#284 Sztuczna inteligencja, władza, potęga, miłość. Rozmowa z o. Marcinem Wojnickim OCD

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości o. Marcin Wojnicki OCD, dyrektor Karmelitańskiego Instytutu Duchowości w Krakowie, współtwórca podcastu „Smak karmelu”. A rozmawiamy o sztucznej inteligencji i współczesności w kontekście encykliki „Magnifica humanitas” Leona XIV. Rozmawiamy także o tym dla kogo powstała ta encyklika. O kulturze potęgi i cywilizacji miłości, które papież w niej przeciwstawia. O sztucznej inteligencji, jej zaletach, wadach, niebezpieczeństwach i ograniczeniach. O zagrożeniach związanych z mariażem technologii i polityki. O tym na ile chrześcijaństwo może być dziś przeciwwagą dla kultury potęgi. O zaletach i niebezpieczeństwach religijnego spojrzenia na AI. O tym, co chrześcijaństwo ma do zaoferowania współczesnemu światu – i czy taki głos może być jeszcze słyszalny. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Przemysław Skrzyński, religioznawca z Instytutu Religioznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego, pracownik naukowy Zakładu Interdyscyplinarnych Badań nad Religiami w Polsce. A rozmawiamy o historii i teraźniejszości polskiego buddyzmu. Rozmawiamy także o zmarłym 18 maja b.r. Ole Nydahlu, pionierze buddyzmu tybetańskiego w Polsce. O wątkach buddyjskich w pismach Piotra Skargi. O pierwszych polskich buddystach. O Ryōuchū Stanisławie Umedzie i grupie Oneiron. O sanghach japońskiego i koreańskiego zen. O Philipie Kapleau i Dennisie Genpo Merzelu – pierwszych zachodnich nauczycielach polskich buddystów. O tym, jak polski buddyzm rozwijał się i ewoluował przez ostatnie sześćdziesiąt lat. O tym, ilu jest w Polsce buddystów – oficjalnie i nieoficjalnie. O tym, czy istnieje jakaś charakterystyczna dla Polski specyfika praktykowanego tutaj buddyzmu. O mindfulness i innych około- oraz quasibuddyjskich praktykach i nurtach. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” inaugurujemy cykl „Lektury na czas chaosu”, który odtąd będzie pojawiał się na falach podcastu regularnie. W cyklu „Lektury na czas chaosu” goście najpierw opowiadają o swoich ukochanych książkach, najważniejszych lekturach i czytelniczych fascynacjach, a potem rekomendują książki, które, ich zdaniem, wszyscy powinni znać, żeby lepiej rozumieć dzisiejszą rzeczywistość. W tej odsłonie „Skądinąd” swoimi rekomendacjami dzieli się dr Jan Hlebowicz, historyk i publicysta, związany z gdańskim oddziałem Instytutu Pamięci Narodowej, autor m.in. książek „Polityka na ambonie” i „Z widokiem na stocznię”. A rozmawiamy o książkach życia Jana Hlebowicza, a także lekturach, które poleca na czas chaosu: trylogii „Maddaddam” Margaret Atwood, „Możliwości wyspy” Michela Houellebecq’a oraz „Wojnie końca świata” Mario Vargasa Llosy. Owocnego słuchania i czytania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” polecam książki, które warto przeczytać i znać.   Są to: James Hillman „Sny i świat podziemny”, przeł. Izabela Michalska, Eviva L’arte, Warszawa 2025 Graham Greene „Sedno sprawy”, przeł. Jacek Woźniakowski, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1958 Thomas Merton, Czesław Miłosz „Listy”, przeł. Maria Tarnowska, Znak, Kraków 2003 Gary Lachmann „Dark Star Rising. Magick and Power in the Age of Trump, TarcherPerigee Book, New York 2018 Joseph Campbell „Potęga mitu”, przeł. Ireneusz Kania, Znak, Kraków 2025 Dennis Burmeister, Sascha Lange „Depeche Mode Live”, przeł. Emilia Skowrońska, Sine Qua Non, Kraków 2025 Owocnego słuchania i czytania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Karolina Olejak, dziennikarka i reporterka związana z Polsat News, autorka książki „Nienawidzę ich. To Polacy mówią na terapiach. Reportaż z podzielonego kraju”. A rozmawiamy o polaryzacji i nienawiści w Polsce (i nie tylko). Rozmawiamy także o tym, jak polityka staje się obsesją. O tym, czego prawica zazdrości liberałom i czego liberałowie zazdroszczą prawicy. O pogardzie i nienawiści, które potrafią przeniknąć wszystkie obszary naszego życia, nie tylko politykę. O źródłach polaryzacji w Polsce i na świecie. O koncepcji cienia autorstwa Carla Gustava Junga i o tym, jak ta kategoria może pomóc w rozumieniu zjawisk społecznych. O perspektywach na przyszłość i potencjalnych sposobach przeciwdziałania polaryzacji. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Mira Marcinów, psycholożka i filozofka z Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, autorka m.in. „Historii polskiego szaleństwa” i powieści „Bezmatek”. A rozmawiamy o tym, czym jest hipochondria. Rozmawiamy także o doświadczeniu choroby i doświadczeniu hipochondrii. O różnych definicjach hipochondrii. O jej kulturowych, filozoficznych, psychologicznych, medycznych i egzystencjalnych aspektach. O indukowaniu i monetyzowaniu lęku o zdrowie we współczesnym świecie. O tym gdzie kończy się racjonalna troska o zdrowie, a zaczyna hipochondria. O indywidualistycznych narracjach dotyczących zdrowia i choroby. O rozmaitych formach pseudomedycyny i szarlatanerii żerujących na naszej potrzebie kontroli oraz trosce o zdrowie, w tym m.in. o tzw. biologii totalnej. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” zastanawiam się nad tym, jak być dzisiaj dobrym człowiekiem (i co to w ogóle znaczy)? Opowiadam także o zamianie języka wartości na język psychologiczny. O kulturze terapeutycznej i kulturze narcyzmu. O nadmiernej koncentracji na „ja”, emocjach oraz osobistym dobrostanie, przez co z pola widzenia znika wszystko inne. O tym, jak odzyskać pojęcia dobra i zła – i dlaczego jest to dzisiaj koniecznie potrzebne. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!  

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Michał Okoński, publicysta i zastępca redaktora naczelnego „Tygodnika Powszechnego”. A rozmawiamy o współczesnych sporach o chrześcijaństwo. Rozmawiamy także o liście biskupów z okazji 40-lecia wizyty Jana Pawła II w rzymskiej synagodze oraz intensywnych dyskusjach wokół tego listu. O pęknięciach i podziałach we współczesnym chrześcijaństwie. O fundamentalizmie i integryzmie. O „chrześcijaństwie” spod znaku MAGA w wersji Petera Thiela i JD Vance’a. O naturze i źródłach przemocy i o tym, jak na przemoc patrzy chrześcijaństwo. O możliwych scenariuszach na przyszłość. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Martyna Butrym, filozofka, pisarka, scenarzystka, autorka książki „Dasein na wielkim ekranie, czyli filozofia Heideggera w filmach”. A rozmawiamy o filozofii, filmach i bycie (i czasie). Rozmawiamy także o postaci i filozofii Martina Heideggera. O filozoficznych problemach, które są wciąż aktualne, wciąż nierozwiązane. O tym, że filozofia „przychodzi” do nas z różnych stron – z kultury, codzienności, zjawisk życia społecznego – a nie tylko z opasłych ksiąg. O filmie jako języku, w którym można opowiadać o fundamentalnych spawach i o filozofii jako narzędziu interpretacji filmu. O potrzebie – i deficycie – krytycznego myślenia w polityce i nie tylko. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Robert Ziębiński, pisarz, publicysta, scenarzysta, znawca popkultury. A rozmawiamy o tym jak to możliwe, że umarł Chuck Norris. Rozmawiamy także o herosach kina akcji lat 80. XX wieku. O karierze Chucka Norrisa i jego fenomenie. O złych, lepszych i najlepszych filmach z jego udziałem. O filmach autentycznych i filmach sterylnych. O końcu pewnej epoki. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!