Gut Morning

Dawka to nie wszystko. Liczy się też, kto mieszka w twoich jelitach.Digoksyna, sprawdzony lek na serce, u części pacjentów po prostu nie działała. Winowajcą okazała się bakteria Eggerthella lenta, która dezaktywuje lek w jelicie, zanim ten zdąży zadziałać.W tym odcinku zaglądamy do farmakomikrobiomiki, czyli dziedziny, która bada, jak bakterie jelitowe zmieniają działanie leków i jak leki zmieniają nasze bakterie. Rozmawiamy o tym, dlaczego bakterie „podkradają“ lewodopę pacjentom z Parkinsonem i jak reaktywują toksyczność chemioterapii. Sprawdzamy też, co inhibitory pompy protonowej i antydepresanty robią z mikrobiotą, czy probiotyk „na wszelki wypadek“ to dobry pomysł i czy komercyjne testy mikrobiomu są warte swojej ceny.Na koniec pytamy, czy za dziesięć lat dawkę leku będzie dobierać badanie kału. Prof. Karolina Skonieczna-Żydecka jest ekspertką w dziedzinie mikrobioty jelitowej i osi mózgowo-jelitowej, prodziekanem Wydziału Nauk o Zdrowiu PUM w Szczecinie i kierownikiem Zakładu Badań Biochemicznych. W swoich badaniach łączy mikrobiologię, biochemię i psychiatrię.

Migrena to nie „zwykły ból głowy”, tylko choroba mózgu, która potrafi zatrzymać żołądek, rozstroić jelita i sprawić, że tabletka po prostu nie działa. W tym odcinku razem z dr Joanną Piotrowską, neurologiem sprawdzamy, ile prawdy jest w popularnych teoriach o związku migreny z układem pokarmowym, a ile w nich marketingu i internetowych skrótów myślowych.Rozmawiamy o tym, co dzieje się w głowie podczas napadu, od prodromu i aury po postdrom, i dlaczego znajomość tych faz ma praktyczne znaczenie. Wyjaśniamy, czym jest oś jelito–mózg, czy słynne „90% serotoniny powstaje w jelicie” ma cokolwiek wspólnego z migreną i co z tego wynika, że CGRP występuje również w przewodzie pokarmowym. Mówimy o gastroparezie w trakcie napadu i o tym, kiedy warto sięgnąć po lek w innej formie niż zwykła tabletka.Przyglądamy się chorobom współistniejącym, takim jak IBS, celiakia czy migrena brzuszna u dzieci, oraz badaniom nad mikrobiotą, „przeciekającym jelitem” i probiotykami. Rozprawiamy się z klasyczną listą wyzwalaczy (czerwone wino, sery, czekolada, cytrusy, glutaminian) i tłumaczymy, dlaczego głód, pominięte posiłki i kofeina mogą mieć większe znaczenie niż konkretne produkty. Podpowiadamy, jak prowadzić dzienniczek migrenowy, żeby naprawdę coś z niego wynikało, i dlaczego diety eliminacyjne „w ciemno” mogą zaszkodzić.Na koniec: co mówią badania o diecie ketogenicznej, omega-3, magnezie, ryboflawinie i koenzymie Q10, jak powstaje ból głowy z nadużywania leków, co zmieniły przeciwciała anty-CGRP i gepanty oraz jakie są czerwone flagi, przy których ból głowy wymaga pilnej diagnostyki.Jeśli masz migrenę, żyjesz z kimś, kto ją ma, albo po prostu chcesz odróżnić dane od mitów, ten odcinek jest dla Ciebie.⚠️ Odcinek ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Jeśli masz nawracające bóle głowy, skonsultuj się z lekarzem lub neurologiem.

Białko to jedyny makroskładnik, którego organizm nie magazynuje w rezerwie. Każdego dnia rozkładamy i odbudowujemy setki gramów własnych białek: enzymów, hormonów, przeciwciał, włókien mięśniowych. Dostarczanie więc białka z pożywieniem jest ważne dla naszego zdrowia.Jednocześnie wokół białka narosło wyjątkowo dużo sprzecznych przekazów. Normy mówią o 0,9 g na kilogram masy ciała, ale nowsze metody badawcze sugerują, że dla części osób może to być za mało. Z moim gościem dr. Damianem Parolem rozmawiamy o tym czy każdy z nas powinien zwiększać ilość białka w diecie, czy istnieje okono anaboliczne, czy istnieje górna granica tego ile białka możemy przyjąć z posiłku oraz. Rozmawiamy również o jakości różnych źródeł białka i odpowiadamy na pytanie czy osoby na diecie roślinnej powinny w inny sposób komponować swój talerz jeśli zależy im np. na budowaniu masy mięśniowej.Damian Parol - doktor nauk o zdrowiu, psychodietetyk i edukator żywieniowy. Absolwent SGGW i SWPS, doktorat obronił na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym, gdzie badał wpływ diety wegańskiej na wydolność biegaczy długodystansowych. Współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Medycyny Stylu Życia, autor publikacji naukowych i współautor podręczników akademickich. Od lat łączy wiedzę naukową z praktyką dietetyczną, aktywnością fizyczną i popularyzacją evidence-based medicine. Prywatnie mąż, tata i opiekun jamnika Dzika.

Większość cholesterolu produkujemy sami, więc czy dieta w ogóle ma znaczenie? W tym z odcinku z moją gościnią Asią Jurek sprawdzamy, jak jelito i mikrobiota wpływają na gospodarkę cholesterolem. Wyjaśniamy też, dlaczego dwie osoby na tym samym jadłospisie mogą mieć zupełnie różne wyniki.Rozmawiamy o tym, na które liczby w lipidogramie naprawdę patrzeć (LDL, ApoB, Lp(a)) i dlaczego podział na „dobry" i „zły" cholesterol to już przeszłość. Opowiadamy o kwasach żółciowych, bakteriach przerabiających cholesterol i o tym, kto powinien uważać na jajka. Sprawdzamy, co realnie działa na talerzu: błonnik, strączki, orzechy, sterole roślinne i probiotyki. Rozprawiamy się z mitami o TMAO, statynach, czerwonym ryżu drożdżowym i berberynie. Mówimy też wprost, dlaczego „naprawianie jelit" nie zastąpi wizyty u lekarza przy bardzo wysokim LDL.Dr Asia Jurek naukowiec w Zakładzie Biostatystyki i Medycyny Translacyjnej Uniwersytet Medyczny w Łodzi, dietetyk kliniczna w poradni Spesmedica w Piotrkowie Trybunalskim i Instytucje Sanvita w Warszawie🎧 Odcinek ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.

Czy bakterie żyjące w naszych jelitach mogą wpływać na to, jak się starzejemy, jak chorujemy, a nawet jak reagujemy na terapię?Mikrobiota jelitowa nie jest już tylko ciekawostką ze świata nauki. To jeden z najbardziej fascynujących obszarów współczesnej biologii i medycyny. Bakterie zamieszkujące nasze jelita nieustannie komunikują się z organizmem — produkują metabolity, wpływają na odporność, metabolizm i chronią nas przed patogenami.Ale ile naprawdę już o tym wiemy? Gdzie kończą się obiecujące hipotezy, a zaczynają dowody naukowe? I czy mikrobiota rzeczywiście może stać się narzędziem przyszłej, spersonalizowanej medycyny?O tym, gdzie dziś jesteśmy w rozumieniu wpływu mikrobioty na nasze zdrowie, dokąd zmierza nauka i jak możemy wykorzystać terapeutyczny potencjał mikrobiomu, rozmawiam w pierwszym odcinku 3. sezonu z dr. hab. inż. Pawłem Łabajem, prof. UJ — bioinformatykiem, naukowcem kierującym grupą badawczą oraz zastępcą dyrektora Małopolskiego Centrum Biotechnologii UJ ds. naukowych.Rozmawiamy także o mikrobiocie w kontekście zdrowego starzenia się. Czy skład naszych bakterii jelitowych może być jednym z elementów układanki decydującej o tym, jak długo i przede wszystkim jak dobrze żyjemy?Paweł Łabaj od lat łączy świat akademicki z nowoczesnymi technologiami. Specjalizuje się w zaawansowanej analizie danych biomedycznych i definiowaniu standardów analitycznych, a jego praca koncentruje się również na praktycznym wdrażaniu medycyny spersonalizowanej. Jest współzałożycielem i CEO onebiome.onebiome to spółka z obszaru health-tech rozwijająca spersonalizowane rozwiązania zdrowotne w oparciu o analizę mikrobiomu jelitowego. Łączy profilowanie DNA, zaawansowaną bioinformatykę oraz długofalową opiekę dietetyka klinicznego, przekładając złożone dane o mikrobiocie na praktyczne rekomendacje żywieniowe i profilaktyczne.Czy mikrobiota jest kluczem do lepszego zrozumienia naszego zdrowia? I jak daleko jesteśmy od tego, by wiedzę o niej wykorzystać w praktyce?O tym rozmawiamy w pierwszym odcinku 3. sezonu.** WAŻNE pijąc wodę z cynamonem ważne, aby był to Cynamon cejloński (prawdziwy) a nie chiński ponieważ zawiera on sporo kumaryny (ok. 5%) i regularne picie wody z tym cynamonem w dużych ilościach może grozić uszkodzeniem wątroby i nerek.

Bakteriofagi to jedne z najliczniej występujących jednostek biologicznych na Ziemi, a jednocześnie temat, o którym większość z nas nigdy nie słyszała. W tym odcinku rozmawiamy o tym, czym są fagi, jak wpływają na bakterie zasiedlające nasze jelita oraz dlaczego naukowcy wiążą z nimi tak duże nadzieje w walce z antybiotykoopornością. Dowiesz się, czy każdy z nas ma własny „zestaw” fagów, jak mogą one kształtować mikrobiom, czy terapia fagowa jest już dostępna w praktyce oraz jakie miejsce bakteriofagi mogą zajmować w medycynie przyszłości. To rozmowa o niewidzialnych strażnikach mikrobiomu, którzy mogą zmienić sposób leczenia infekcji i modyfikowania mikrobioty w nadchodzących latach.Moim gościem jest dr Bogna Smug. Bogna jest absolwentką matematyki przemysłowej i w swojej karierze używała narzędzi matematycznych i statystycznych w różnych dziedzinach przemysłu i nauki. Jednak jej głównym zainteresowaniem jest ewolucja mikroorganizmów. Ukończyła doktorat z biologii na University of Exeter w Wielkiej Brytanii a od 2019 roku jest związana z Małopolskim Centrum Biotechnologii na Uniwersytecie Jagiellońskim gdzie zajmuje się ewolucją bakteriofagów.

W rozmowie z Karolina Karabin poruszamy temat stanu zapalnego w ujęciu psychoneuroimmunologicznym oraz tego, jak silnie powiązane są ze sobą układ odpornościowy, jelita, mikrobiota, mózg i metabolizm.Rozmawiamy o tym:czym jest stan zapalny i kiedy staje się problemem,jak stres wpływa na odporność i metabolizm,dlaczego bariera jelitowa ma znaczenie dla zdrowia całego organizmu,jak dieta i styl życia mogą wspierać lub nasilać przewlekły stan zapalny,oraz od czego zacząć, by wspierać zdrowie metaboliczne i immunologiczne bez radykalnych zmian.Nie zabrakło też praktycznych wskazówek dotyczących wspierania jelit, regeneracji organizmu i codziennych nawyków przeciwzapalnych.Dr Karolina Karabin od ponad 10 lat pomaga swoim klientom wyciszać przewlekły stan zapalny poprzez kompleksowe zmiany stylu życia. Specjalizuje się w zdrowiu metabolicznym i psychoneuroimmunologii, tworząc indywidualne terapie wspierające regenerację organizmu i zdrowe starzenie.

Helicobacter pylori to bakteria zdolna do przetrwania w kwaśnym środowisku żołądka, a jej zakażenie dotyczy dużej części populacji – często bezobjawowo, ale czasem prowadzi do poważnych chorób.W tym odcinku omawiamy, jak H. pylori kolonizuje żołądek, jakie mechanizmy (m.in. ureaza, CagA, VacA) stoją za jej działaniem oraz dlaczego infekcja może utrzymywać się latami. Przyglądamy się również jej wpływowi na mikrobiotę żołądka i jelit.Wyjaśniamy, jakie objawy może dawać zakażenie, skąd biorą się wrzody i dlaczego bakteria jest uznawana za czynnik ryzyka raka żołądka. Poruszamy też rolę diety i stylu życia.W odcinku znajdziesz także praktyczne informacje o diagnostyce i leczeniu, w tym o rosnącym problemie antybiotykooporności oraz o tym, czy warto kontrolować skuteczność terapii.Na koniec omawiamy możliwe kierunki przyszłych terapii i najważniejsze rzeczy, które warto zapamiętać.Moja gościni lek. Marta Osiewicz-Sienkiewicz jest specjalistką gastroenterologii – zajmuje się chorobami przewodu pokarmowego (od przełyku po jelita, wątrobę i trzustkę). Doświadczenie zdobyte w pracy z tysiącami pacjentów pozwoliło jej uzyskać szerokie spojrzenie na choroby gastrologiczne.

Czy otyłość to wyłącznie kwestia nadmiaru kalorii i braku ruchu? W tym odcinku wraz dr Nataszą Piaseczną przyglądamy się temu, jak bardzo zmieniło się naukowe podejście do tej choroby – od prostego bilansu energetycznego do złożonej sieci regulacji metabolicznych, hormonalnych i… jelitowych.Rozmawiamy o jelitach jako jednym z kluczowych narządów kontrolujących apetyt. Wyjaśniamy, jak działają hormony sytości, takie jak GLP-1, PYY czy CCK, w jaki sposób komunikują się z mózgiem i dlaczego u niektórych osób uczucie sytości pojawia się szybko, a u innych jest zaburzone.Część odcinka poświęcamy mikrobiocie jelitowej. Analizujemy, kiedy zaczęto łączyć bakterie jelitowe z masą ciała i metabolizmem oraz jakie różnice obserwuje się między osobami z otyłością a tymi o prawidłowej masie ciała. Zastanawiamy się, czy istnieje „mikrobiota sprzyjająca tyciu” i jak mikroorganizmy wpływają na pozyskiwanie energii, metabolizm tłuszczów i wrażliwość na insulinę.Poruszamy również praktyczny aspekt diety – które składniki realnie wspierają regulację głodu i zdrowie mikrobioty. Omawiamy rolę błonnika, białka, polifenoli i produktów fermentowanych oraz tłumaczymy, dlaczego restrykcyjne diety tak często kończą się efektem jo-jo.Nie pomijamy tematu stanu zapalnego i tzw. metabolicznej endotoksemii, wyjaśniając, jak zaburzenia bariery jelitowej mogą wpływać na rozwój otyłości. Na koniec przyglądamy się nowoczesnym terapiom – w tym lekom działającym na receptory GLP-1 – oraz przyszłości leczenia opartego na modulacji mikrobioty.To odcinek dla osób, które chcą zrozumieć, dlaczego apetyt to coś więcej niż „silna wola” – i jak jelita realnie wpływają na to, ile i dlaczego jemy.

Przewlekłe zmęczenie to coś więcej niż brak snu – to złożony problem, który może mieć swoje źródło… w jelitach.W tym odcinku razem z Asią Jurek sprawdzamy, co mówi nauka o związku między mikrobiotą a poziomem energii:– czym naprawdę jest przewlekłe zmęczenie i jak odróżnić je od wypalenia– jak oś jelito–mózg wpływa na koncentrację i „brain fog”– czy stan zapalny i bariera jelitowa mogą nasilać zmęczenie– co wiemy z badań nad ME/CFS – i gdzie kończą się faktyNa koniec: konkretne strategie, które możesz wdrożyć już teraz – od diety po „superfoods” wspierające energię i nastrój.🎧 Jeśli czujesz, że Twoje zmęczenie to coś więcej niż chwilowy spadek formy – ten odcinek jest dla Ciebie.🎁 Kod dla słuchaczy:– NUTRIJJ: -23% na książki PZWL