Wiek Azji

Rosja szuka rekrutów w Azji, Korea Północna wykorzystuje cyberprzestępczość do zdobywania środków finansowych, a w Hongkongu zapadł kolejny surowy wyrok wobec Joshuy Wonga - działacza prodemokratycznego. Jednocześnie Polska próbuje rozwijać współpracę gospodarczą z azjatyckimi partnerami. Gośćmi Tomasz Sajewicz w audycji "Wiek Azji" byli: dr Mateusz Chatys, Ośrodek Spraw Azjatyckich Uniwersytetu Łódzkiego; prof. Marcin Piątkowski, ekonomista Banku Światowego oraz Alec Zebric, analityk ds. Azji i Pacyfiku w Chainalysis.

Jak żegnamy tych, którzy odeszli i jak sprawiamy, by pozostali z nami? W tym odcinku wyruszamy do trzech miejsc, w których śmierć jest nie tyle końcem, ile przejściem. W Indonezji na Sulawesi lud Toraja organizuje wielodniowe uroczystości pogrzebowe, na które rodziny oszczędzają latami, a zmarli bywają przez długi czas traktowani jak „chorzy” członkowie domu. W Chinach przypominamy rytuały święta Qingming, palenie papierowych ofiar i kult przodków, który od wieków porządkuje rodzinne relacje. Na Tajwanie zaglądamy do świata, w którym tradycja spotyka nowoczesność: od Święta Duchów, gdy otwierają się bramy zaświatów, po współczesne, często kolorowe i głośne ceremonie pożegnalne. O rytuałach, tradycjach i sposobach oswajania przemijania Tomasz Sajewicz rozmawia w audycji "Wiek Azji" z dr Olimpią Kot i Piotrem Śmieszkiem.

W przestrzeni dyplomatycznej pojawiła się propozycja trójstronnego spotkania przywódców Stanów Zjednoczonych, Chin i Rosji podczas listopadowego szczytu APEC w Shenzhen. Na razie nie ma jednak uzgodnionego terminu ani programu rozmów. Jakie interesy mogłyby skłonić trzech przywódców do spotkania i co oznaczałoby ono dla bezpieczeństwa Europy oraz wojny w Ukrainie? Drugim tematem audycji jest wizyta premiera Donalda Tuska w Indiach i Wietnamie, związana przede wszystkim z rozwijaniem współpracy gospodarczej i technologicznej. Tomasz Sajewicz rozmawia z Jakubem Jakubowskim z Ośrodka Studiów Wschodnich i dr. Michałem Zarembą z Uniwersytetu Łódzkiego.

Planowana na 21-23 października wizyta premiera Donalda Tuska w Indiach to kolejny etap zacieśniania relacji między Polską a jednym z najważniejszych gospodarczo i politycznie państw Azji. Czy intensyfikacja kontaktów dyplomatycznych przełoży się na wzrost wymiany handlowej i inwestycji, jakie możliwości otwierają się przed polskimi przedsiębiorstwami oraz jak rozumieć politykę New Delhi wobec Rosji i zakupy rosyjskiej ropy? O gospodarczym i geopolitycznym znaczeniu Indii porozmawiają Tomasz Łukaszuk, były ambasador RP w tym kraju, dr Patryk Kugiel z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych oraz prof. Konrad Trzonkowski, główny ekonomista Związku Przedsiębiorców i Pracodawców.

Indie są najludniejszym państwem świata i jedną z najszybciej rozwijających się dużych gospodarek, a ich rosnące znaczenie coraz wyraźniej zmienia układ sił w światowej polityce. W obliczu rywalizacji Stanów Zjednoczonych i Chin New Delhi buduje własną pozycję gospodarczą i strategiczną, starając się zachować niezależność od największych mocarstw. Czy Indie mają szansę stać się trzecią potęgą świata i jakie przeszkody stoją na drodze do tego celu? O tym opowie dr hab. Adam Burakowski, profesor Instytutu Studiów Politycznych PAN, były ambasador RP w Indiach i autor książki "Trzecia potęga świata? Czy Indie staną się światowym supermocarstwem".

Chiny deklarują "pokojowy rozwój", jednocześnie wzmacniając współpracę wojskową w regionie i coraz mocniej rywalizując gospodarczo z Europą. W "Wieku Azji" także o relacjach Wietnamu z Koreą Północną oraz napięciu dyplomatycznym między Seulem i Kijowem. O zmieniającym się układzie sił w Azji rozmawiają Łukasz Kobierski z Instytutu Nowej Europy i dr Michał Zaręba z Ośrodka Spraw Azjatyckich Uniwersytetu Łódzkiego.

Wizyta Xi Jinpinga w Waszyngtonie przyniosła czerwone dywany, osobiste powitanie przez Donalda Trumpa i deklaracje o potrzebie stabilizacji wzajemnych relacji. Za dyplomatyczną oprawą pozostaje jednak strategiczna rywalizacja dwóch mocarstw - od handlu i nowych technologii po Tajwan i prawa człowieka. Co spotkanie przywódców mówi o obecnym stanie stosunków amerykańsko-chińskich i gdzie przebiegają granice możliwego porozumienia? Tomasz Sajewicz porozmawia o tym z dr Justyną Szczudlik z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych oraz Marcinem Jerzewskim, szefem European Values Center for Security Policy. Drugim tematem audycji jest Nepal, który na forum ONZ domaga się sprawiedliwości klimatycznej i rekompensat za straty ponoszone wskutek zmiany klimatu. Premier Balendra "Balen" Shah przekonuje, że państwa w niewielkim stopniu odpowiedzialne za globalne emisje nie powinny same ponosić kosztów katastrof klimatycznych.

Współczesna historia Libanu to historia konfliktów etnicznych i regionalnych, które nie pozwalają temu państwu rozwinąć skrzydeł. Jak w warunkach kolejnych kryzysów i napięć wygląda codzienne życie w Bejrucie i poza stolicą? Tomasz Sajewicz rozmawia w Libanie z Wojtkiem Wilkiem z Polskiego Centrum Pomocy Międzynarodowej, Aleksandrą Bukowską-McCabe, ambasador RP w Libanie, oraz Wojciechem Zajączkowskim, podsekretarzem stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych.

Chiny coraz wyraźniej próbują budować pozycję lidera Globalnego Południa, wykorzystując takie formaty jak BRICS i Szanghajska Organizacja Współpracy. Jednocześnie domyka się historia demokratycznego Hongkongu, gdzie represje obejmują także osoby upamiętniające ofiary Tiananmen. W “Wieku Azji” Tomasz Sajewicz rozmawia o rosnących ambicjach Pekinu z prof. Dominikiem Mierzejewskim i dr. Michałem Boguszem. Zaglądamy także do Kirgistanu, gdzie odbyły się Światowe Igrzyska Nomadów, a także do Nepalu, żeby sprawdzić jak obecnie wygląda sytuacja po niedawnej tragicznej w skutkach powodzi.

Dwanaście dni po potężnej powodzi błyskawicznej Nepal wciąż mierzy się ze skutkami kataklizmu. Tomasz Sajewicz dotarł na tereny popowodziowe i rozmawiał z ludźmi, którzy przeżyli dramatyczne chwile podczas żywiołu i akcji ratunkowej. Dyrektor szkoły w miejscowości Trishuli Narendra Dawadi opowiada jak uratował od śmierci prawie 1000 osób. Sanjay Sah, który pod ziemią spędził 10 dni opowie jak pamięta ostatnie chwile przed kataklizmem. Krishna Poudel po raz pierwszy od tragedi podzieli się zaś historią, jak już po powodzi - udało mu się dodzwonić do brata zasypanego w tunelu hydroelektrowni. To opowieści o Cudach w Krainie Kataklizmów. Dr Patryk Kugiel z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych wyjaśni zaś dlaczego w Nepalu jest tak wiele hydroelektrowni i dlaczego władze Nepalu uważają, że należą im się od świata reparacje a nie pomoc humanitarna.