Linia Wschodu w Radiu Kampus

Salwa honorowa dla kata Srebrenicy. Po co Belgradowi pogrzeb Mladicia? Flaga na trumnie i kompania reprezentacyjna: tak Belgrad pożegnał Ratka Mladicia – zmarłego w haskim więzieniu generała skazanego za ludobójstwo w Srebrenicy. Dla serbskich nacjonalistów i kibiców „Rzeźnik Bośni” jest nadal bohaterem; jego twarz patrzy z belgradzkich murali, a nazwisko słychać na stadionach. Ilu Serbów naprawdę podziela ten kult? I dlaczego partia Aleksandra Vučicia, która po 14 latach właśnie straciła władzę, nawet nie próbowała się od niego odciąć? Wyjaśnia dr Rigels Halili, antropolog kultury, filolog i bałkanista ze Studium Europy Wschodniej UW. Pyta Maks Walewski

Czy rząd Armenii odsunie głowę narodowego Kościoła? Choć Armenia jest państwem świeckim, to Kościół ormiański przez wieki był filarem narodowej tożsamości. Teraz pierwsze chrześcijańskie państwo na świecie idzie na zwarcie z hierarchami. Po latach tlącego się konfliktu otoczenie premiera Nikola Paszyniana opublikowało raport postulujący odejście katolikosa Apostolskiego Kościoła Ormiańskiego. Dokument zarzuca Karekinowi II korupcję i łamanie celibatu, a jego bratu powiązania z rosyjskim KGB. Dlaczego jednak część jego obrońców widzi w sporze front światowej wojny z chrześcijaństwem? Na ile chodzi tu o wiarę, a na ile o pieniądze i wpływy Moskwy? O kulisach konfliktu mówi dr Bartłomiej Krzysztan – adiunkt w Instytucie Studiów Politycznych PAN i starszy analityk Instytutu Europy Środkowej. Pyta Maks Walewski (fot. Christine Panyan on Unsplash)

Dlaczego Ukraina atakuje puste rosyjskie tankowce? Tankowiec floty cieni jest wart nawet trzy razy mniej niż przewożona przez niego ropa. Uszkodzonego statku zwykle nie opłaca się naprawiać, więc przestaje pływać, a ubezpieczyciele podnoszą stawki za rejsy na Morzu Czarnym. Nie bez powodu ‒ to właśnie tam Ukraina od miesięcy uderza w rosyjską flotę cieni. Czy skutki tych ataków zobaczymy na polskich stacjach benzynowych, czy raczej na Bałtyku? Opowiada Tymon Pastucha, analityk Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. Pyta Maks Walewski (Fot. Natalya Letunova on Unsplash)

Marzenia donbaskich separatystów legły w gruzach Wojna o Donbas wyrosła z protestów przeciwko proeuropejskiemu zwrotowi Ukrainy i nowym władzom w Kijowie. W marcu 2014 protestujący w większości nie żądali jednak przyłączenia do Rosji ani stworzenia własnego państwa. Skąd wziął się separatystyczny zwrot, którego skutki do dziś odczuwają cała Ukraina i Europa? I dlaczego po stronie „republik ludowych” walczyli także ci, którzy ukraińskiej tożsamości przyznawali rację bytu, a Rosję nazywali „maszynką do mielenia mięsa”? Po meandrach sprzecznych dążeń separatystów Maksa Walewskiego oprowadza Paweł Raczkowski ‒ wschodoznawca, doktorant Uniwersytetu Warszawskiego i autor kanału „Wschodni Blog” (Fot. AFP)

Lirnicy, chóry i przemilczana klasyka, czyli 12. Dni Muzyki Ukraińskiej Choć rosyjska muzyka cerkiewna wyrosła z kijowskich polifonii, lepiej niż Łysenkę czy Latoszyńskiego znamy dziś rosyjskich kompozytorów. Skąd wzięła się ta dramatyczna luka nie tylko w popkulturze, ale też w programie muzycznych akademii? O początkach ukraińskiej muzyki klasycznej, a także o wędrownych kobziarzach, którzy roznosili wiadomości po wsiach, zanim pojawiła się prasa, opowiada Roman Rewakowicz, dyrygent, chórmistrz i dyrektor artystyczny festiwalu. Pyta Maks Walewski (Fot. Viktoriia Filipchenko on Unsplash)

Czy Serbia naprawdę może odciąć Kosowu wodę? 9 sierpnia prezydent Serbii Aleksandar Vučić zapowiedział, że jego kraj rozważa przekierowanie zasilającej północne Kosowo w wodę rzeki Ibar. To dokładnie ta sama groźba, po którą sięgnął już raz, po wybuchu na kanale dostarczającym wodę do kosowskich elektrowni w 2024 roku. Skąd bierze się spór o transgraniczną rzekę i czy tak potężna hydrologiczna rewolucja jest w ogóle ‒ technicznie i politycznie ‒ wykonalna? Nową odsłonę napięć na linii Belgrad-Prisztina relacjonuje analityk Ośrodka Studiów Wschodnich Jan Nowinowski. Pyta Maks Walewski (Fot. Mario Heller on Unsplash)

Nowa elita? Kreml wystawia weteranów w wyborach lokalnych Putin nazywa ich prawdziwymi patriotami i przeciwstawia wydającym swoje pieniądze na Zachodzie kosmopolitom. Tyle że ci z weteranami nie chcą dzielić się władzą, a Kreml powracających z frontu żołnierzy uważa za ludzi nieprzewidywalnych. Po co więc Putin mówi o formowaniu nowej, złożonej z weteranów elity i ile zostaje z tych zapowiedzi w rzeczywistości? O nowej polityce kadrowej Kremla i mapie realnych ośrodków władzy w Rosji opowiada dr Maria Domańska, analityczka Ośrodka Studiów Wschodnich. Pyta Maks Walewski

Ukraińska ulica wybrała naczelnego dowódcę armii W Ukrainie od początku pełnoskalowej wojny nie odbyły się żadne wybory. A jednak w lipcu protestujący w Kijowie, Lwowie i innych ukraińskich miastach wymusili dymisję naczelnego dowódcy armii i narzucili nazwisko jego następcy. To drugi taki protest w czasie tej wojny ‒ po zeszłorocznych skutecznych demonstracjach przeciw ograniczaniu niezależności organów antykorupcyjnych. Czy uliczny wiec staje się w Ukrainie protezą urny wyborczej? I jakich zmian w siłach zbrojnych spodziewać się po nowym naczelnym dowódcy? Wyjaśnia Maria Piechowska, analityczka Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. Pyta Maks Walewski

Kryzys w mołdawskiej Gagauzji. Początek końca autonomii? Szefowa autonomii siedzi w więzieniu za korupcję. Mandaty deputowanych wygasły, a nowego organu wyborczego nie ma. Tak wygląda kryzys w mołdawskiej autonomii, która trzydzieści lat temu powstała po to, żeby chronić prawosławnych, mówiących językiem z rodziny tureckiej Gagauzów ‒ a dziś stała się polem brudnej gry Rosji i związanych z nią oligarchów. Co zostanie z autonomii po ostatnich decyzjach władz w Kiszyniowie? Wyjaśnia dr Piotr Oleksy z Instytutu Europy Środkowej. Pyta Maks Walewski

Ośmiolatki z kałasznikowem i benzyna na kartki. Paradoksy Rosji Putina Cenzura, blokady internetu i prawie dwumilionowa Junarmia, w której młodzież i dzieci uczą się na czas składać karabin Kałasznikowa. To obraz współczesnej Rosji ‑ militarystycznej hybrydy państwa autorytarnego i neototalitaryzmu. Czy w kraju, w którym wyjazd na front dla mieszkańców głubinki oznacza zarobek większy niż przez całą resztę życia, zaglądająca do Moskwy wojna może jeszcze wywołać realne społeczne zmiany? A może gniew jej mieszkańców obróci się znów ‒ wbrew logice ‒ przeciw Ukraińcom? O współczesnych absurdach rosyjskiego państwa opowiada Alice Lugen, autorka książki „Imperium gniewu. Paradoksy putinowskiej Rosji”. Pyta Maks Walewski (Fot. Misha Yurov on Unsplash)