Historia w roli głównej

Jak kiedyś imprezowano? Czy w średniowieczu zabawa musiała zawsze łączyć się z weselem lub narodzinami?Czy tańczono, czy śpiewano i czy ktoś mówił co można, a czego nie można robić w trakcie świętowania?W tym odcinku wejdziemy w średniowieczne uliczki, zajrzymy do karczm, pójdziemy na pochód wraz z mieszkańcami Krakowa i Wrocławia. Posłuchamy kazania kanonika krakowskiego i poznamy genezę "pogańskiego" święta.IG: https://www.instagram.com/historia.w.roli.glownej/FB: https://www.facebook.com/HistoriawroliglownejBuycoffe: https://buycoffee.to/hwrgGłos wspierający: Rafał JaniszewskiMateriały wykorzystane do przygotowania odcinkaAnonim zwany Gallem, „Kronika polska”, szczególnie opis żałoby po śmierci Bolesława Chrobrego.Maria Dembińska, „Konsumpcja żywnościowa w Polsce średniowiecznej” oraz Maria Dembińska i William Woys Weaver, „Food and Drink in Medieval Poland”.„Rachunki dworu króla Władysława Jagiełły i królowej Jadwigi z lat 1388 do 1420”, wyd. Franciszek Piekosiński, Kraków 1896.Beata Wojciechowska, „Kościół wobec folkloru w Polsce XIV i XV wieku”, „Kieleckie Studia Teologiczne” 13, 2014, a także „Od Godów do świętej Łucji. Obrzędy doroczne w Polsce późnego średniowiecza” oraz „Zaślubiny w Polsce średniowiecznej”.Anna Jabłońska, „Świecka kultura muzyczna w średniowiecznej Polsce”, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica” 67, 2000.Maria Kowalczykówna, „Tańce i zabawy w świetle rękopisów średniowiecznych Biblioteki Jagiellońskiej”, „Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej” 34/35.Jan z Holešova, „Largum sero”, wraz z analizą Kamila Harvánka, „Traktát Largum sero Jana z Holešova: Příspěvek k lidové zbožnosti ve středověku”, oraz materiały Germanisches Nationalmuseum dotyczące późnośredniowiecznej Fastnacht w Norymberdze.

Córka Władysława Łokietka, siostra Kazimierza Wielkiego i Elżbiety Łokietkówny. Mogłaby zostać zapamiętana wyłącznie przez pryzmat swojej rodziny. Tyle że jej historia mówi znacznie więcej.W tym odcinku zaglądamy do świata świdnickich Piastów, dynastycznych małżeństw, wdowich opraw i sporów o pieniądze. Sprawdzamy, jak wyglądało dzieciństwo córki księcia, który dopiero walczył o polską koronę, dlaczego wydano ją za Bernarda świdnickiego i co zmieniło się w jej życiu po jego śmierci.Najciekawszy ślad prowadzi jednak do Strzegomia. To tam widzimy kobietę, która występuje we własnym imieniu, posługuje się własną pieczęcią, broni swoich praw majątkowych i wchodzi w spór z klasztorem kierowanym przez własną szwagierkę.Kim była kobieta żyjąca pomiędzy Łokietkiem, Kazimierzem Wielkim, śląskimi Piastami i polityką Rzeszy? I czy rzeczywiście powinniśmy pamiętać ją wyłącznie jako czyjąś córkę, żonę i siostrę?🎙️ Historia w roli głównej to podcast, w którym opowiadam o kobietach, polityce i kulisach średniowiecza, pokazując historię w oparciu o źródła i ustalenia współczesnych historyków.Jeśli interesuje Cię historia Polski i niezwykłe postacie, o których rzadko mówi się w podręcznikach, zasubskrybuj kanał i zostaw komentarz.Moje sociale:IG:   / historia.w.roli.glownej  FB:   / historiawroliglownej  BuyCoffe: https://buycoffee.to/hwrgKONTAKT: [email protected]łos wspierający: Rafał JaniszewskiBibliografiaKazimierz Jasiński, „Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich”, Poznań, Wrocław 2001, s. 151 do 153Kazimierz Jasiński, „Rodowód Piastów śląskich”, wyd. 2, Kraków 2007Tomasz Zawadzki, „Stosunki Władysława Łokietka z Piastami linii świdnicko-jaworskiej”, w: „Władztwo Władysława Łokietka. 700-lecie koronacji królewskiej”, Warszawa 2022, s. 215 do 227Łukasz Piątek, „Kiedy urodził się książę świdnicki Bolko II?”, „Średniowiecze Polskie i Powszechne” 4 (8), 2012, s. 95 do 112Jerzy Sperka, „Książęta śląscy wobec Władysława Łokietka i jego koronacji”„Codex Diplomaticus Silesiae”, t. 22, „Regesten zur schlesischen Geschichte 1327 do 1333”, wyd. C. Grünhagen, K. Wutke, Breslau 1903Andrzej Dobkiewicz, „Królewska córka w Świdnicy. Kunegunda Łokietkówna (1295/1297 do 1333)”, „Rocznik Świdnicki 2014”, s. 22 do 46Jan Dąbrowski, „Elżbieta Łokietkówna 1305 do 1380”Barbara Faron “Piastówny na tronach Europy”, wyd.Astra 2019

Elżbieta Łokietkówna przez lata pozostawała w cieniu wielkich władców. Tymczasem była jedną z najpotężniejszych kobiet XIV wieku. Przeżyła zamach, walczyła o koronę dla syna w Neapolu, współtworzyła politykę Andegawenów, została regentką Polski i miała realny wpływ na losy Europy Środkowej.W tym odcinku oddzielamy fakty od legend i sprawdzamy, co o jej życiu mówią źródła historyczne.IG: https://www.instagram.com/historia.w.roli.glownej/FB: https://www.facebook.com/HistoriawroliglownejBuycoffe: https://buycoffee.to/hwrghttps://buycoffee.to/hwrgGłos wspierajacy: Rafał JaniszewskiŹródła i opracowaniaB.Faron, Piastówny na tronach Europy, wyd. Astra 2019K.Janicki, Damy Polskiego Imperium, wyd. Znak 2017N.Balzas, Royal Summits in and around Medieval Buda, Leiden - Boston 2016J.Dąbrowski, Elżbieta Łokietkówna 1305 - 1380, Kraków 2007Studia Historyczne, tom 25, J.Wyrozumialski, Geneza sukcesji Andegaweńskiej, 1982K.Ratajczak, Działalność edukacyjna średniowiecznych królowych Polskiej Elżbiety Łokietkówny i Elżbiety Rakuszanki, Poznań 2005W.Kozłowski, Studia z Dziejów średniowiecza, tom 20, 2016A.Marzec, W przededniu zjazdu koszyckiego. Dokument królowej Elżbiety Łokietkówny z 7 września 1374 roku, Roczniki Historyczne, tom 82, 2016M.Morys - Twardowski, Łokietek Rex, Znak 2025J.Długosz, Roczniki czyli Kroniki sławnego Królestwa Polskiego. Księga 9, tłum.J. Mrukówna, Warszawa 2009Kronika Jana z Czarnkowa, Kraków 2012Kronikarze czescy. Kanonik wyszehradzki. Mnich sazawski, Wrocław 2006

Czy córka Władysława Łokietka mogła stać się jedną z najpotężniejszych kobiet średniowiecznej Europy? Historia Elżbiety Łokietkówny pokazuje, że jak najbardziej.W tym odcinku poznajemy początki życia Elżbiety Łokietkówny, córki Władysława Łokietka i Jadwigi Kaliskiej, która jako nastolatka opuściła Polskę, by zostać królową Węgier. To właśnie tam rozpoczęła się droga kobiety, której zdanie w przyszłości liczyło się u papieży, królów i najpotężniejszych możnych Europy.To jednak nie jest opowieść o bajkowym ślubie z królem. To historia politycznych sojuszy, walki o władzę, budowania pozycji na obcym dworze i nauki funkcjonowania w świecie, w którym każda decyzja mogła zmienić los całego królestwa.W tym odcinku usłyszysz między innymi:👑 dlaczego Władysław Łokietek wydał córkę za Karola Roberta Andegaweńskiego,👑 kim naprawdę był przyszły król Węgier i dlaczego wielu uważało go za obcego,👑 jak wyglądały Węgry po latach wojny domowej,👑 dlaczego małżeństwo Elżbiety było jednym z najważniejszych sojuszy politycznych Europy Środkowej,👑 jak młoda polska królewna odnalazła się na węgierskim dworze,👑 w jaki sposób zaczęła budować własne wpływy i zaplecze polityczne,👑 dlaczego już jako młoda królowa wyróżniała się spośród wielu współczesnych monarchiń.To pierwszy odcinek serii poświęconej Elżbiecie Łokietkównie. W kolejnej części opowiem o dramatycznym zamachu w Wyszehradzie, utracie czterech palców, sporach z papieżem oraz o tym, jak z królowej stojącej u boku męża stała się jedną z najpotężniejszych kobiet XIV wieku.🎙️ Historia w roli głównej to podcast, w którym opowiadam o kobietach, polityce i kulisach średniowiecza, pokazując historię w oparciu o źródła i ustalenia współczesnych historyków.Jeśli interesuje Cię historia Polski, Węgier i niezwykłe postacie, o których rzadko mówi się w podręcznikach, zasubskrybuj kanał i zostaw komentarz. Moje sociale:IG: InstagramFB: FanpageBuyCoffe: WsparcieKONTAKT: [email protected]łos wspierający: Rafał JaniszewskiŹródła i opracowaniaB.Faron, Piastówny na tronach Europy, wyd. Astra 2019K.Janicki, Damy Polskiego Imperium, wyd. Znak 2017N.Balzas, Royal Summits in and around Medieval Buda, Leiden - Boston 2016J.Dąbrowski, Elżbieta Łokietkówna 1305 - 1380, Kraków 2007 Studia Historyczne, tom 25, J.Wyrozumialski, Geneza sukcesji Andegaweńskiej, 1982K.Ratajczak, Działalność edukacyjna średniowiecznych królowych Polskiej Elżbiety Łokietkówny i Elżbiety Rakuszanki, Poznań 2005W.Kozłowski, Studia z Dziejów średniowiecza, tom 20, 2016A.Marzec, W przededniu zjazdu koszyckiego. Dokument królowej Elżbiety Łokietkówny z 7 września 1374 roku, Roczniki Historyczne, tom 82, 2016M.Morys - Twardowski, Łokietek Rex, Znak 2025J.Długosz, Roczniki czyli Kroniki sławnego Królestwa Polskiego. Księga 9, tłum.J. Mrukówna, Warszawa 2009Kronika Jana z Czarnkowa, Kraków 2012Kronikarze czescy. Kanonik wyszehradzki. Mnich sazawski, Wrocław 2006-------------------------------------- Art. 29. Prawo cytatuWolno przytaczać w utworach stanowiących samoistną całość urywki rozpowszechnionych utworów oraz rozpowszechnione utwory plastyczne, utwory fotograficzne lub drobne utwory w całości, w zakresie uzasadnionym celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie, polemika, analiza krytyczna lub naukowa, nauczanie lub prawami gatunku twórczości.

W tym odcinku podcastu „Historia w roli głównej” wracamy do niezwykłej postaci Jadwigi Kaliskiej – kobiety, która przez ponad czterdzieści lat stała u boku Władysława Łokietka i odegrała ogromną rolę w odbudowie Królestwa Polskiego. To opowieść o królowej, która nie była jedynie żoną monarchy, ale aktywną uczestniczką politycznych rozgrywek XIV wieku.Przyglądamy się momentom, w których Jadwiga musiała wykazać się nie tylko odwagą, ale również politycznym wyczuciem. Poznacie kulisy konfliktu z biskupem Janem Muskatą, jednego z najgroźniejszych przeciwników Łokietka, oraz historię walki o utrzymanie władzy w Krakowie. Opowiem także o buncie wójta Alberta i dramatycznej obronie Wawelu, podczas której Jadwiga została sama z dziećmi, podczas gdy całe państwo wisiało na włosku.Nie zabraknie również historii o kulisach koronacji Łokietka w 1320 roku, symbolice Szczerbca oraz trudnych relacjach z papiestwem. To właśnie wtedy Jadwiga udowodniła, że doskonale rozumie mechanizmy średniowiecznej polityki i potrafi poruszać się w świecie dyplomacji, wpływów oraz kościelnych układów.☕ Chcesz wesprzeć podcast? Link do ⁠⁠⁠⁠BuyCoffee ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠📲 Obserwuj mnie na ⁠⁠⁠⁠Instagramie⁠⁠⁠⁠ i ⁠⁠⁠⁠Facebooku⁠⁠⁠⁠ po więcej historii w pigułce.Głos wspierający: Rafał JaniszewskiŹródła:T.Taragański “Piastowie. Walka o tron 1138 - 1320”, wyd. AstraM. Morys - Twardowski “Łokietek Rex”, wyd. ZnakK.Janicki “Damy Polskiego Imperium”, wyd. ZnakB. Faron “Święte i Tygrysice”, wyd. Astra

Koronacja Władysława Łokietka w 1320 roku miała być symbolem odrodzenia Królestwa Polskiego. Ale za tym spektaklem polityki, ambicji i walki o władzę stała również ona — Jadwiga Kaliska. Kobieta, która przez lata żyła w ukryciu, chroniła dzieci, przetrwała wygnanie męża i obserwowała, jak Czesi przejmują polskie ziemie. A mimo to nie została złamana.W tym odcinku wracam do serii „Władczynie Polski” i zabieram Was w czasy rozbicia dzielnicowego, gdzie sojusze zmieniały się szybciej niż granice księstw, a walka o koronę przypominała scenariusz „Gry o tron”. Będą polityczne układy, zdrady, tajemnicze śmierci, ucieczki i szturm na Wawel.Poznamy młodą Jadwigę Kaliską — Piastównę wychowaną w cieniu świętych i ascetycznych tradycji — oraz człowieka, z którym związała swój los: ambitnego, sprytnego i bezwzględnie upartego Łokietka.To dopiero początek historii królowej, która przez dekady miała wpływać na losy Polski i Węgier.☕ Chcesz wesprzeć podcast? Link do ⁠⁠BuyCoffee ⁠⁠⁠⁠📲 Obserwuj mnie na ⁠⁠Instagramie⁠⁠ i ⁠⁠Facebooku⁠⁠ po więcej historii w pigułce.Głos wspierający: Rafał JaniszewskiŹródła:T.Taragański “Piastowie. Walka o tron 1138 - 1320”, wyd. AstraM. Morys - Twardowski “Łokietek Rex”, wyd. ZnakK.Janicki “Damy Polskiego Imperium”, wyd. ZnakB. Faron “Święte i Tygrysice”, wyd. Astra

Patrząc na dzieje małżeństwa w średniowieczu i wczesnej epoce nowożytnej, trudno mówić o nim przede wszystkim w kategoriach miłości. U podstaw tej instytucji leżały bowiem względy znacznie bardziej przyziemne i konkretne: polityka, przetrwanie rodu, zabezpieczenie majątku oraz organizacja codziennego życia.☕ Chcesz wesprzeć podcast? Link do ⁠BuyCoffee ⁠📲 Obserwuj mnie na ⁠Instagramie⁠ i ⁠Facebooku⁠ po więcej historii w pigułce.Głos wspierający: Rafał JaniszewskiŹródła:T.Targański "Piastowie, Walka o tron 1138 - 1320", wyd. Astra 2022K.Janicki "Średniowiecze w liczbach", wyd.WP 2024J.Dowiat "Polska państwem średniowiecznej Europy", Warszawa 1968K.Ossowski, "Jak przestrwać w danej Polsce", wyd. Astra, 2020

Postaw mi wirtualną kawę: KawaInstagram: IGFacebook: FBWyobraź sobie, że religia jest tylko pretekstem, polityka ostrzem, a wojna dobrze naoliwionym mechanizmem do robienia kariery, że „święta krucjata” bywa w praktyce zwykłym łupieżczym rajdem, a poganie są potrzebni bardziej martwi niż ochrzczeni.Zapraszam na ostatni odcinek o Zakonie Krzyżackim z serii Średniowieczna Polska.Źródła i opracowania:S. Leśniewski “Krzyżacy. Czarno-biała legenda”, Kraków 2024H.Samsonowicz “Krzyżacy”, Warszawa 1988H.Samsonowicz “Konrad Mazowiecki”, Kraków 2008P.Jasienica “Polska Piastów”, Warszawa 1979N.Davies “Boże Igrzysko. Historia Polski”, Kraków 1987

Postaw mi wirtualną kawę: ⁠Buy coffee⁠Instagram: ⁠Historia w roli głównejW tym odcinku serii Średniowieczna Polska zaglądamy do wnętrza Zakonu Krzyżackiego i przyglądamy się jego bezwzględnie skutecznej organizacji, która przez dziesięciolecia czyniła go potęgą nie do ruszenia. Poznajemy regułę zakonną, hierarchię władzy oraz codzienne życie braci – od modlitw i kar cielesnych po wojskową dyscyplinę i administracyjną precyzję. Odcinek pokazuje, jak zakon stał się schronieniem dla wyrzutków i przestępców, a jednocześnie nowoczesną „korporacją” średniowiecza. Szczególne miejsce zajmuje brutalna rzeź Gdańska z 1308 roku, która na zawsze zmieniła relacje Zakonu z Polską. Wyjaśniamy, dlaczego mimo jawnej bezczelności Krzyżacy przez lata pozostawali bezkarni. Śledzimy też rozwój państwa zakonnego i jego gospodarczych fundamentów. To opowieść o pysze, sile i mechanizmach władzy, które nieuchronnie prowadziły do wielkiego konfliktu zakończonego dopiero pod Grunwaldem.Źródła i opracowania:S. Leśniewski “Krzyżacy. Czarno-biała legenda”, Kraków 2024H.Samsonowicz “Krzyżacy”, Warszawa 1988H.Samsonowicz “Konrad Mazowiecki”, Kraków 2008P.Jasienica “Polska Piastów”, Warszawa 1979N.Davies “Boże Igrzysko. Historia Polski”, Kraków 1987Opracowania zagraniczne:1.Encyklopedia Britannica2.The Teutonic Knights’ Military Confrontation with the Cumans during their Stay in Transylvania, na stronie academia.edu3.A Brief History Of The Teutonic Knights During The Middle Ages, na stronie https://www.thedockyards.com/

Postaw mi wirtualną kawę: Buy coffeeInstagram: Historia w roli głównejUpadek Jerozolimy, narodziny „nowego rycerstwa” i zakon, który na zawsze odmienił historię Europy Środkowo-Wschodniej. W tym odcinku podcastu poznacie kulisy powstania Zakonu Krzyżackiego – od skromnego niemieckiego szpitala w Akkce, przez polityczne gry papieży i cesarzy, aż po dramatyczne epizody na Węgrzech i decyzję Konrada Mazowieckiego, która zaważyła na losach Polski. To opowieść o ambicji, przemocy i dyplomacji oraz o tym, czego nie dopowiedział Sienkiewicz i czego nie uczą w szkołach.Źródła i opracowania:S. Leśniewski “Krzyżacy. Czarno-biała legenda”, Kraków 2024H.Samsonowicz “Krzyżacy”, Warszawa 1988H.Samsonowicz “Konrad Mazowiecki”, Kraków 2008P.Jasienica “Polska Piastów”, Warszawa 1979N.Davies “Boże Igrzysko. Historia Polski”, Kraków 1987Opracowania zagraniczne:1.Encyklopedia Britannica2.The Teutonic Knights’ Military Confrontation with the Cumans during their Stay in Transylvania, na stronie academia.edu3.A Brief History Of The Teutonic Knights During The Middle Ages, na stronie https://www.thedockyards.com/