jest takie, jakim widzimy je na pocztówkach? Kim są współcześni górale, co naprawdę kryje się za ich przywiązaniem do tradycji, oraz czy potrafimy spojrzeć na Podhale bez stereotypów i uprzedzeń? Odpowiedź znajdziemy w najnowszej książce Beaty Sabały-Zielińskiej pt.: „Góralu, czy Ci nie żal?”, w której pisarka i dziennikarka zaprasza do rozmowy o góralskiej tożsamości samych mieszkańców Podhala i jednocześnie rozlicza się z trudną przeszłością. To rozmowa o miłości do gór, przywiązaniu do korzeni, ale też o trudnych prawdach, niewygodnych tematach i cenie, jaką płaci się za życie w miejscu, które dla innych jest spełnieniem marzeń. Po raz pierwszy tak szczerze o góralach piszą sami górale, sięgając do historii, rzetelnie przedstawiając swój punkt widzenia i odwołując się do przeszłości. Skąd potrzeba napisania takiej książki? I co jeszcze w niej znajdziemy? O tym z Beatą Sabałą-Zielińską i jednym z bohaterów książki Janem Karpielem-Bułecką rozmawiała Katarzyna Hnat

Co kryje się w ludzkiej psychice? Jakie tajemnice potrafią zmienić życie i czy od przeszłości naprawdę można uciec? W tym odcinku rozmawiamy z Ewą Przydrygą o jej najnowszej książce py.: „Mora” - o czym to historia, co było inspiracją, ale też o kulisach jej powstania, budowaniu napięcia i bohaterach, których losy wciągają czytelnika w świat pełen emocji, niepokoju i niedopowiedzeń. "Mora" to mroczny thriller psychologiczny, w którym przeszłość nie daje o sobie zapomnieć, a pozornie niewinna gra może doprowadzić do tragedii. Historia zaczyna się pewnej nocy przy starej, gdyńskiej torpedowni. Ośmioletnia Lola jest świadkiem dramatycznych wydarzeń, w których ginie jej brat Aleks, a jego dziewczyna Emi cudem uchodzi z życiem. Dwadzieścia lat później dorosła Lola ogląda nagranie z monitoringu i rozpoznaje ciało wyłowione z wody. To Emi – dziewczyna jej brata i osoba, która przeżyła tamtą tragiczną noc. Z Ewą Przydrygą rozmawiała Katarzyna Hnat

Słuchał Gershwina, czytał Sienkiewicza i Słowackiego, herbatę przedkładał nad kawę, a do tego miał słabość do cynamonek i ciasta ze śliwkami. Józef Piłsudski – czy tak wyobrażamy sobie człowieka, który stał się symbolem polskiej niepodległości? Jaki był prywatnie? Co lubił, co go bawiło, czym się interesował, a co potrafiło wyprowadzić go z równowagi? Ile było w nim z romantycznego marzyciela, a ile z twardego polityka i stratega? O tym pisze w swojej najnowszej książce pt.: „M jak marzenie o Niepodległej. Piłsudski od A do Z” Agnieszka Cubała. To nietypowa podróż przez życie i działalność Marszałka, ukazująca go w różnych kontekstach, poprzez wydarzenia, ludzi, miejsca, anegdoty i mniej znane fakty. Wszystko ujęte hasłowo w formie leksykonu. Jak powstała książka i czego jeszcze się z niej dowiemy, o tym w rozmowie z autorką.

„Królowa Estera” to najnowsza, szesnasta powieść Johna Irvinga – jednego z najwybitniejszych i najbardziej cenionych współczesnych pisarzy amerykańskich, autora takich bestsellerów jak „Świat według Garpa” czy „Regulamin tłoczni win”. Akcja powieści „Królowa Estera” obejmuje część XX wieku i prowadzi czytelników z Nowej Anglii przez Wiedeń, aż do Jerozolimy. Irving powraca tu do bohaterów powieści „Regulamin tłoczni win”, tworząc poruszającą opowieść o antysemityzmie, miłości, tożsamości, przynależności i rodzinie – która nie zawsze musi łączyć ludzi więzami krwi. Dlaczego kwestia tożsamości i rodzinnych korzeni zajmuje tak ważne miejsce w twórczości Johna Irvinga? Co sprawia, że właśnie takie historie autor opowiada z taką konsekwencją? O tym z autorem książki rozmawiała Katarzyna Hnat, a rozmowę tłumaczył Aleksander Jakimowicz.

Są pytania, od których często uciekamy, a dotyczą np.: sensu życia, przemijania, śmierci, czy cierpienia. Nie zawsze potrafimy na nie odpowiedzieć, a czasem nawet trudno nam się z nimi zmierzyć. Prędzej czy później jednak powracają, domagając się naszej uwagi. W takich chwilach warto sięgnąć po książki, które pomagają lepiej zrozumieć siebie i otaczający nas świat. Jedną z nich może być książka pt.: „Szukając sensu” – antologia tekstów filozoficznych i literackich, w której wybitni myśliciele różnych epok podejmują refleksję nad najbardziej fundamentalnymi doświadczeniami człowieka. Publikacja prowadzi czytelnika przez różne tradycje i sposoby myślenia – od filozofii antycznej, stoicyzmu i psychoanalizy, przez racjonalizm, gnostycyzm i myśl chrześcijańską, aż po buddyzm i taoizm – przywołując teksty takich autorów jak Arthur Schopenhauer, Fryderyk Nietzsche, Albert Camus czy Blaise Pascal, którzy na różne sposoby mierzyli się z tajemnicą ludzkiego istnienia. Wyboru tekstów, ich układu oraz wstępu do publikacji podjął się Tomasz Stawiszyński – pisarz, eseista i filozof, a rozmawiała z nim Katarzyna Hnat.

Tym razem sięgamy po książkę nietypową – powieść graficzną „Ja, Gombrowicz”, która przybliża postać jednego z najbardziej niepokornych i wymykających się schematom polskich pisarzy. To rysunkowa opowieść o Witoldzie Gombrowiczu – człowieku, który prowokował, zaskakiwał, podważał utarte przekonania i potrafił dostrzec niezwykłość w pozornie zwyczajnej codzienności. Publikacja powstała z inicjatywy Rity Gombrowicz, która od lat marzyła o komiksowej opowieści o życiu pisarza. Do realizacji tego pomysłu zaprosiła reżysera Andrzeja Wolskiego oraz rysownika Jacka Woźniaka. Tak powstała niezwykła opowieść, w której słowo i obraz łączą siły, by pokazać Gombrowicza z nowej, nieoczywistej perspektywy. Jak rodził się pomysł na tę publikację? Co w tej historii okazało się największym wyzwaniem i jakie były kulisy powstania książki? O tym opowiadają jej twórcy – Jacek Woźniak i Andrzej Wolski, z którymi rozmawiała Katarzyna Hnat

Kim była caryca Katarzyna I – kobieta, która przeszła drogę od skromnej litewskiej szlachcianki, przez brankę i niewolnicę do rosyjskiego tronu? Jaką cenę zapłaciła za swój awans i co kryje się za historią życia, które splotło się z losami Piotra Wielkiego, a nią samą postawiło w centrum władzy jednego z największych imperiów XVIII-wiecznej Europy? W tym odcinku rozmawiamy z Kristiną Sabaliauskaitė, litewską pisarką i historyczką sztuki, autorką drugiej części powieści „Cesarzowa Piotra”. Przyglądamy się losom Katarzyny I – postaci, której biografia staje się dla autorki punktem wyjścia do opowieści o ambicji, miłości, samotności i mechanizmach władzy. W jej opowieści historia staje się również próbą zrozumienia ludzkiej natury, pamięci i ceny, jaką płaci się za przekroczenie granic własnego pochodzenia. Jak powstała książka, jak została skonstruowana i jakie jeszcze wątki w niej znajdziemy, o to z Kristiną Sabaliauskaitė rozmawiała Katarzyna Hnat.

Co dzieje się za ekranem, gdy gasną światła, a widzowie opuszczają kino? W tym odcinku rozmawiamy o książce „Mieszkam w kinie” Janusza Zaorskiego i Jarosława Grzechowiaka. To opowieść, która ma dwa wymiary: osobisty – związany z życiem, karierą i filmami Janusza Zaorskiego – oraz szerszy, odsłaniający kulisy polskiego kina lat 60., 70. i 80. Wkraczamy w świat filmu widzianego od środka, z dala od nagród, rankingów i wielkich ekranowych sukcesów. W centrum tej historii są bowiem ludzie: ich osobowości, ambicje, relacje, twórcze poszukiwania i codzienność pracy nad filmami. Dzięki książce zaglądamy za kulisy planów zdjęciowych, wracamy do kolejnych dekad polskiej kinematografii i poznajemy rzeczywistość, która często pozostaje niewidoczna dla widzów. „Mieszkam w kinie” to książka nie tylko dla miłośników filmu, lecz także dla wszystkich, których fascynują ludzkie historie, tajniki twórczego procesu i świat, w którym praca może przerodzić się w pasję, a pasja – stać się sposobem na życie. Bo za każdym filmem kryje się coś więcej niż gotowe dzieło: ludzie, ich doświadczenia i epoka, której ślady pozostają na ekranie. Z Jarosławem Grzechowiakiem rozmawiała Katarzyna Hnat.

Tym razem nie o samej książce będzie ta rozmowa, ale o tym, jak bohater słynnej powieści Sienkiewicza trafił do musicalu. Chodzi o musical „Kmicic”, inspirowany „Potopem” Henryka Sienkiewicza, którego premiera odbędzie się w listopadzie w Olkuszu. Spektakl powstaje w ramach działań artystycznych Filharmonii Futura. To opowieść o Andrzeju Kmicicu – człowieku rozdartym między miłością, honorem, ambicją i konsekwencjami własnych decyzji. To także historia o miłości, zdradzie, odkupieniu i poszukiwaniu własnego miejsca. Mikołaj Blajda, dyrektor Filharmonii Futura, a także muzyk, kompozytor i dyrygent, opowiada o tym, jak zrodził się pomysł na musical, jak udało się opowiedzieć tę historię za pomocą muzyki i piosenek oraz jak przenieść klasyczną opowieść na współczesną scenę musicalową. Z Mikołajem Blajdą rozmawiała Katarzyna Hnat.

Pamięć potrafi być sprzymierzeńcem, ale może też zwodzić. Czy można jej zaufać, gdy staje się jednym z tropów w kryminalnym śledztwie? W rozmowie z Ałbeną Grabowską zaglądamy do najnowszej części jej kryminalnego cyklu w książce pt.: „Wyspy pamięci. Sprawa neurologa”, w której medycyna splata się z mroczną zagadką, a bohaterowie próbują rozkodować przeszłość. Pytamy o inspiracje, o to jak tak ważną rolę odgrywa neurologia w naszym życiu, jak lekarskie doświadczenie wpływa na sposób budowania fabuły i bohaterów oraz gdzie kończy się medyczna wiedza, a zaczyna literacka wyobraźnia. Rozmawiamy również o pamięci – jej tajemnicach, zawodności i niezwykłej roli w naszym życiu.