Miasto za murem

Od 24 czerwca rozpoczynamy sezon wakacyjny na stanowisku archeologicznym przy dawnej Miłej 18!📅 Nasze stanowisko będzie czynne i ogólnodostępne od wtorku do niedzieli w godzinach 12:00-17:00 do 28 września br. Nie są wymagane zapisy na zwiedzanie.Oprócz stanowiska archeologicznego, na miejscu będzie dostępna dla zwiedzających nasza najnowsza wystawa plenerowa „Miła".🎧 Zadbamy także o możliwość skorzystania z audioprzewodników.Przypomnijmy, że podczas prac archeologicznych latem 2022 roku w najbliższym otoczeniu tzw. Bunkra Anielewicza badacze dotarli do zasypanych piwnic XIX-wiecznych kamienic, które zostały zniszczone podczas powstania w getcie warszawskim lub po jego zakończeniu. Odkopano piwnice kamienic o podwójnych adresach Miła 18/ Muranowska 39 oraz Miła 20/Muranowska 41. W piwnicy kamienicy przy Muranowskiej 41 odsłonięto fragmenty konstrukcji, które prawdopodobnie stanowiły część tzw. Bunkra Anielewicza. Badacze znaleźli w miejscu prowadzonych prac kilka tysięcy artefaktów, w tym obiekty kultu religijnego, takie jak tefilin, fragmenty żydowskich modlitewników oraz naczynia do rytualnego obmywania rąk.Na miejscu o prowadzonych badaniach archeologicznych i historii warszawskiego getta opowiedzą dyżurujący na miejscu edukatorzy.Produkcja podcastu: Michał Kukawski

Z okazji 84. Rocznicy zamknięcia granic getta chcemy przybliżyć słuchaczom dramatyczne wydarzenia związane z powstaniem getta warszawskiego. W odcinku znajdziecie wspomnienia świadków opowiadających o momentach poprzedzających zamknięcie getta, budowie muru oraz odczuciach związanych z tą izolacją oraz wypowiedzi badaczek i badaczy historii getta i Zagłady: Profesorki Katarzyny Person, doktora Michała Grochowskiego, profesorki Justyny Kowalskiej-Leder. Mamy nadzieję, że ten odcinek zostawi słuchaczy z refleksją na temat współczesnej świadomości dotyczącej tych wydarzeń oraz znaczenia pamięci o getcie warszawskim.

Getto warszawskie zostało zrównane z ziemią, przykryte gruzem, zabudowane w latach powojennych nowymi osiedlami. Jak odnaleźć jego ślady? Jak pamiętać o tym, czego nie ma? Coraz mniej jest osób ocalałych z Zagłady, które mogą podzielić się z nami wspomnieniami i doświadczeniem. Czy przedmioty wydobyte z ziemi podczas poszukiwań archeologicznych na Muranowie mogą również stać się świadkami? I czy potrafią nauczyć nas pamiętania?  W tym odcinku podcastu Michał Kukawski zastanawia się, czym dla Polaków i dla Żydów jest upamiętnianie dramatycznych wydarzeń w getcie warszawskim? Jakie znaczenie dla mieszkańców Warszawy, a Muranowa w szczególności, ma historia, która wydarzyła się w tym miejscu?  Goście i gościnie podcastu: Aleksandra Wydro – kierowniczka Działu Zbiorów Muzeum Getta Warszawskiego. Absolwentka Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej oraz Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego na kierunku Historia i kultura Żydów oraz Varsavianistyka. Z Muzeum Getta Warszawskiego związana od 2021 roku.  Dr Wiesława Młynarczyk – edukatorka w Dziale Edukacji MGW. W latach 2001-2016 pracowała w Instytucie Pamięci Narodowej, przez 5 lat była szefem Centrum Edukacyjnego IPN „Przystanek Historia” w Warszawie. Równolegle pracowała jako nauczycielka w 81. Liceum Ogólnokształcącym w Warszawie. Jest autorką wielu publikacji edukacyjnych na temat Zagłady, m.in. współautorką „Wyboru źródeł do nauczania o Zagładzie”. Dr Jacek Konik - doktor archeologii, historyk. Kierował zespołem prowadzącym badania archeologiczne MGW przy dawnej ulicy Muranowskiej. Autor monografii “Głosy zabitego miasta”.  Dr Paweł Dobrosielski - kulturoznawca i filozof. Wykłada w Instytucie Kultury Polskiej UW. Zajmuje się naukowo analizą dyskursu, pamięcią zbiorową i studiami krytycznymi. Autor monografii “Spory o Grossa. Polskie problemy z pamięcią o Żydach” (2017).  Karolina Sulej – reporterka, doktorantka w Instytucie Kultury Polskiej UW. Kuratorka wystawy o kobietach walczących w powstaniu warszawskim. Autorka m.in. książek „Rzeczy osobiste” i „Historie osobiste. O ludziach i rzeczach w czasie wojny”.  Magdalena Kicińska – reporterka, redaktorka naczelna „Pisma. Magazynu opinii”. Autorka książki „Pani Stefa” (2015), współautorka książki Teraz ’43. Losy (2018, razem z Marcinem Dziedzicem) oraz współredaktorka i współautorka zbioru reportaży Przecież ich nie zostawię. O żydowskich opiekunkach w czasie wojny (2018). Cykl podcastów Muzeum Getta Warszawskiego z okazji 80. rocznicy powstania w getcie warszawskim przygotowuje i prowadzi Michał Kukawski. 

W opowieści o powstaniu w getcie przez wiele lat dominowała narracja o bojowcach i bojowniczkach, którzy powstali z bronią w ręku. Ale badacze coraz częściej mówią o osobach cywilnych, które wtedy przebywały w getcie. 19 kwietnia 1943 roku około 50 tysięcy Żydów i Żydówek zeszło do własnoręcznie przygotowanych kryjówek i bunkrów w getcie warszawskim, by schować się i przez wiele dni trwać pod ziemią, walcząc o każdy kolejny dzień. Nie zgadzali się na wywózkę z Warszawy i w ten sposób stawiali opór. Czy jesteśmy sobie w stanie to wyobrazić?   Spora część z nich zginęła w getcie podpalonym przez Niemców, inni zostali wywiezieni do obozów pracy na Lubelszczyźnie i zostali zamordowani jesienią 1943 roku.   W tym odcinku podcastu Michał Kukawski na podstawie relacji i dzienników, spisanych w podziemnych kryjówkach, oraz wywiadów ze świadkami opowiada o życiu i zagładzie osób cywilnych w czasie powstania w getcie warszawskim.   Gościnie podcastu:   Magdalena Kicińska – reporterka, redaktorka naczelna „Pisma. Magazynu opinii”. Autorka książki „Pani Stefa” (2015), współautorka książki Teraz ’43. Losy (2018, razem z Marcinem Dziedzicem) oraz współredaktorka i współautorka zbioru reportaży Przecież ich nie zostawię. O żydowskich opiekunkach w czasie wojny (2018).   Martyna Grądzka-Rejak – zastępczyni kierownika Działu Naukowo-Badawczego MGW. Doktor nauk humanistycznych, historyczka, judaistka, edukatorka. Pracuje również w Biurze Badań Historycznych IPN. Autorka m.in. książki Kobieta żydowska w okupowanym Krakowie (1939–1945) , nominowanej do nagrody Książka Historyczna Roku (2017).   Aleksandra Wydro – absolwentka Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej oraz Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego na kierunku historia i kultura Żydów oraz varsavianistyka. Z Muzeum Getta Warszawskiego związana od 2021 roku. Od 2023 roku pełni funkcję Kierownika Działu Zbiorów. Karolina Sulej – reporterka, doktorantka w Instytucie Kultury Polskiej UW. Kuratorka wystawy o kobietach walczących w powstaniu warszawskim. Autorka m.in. książek „Rzeczy osobiste” i „Historie osobiste. O ludziach i rzeczach w czasie wojny”.   Wiesława Młynarczyk – edukatorka w Dziale Edukacji MGW. Doktor nauk społecznych, doktor nauk społecznych. W latach 2001-2016 pracowała w Instytucie Pamięci Narodowej, przez 5 lat była szefem Centrum Edukacyjnego IPN „Przystanek Historia” w Warszawie. Równolegle pracowała jako nauczycielka w 81. Liceum Ogólnokształcącym w Warszawie. Jest autorką wielu publikacji edukacyjnych na temat Zagłady, m.in. współautorką „Wyboru źródeł do nauczania o Zagładzie”.   Cykl podcastów Muzeum Getta Warszawskiego z okazji 80. rocznicy powstania w getcie warszawskim przygotowuje i prowadzi Michał Kukawski.

Przez wiele lat historia Żydowskiego Związku Wojskowego (ŻZW), drugiej obok Żydowskiej Organizacji Bojowej organizacji, która brała udział w powstaniu w getcie, była zapomniana. Prawie wszyscy członkowie dowództwa ŻZW zginęli, prawie nie zostało źródeł historycznych przybliżających powstanie i walkę tej organizacji, skupiającej syjonistów o poglądach prawicowych. Do dziś nie jest pewne, jak miał na imię i jak wyglądał jeden z liderów ŻZW Paweł Frenkel. Drugi z wymienianych dowódców – Dawid Apfelbaum – został uznany przez historyków za postać fikcyjną wykreowaną przez polskie podziemie.  W tym odcinku ze strzępków informacji Michał Kukawski buduje opowieść o Żydowskim Związku Wojskowym. O walce tej organizacji i o losach jej członków opowiadają:   Martyna Grądzka-Rejak – zastępczyni kierownika Działu Naukowo-Badawczego MGW. Doktor nauk humanistycznych, historyczka, judaistka, edukatorka. Pracuje również w Biurze Badań Historycznych IPN. Autorka m.in. książki "Kobieta żydowska w okupowanym Krakowie (1939–1945)", nominowanej do nagrody Książka Historyczna Roku (2017). Yossi Swed - dyrektor ds. rozwoju treści w Centrum Dziedzictwa Menachema Begina w Jerozolimie. Doktorant w zakresie historii Izraela na Uniwersytecie Bar-Ilan. Zajmuje się badaniami nad ruchem rewizjonistycznym w czasie Holokaustu. Udało mu się m.in. ustalić możliwą identyfikację dowódcy ŻZW Pawła Frenkla. Cykl podcastów Muzeum Getta Warszawskiego z okazji 80. rocznicy powstania w getcie warszawskim przygotowuje i prowadzi Michał Kukawski.  Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i DziedzictwaNarodowego w ramach zadania „80. Rocznica Powstania w Getcie Warszawskim”.

Narzeczone, partnerki, przyjaciółki bojowców getta, obdarzone urodą i ciepłem, czy bojowniczki walczące przeciwko okupantowi tak samo jak mężczyźni? W tym odcinku rozmawiamy o historii dziewczyn i kobiet, które brały udział w żydowskim ruchu oporu i w powstaniu w getcie warszawskim. Cykl podcastów Muzeum Getta Warszawskiego z okazji 80. rocznicy powstania w getcie warszawskim przygotowuje i prowadzi Michał Kukawski. Goście podcastu: Judy Batalion – amerykańska pisarka, autorka książki „The Light of Days. The Untold Story of Women Resistance Fighters in Hitler’s Ghettos” o bojowniczkach żydowskich. Ukończyła historię nauki na Harvardzie, uzyskała doktorat z historii sztuki na Uniwersytecie Londyńskim. Pracowała jako kuratorka, nauczycielka akademicka i redaktorka; pisała eseje drukowane w „New York Times”, „Washington Post”, „Jerusalem Post”, „Forward” oraz „Vogue”. Zdobyła również doświadczenie sceniczne jako dramaturg i aktorka. Noam Leibman - doktorant Interdisciplinary Unit for Polish Studies na Uniwersytecie w Hajfie. Od 2008 roku związany jest z Mordechai Anielevich Memorial Holocaust Study and Research Center w Moreszet, gdzie pełni funkcję kierownika ds. badań. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się na postawach Żydów wobec żydowskich struktur władzy podczas II wojny światowej. Dr Magdalena Kozłowska - historyczka, kulturoznawczyni, tłumaczka. Wykładowczyni na Wydziale Historii UW. W 2015 obroniła doktorat na Wydziale Historii UJ (nominacja do nagrody im. Józefa Gierowskiego i Chonego Shmeruka). Autorka książki „Świetlana przyszłość? Żydowski Związek Młodzieżowy Cukunft wobec wyzwań międzywojennej Polski”. Karolina Sulej – reporterka, doktorantka w Instytucie Kultury Polskiej UW. Kuratorka wystawy o kobietach walczących w powstaniu warszawskim. Autorka m.in. książek „Rzeczy osobiste” i „Historie osobiste. O ludziach i rzeczach w czasie wojny”. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach zadania „80. Rocznica Powstania w Getcie Warszawskim”.