De eerste micro-blazar

Met behulp van het Vera Rubin observatorium zijn twee lichtzwakke satelliet sterrenstelsels van onze Melkweg ontdekt. Hoe bijzonder dat is, hoort u hopelijk in deze aflevering.Vera C. Rubin observatorium:https://rubinobservatory.org/Rubin observatory reveals two hidden companions of the Milky Way:https://phys.org/news/2026-10-rubin-observatory-reveals-hidden-companions.htmlThe Vera Rubin Has Found Two More of the Milky Way's Dim Satellites:https://www.universetoday.com/articles/the-vera-rubin-has-found-two-more-of-the-milky-ways-dim-satellitesDiscovery of the Distant, Ultra-faint Milky Way Satellite Aquarius IV with the Vera C. Rubin Observatory Early Data Preview 2:https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2515-5172/ae993bRubin Observatory Reveals a Dust-Shrouded Halo Globular Cluster in Ophiuchus:https://arxiv.org/pdf/2609.15872De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

In deze aflevering staan we eens stil bij sterrenkunde als hobby.Slooh:https://www.slooh.com/Virtual Telescope Project:https://www.virtualtelescope.eu/Publiekssterrenwachten:https://www.astronomie.nl/publiekssterrenwachten-16Fermilab:https://www.youtube.com/@fermilabSabine Hossenfelder:https://www.youtube.com/@SabineHossenfelderVeritasium:https://www.youtube.com/@veritasiumNASA:https://www.youtube.com/@NASAESA:https://www.youtube.com/@EuropeanSpaceAgencyKNVWS:https://www.knvws.nl/JWG:https://www.sterrenkunde.nl/jwg/Zenit:https://zenitonline.nl/Heelal:https://www.vvs.be/over-vvs/heelalOpenStax Astronomy:https://openstax.org/details/books/astronomy-2eGanymedes:https://www.ganymedes.nl/De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

U heeft misschien wel meegekregen dat de Nancy Grace Roman ruimtetelescoop op 30 augustus van dit jaar werd gelanceerd. Deze aflevering tracht antwoorden te vinden op de volgende vragen: waarom nog een nieuwe ruimtetelescoop en hoe staat het er eigenlijk mee? NB: dit is min of meer hetzelfde verhaal als mijn voordracht voor de Sterrenstof Meet 'n Greet in Space Expo op dinsdag 27 oktober 2026, maar dan zonder plaatjes.Habitable Worlds Observatory:https://science.nasa.gov/astrophysics/programs/habitable-worlds-observatory/Teledyne Space Imaging:https://www.teledynespaceimaging.com/Nancy Grace Roman Space Telescope:https://science.nasa.gov/mission/roman-space-telescope/De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Misschien herinnert u zich nog wel dat we het in het verleden hebben gehad over mysterieuze hoogenergetische kosmische deeltjes die de aarde bereiken. In deze aflevering bespreken we een mogelijke bron van dergelijke deeltjes.Cosmic-ray observatory:https://en.wikipedia.org/wiki/Cosmic-ray_observatoryBlazar:https://nl.wikipedia.org/wiki/BlazarIRAS 18293−0941:https://en.wikipedia.org/wiki/IRAS_18293%E2%88%920941Eerste microblazar produceert mogelijk de snelste deeltjes in de Melkweg:https://www.astronomie.nl/nieuws/eerste-microblazar-produceert-mogelijk-de-snelste-deeltjes-in-de-melkweg-4843A Galactic microblazar as a potential accelerator of ultra-high-energy particles:https://www.aanda.org/component/article?access=doi&doi=10.1051/0004-6361/202661105Milky Way's first microblazar may produce fastest particles in the galaxy:https://phys.org/news/2026-09-milky-microblazar-fastest-particles-galaxy.htmlDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Al heel vaak hebben we het in deze podcast gehad over emissie- en absorptielijnen in het spectrum van astronomische objecten. Maar hoe ontstaan die lijnen in vredesnaam? U hoort het in deze aflevering. Ook bespreken we een interessant agendapunt aan het eind van de aflevering.Fraunhoferlijnen:https://nl.wikipedia.org/wiki/FraunhoferlijnenMoM-z14:https://en.wikipedia.org/wiki/MoM-z14SterrenStof 65 jubileum Meet & Greet avond:https://www.space-expo.nl/agenda/sterrenstof-65-jubileum-meet-greet-avondDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Kunnen gebeurtenissen omwisselen in de tijd? Deze vraag heb ik meer dan eens ontvangen. Het antwoord is "ja", maar er horen wel wat beperkingen en uitleg bij, dus daar zullen we het in deze aflevering over hebben.Relativity of Simultaneity | Special Relativity Chapter 4:https://www.youtube.com/watch?v=SrNVsfkGW-0Lorentz transformation:https://en.wikipedia.org/wiki/Lorentz_transformationHafele–Keating experiment:https://en.wikipedia.org/wiki/Hafele%E2%80%93Keating_experimentDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Inderdaad, opeens bestaat deze podcast al 200 weken. Dank u, dank u. In deze daarom iets speciale aflevering aandacht voor een aards onderwerp; de vreemde lichtverschijnselen in het dorpje Hessdalen in Noorwegen.Hessdalen Lights - UFO's over Norway:https://youtu.be/kU9sUqEQelUHessdalen Valley Of Light:https://www.youtube.com/watch?v=xUzrrknc4bYInvestigation & analysis of transient luminous phenomena in the low atmosphere of Hessdalen valley, Norway:https://www.researchgate.net/publication/222796277_Investigation_analysis_of_transient_luminous_phenomena_in_the_low_atmosphere_of_Hessdalen_valley_NorwayProject Hessdalen:https://www.hessdalen.org/Optical spectrum analysis of the Hessdalen phenomenon:https://www.researchgate.net/publication/228873038_Optical_spectrum_analysis_of_the_Hessdalen_phenomenonAre Hessdalen Lights a Reality, an Illusion, or a Mix of the Two (pp. 590-622):https://www.researchgate.net/publication/354862271_JSE_353_Fall_2021Hessdalen lights:https://en.wikipedia.org/wiki/Hessdalen_lightsBolbliksem (natuurverschijnsel):https://nl.wikipedia.org/wiki/Bolbliksem_(natuurverschijnsel)Contribution of VLF electromagnetic survey to the investigation of Hessdalen lights (Norway):https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0926985124001149The Hessdalen Lights Seen as the Aerial Counterpart of an Unsuspected Subsoil Phenomenon. Is the Earth Harboring a Multimouth Wormhole?https://journalofscientificexploration.org/index.php/jse/article/view/2965Inspire DIY kit:https://theinspireproject.org/De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Te weinig water, ja, dat probleem horen we wel vaker. Maar nu betreft het onze maan.NASA’s $30B plan to build a Moon base:https://www.astronomy.com/space-exploration/nasas-30b-plan-to-build-a-moon-base/No cities on the Moon: a billion tons of water is not enough for sustainability:https://www.frontiersin.org/journals/space-technologies/articles/10.3389/frspt.2026.1894104/fullNo cities on the Moon — there isn’t enough water, scientists say:https://www.frontiersin.org/news/2026/09/14/no-cities-on-the-moon-there-isnt-enough-water-frontiers-space-technologiesDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

Het onderwerp is weleens vaker langsgekomen in deze podcast: de neiging van levende wezens om zelfs onder de meest bizarre omstandigheden te persisteren. Recent kwam op dit gebied twee keer iets interessants in de wetenschappelijke literatuur, dus leek het mij aardig daar weer eens aandacht aan te besteden.Extreme environmental tolerance and space survivability of the moss, Physcomitrium patens:https://www.cell.com/iscience/fulltext/S2589-0042(25)02088-7Mossen:https://nl.wikipedia.org/wiki/Mossen'We were genuinely astonished': This moss survived 9 months outside the International Space Station and could still grow on Earth:https://www.space.com/space-exploration/international-space-station/we-were-genuinely-astonished-this-moss-survived-9-months-outside-the-international-space-station-and-could-still-grow-on-earthMosses in low earth orbit: implications for the limits of life and the habitability of Mars:https://journals.sagepub.com/doi/10.1089/ast.2018.1889The Apollo 12 crew brought back Surveyor 3’s camera after 31 months on the Moon, and NASA reported finding live Streptococcus bacteria inside it, but later evidence pointed to contamination in Houston:https://space-travel.com/st-the-apollo-12-crew-brought-back-surveyor-3s-camera-after-31-months-on-the-moon-and-nasa-reported-finding-live-streptococcus-bacteria-inside-it-but-later-evidence-pointed-to-contamination/A microbe on the Moon? Surveyor III and lessons learned for future sample return missions:https://www.lpi.usra.edu/meetings/sssr2011/pdf/5023.pdfMicrobes from Earth may survive on the moon, scientists find:https://www.space.com/astronomy/moon/microbes-from-earth-may-survive-on-the-moon-scientists-findPotential survivable niches for microbial life on the lunar south pole:https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.aec0811Microbes may make it on the Moon:https://www.astronomy.com/science/microbes-may-make-it-on-the-moon/Air and Space Museum, Washington, D.C.:https://airandspace.si.edu/De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

U denkt misschien: wat een rare titel voor een aflevering. Dat NZNZNZ refereert aan de oriëntatie van magneetdeeltjes. Inderdaad, deze aflevering gaat alweer over magnetisme. Vreemd genoeg is de aflevering "We leven in een magnetische tunnel" van 16 april 2024 al bijna twee jaar de populairste aflevering van deze podcast, maar dat geheel terzijde.How did the infant sun form? Scientists get surprising new insights from 4.6-billion-year-old space dust:https://www.space.com/astronomy/solar-system/how-did-the-infant-sun-form-scientists-get-surprising-new-insights-from-4-6-billion-year-old-space-dustPaleomagnetic evidence for a nebular magnetic field from calcium-aluminum-rich inclusions:https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2521660123Calcium–aluminium-rich inclusion:https://en.wikipedia.org/wiki/Calcium%E2%80%93aluminium-rich_inclusionDominion Range 08006:https://www.lpi.usra.edu/meteor/metbull.php?code=49517Once Upon a Dynamo in the Early Universe:https://science-chatter.blogs.uni-hamburg.de/?p=340Afbeelding CC BY-NC-SA 2.0 Dayna MasonDe Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie.http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0