Filosofie van de aarde

Water is everywhere. It is part of rivers, seas and oceans, as well as plants, animals and people. Yet many do not feel deeply connected to bodies of water. Could we reestablish our connection to more-than-human beings by exploring our relationship to water? Performer and philosopher Marialena Marouda shows us how that relationship could be restored through her hydrofeminist art practice.  At the end of this episode, Marialena shares her auditive art.

We leven in tijden van onzekerheid en chaos: de socio-economische gevolgen van de klimaatcrisis zijn niet volledig in te schatten, maar dat ze er zijn en verergeren is zeker. Hoe blijven we in het licht van dit vooruitzicht toch hoopvol? Professor transitiekunde Jan Rotmans reikt ons handvatten aan om de klimaatstress te verzachten. Naar aanleiding van zijn boek Omarm de Chaos gaan we in gesprek over de mogelijkheden die chaos en onzekerheid geven om actie te ondernemen. 

Hoe wordt klimaatverandering in kinderliteratuur weergegeven? Frauke Pauwels onderzoekt de rol en beeldvorming van wetenschap en wetenschappers in kinderliteratuur. In deze aflevering gaat ze in op de emoties, verhalen en de positie van het kind in kinderliteratuur. Overschatten of onderschatten we kinderen in hun vermogen om de klimaatproblematiek te vatten en te ervaren? Hoe belangrijk is een ‘happy ending’?

Bij circulair bouwen probeert men zo duurzaam mogelijk om te springen met grondstoffen om de ecologische impact van bouwen te verkleinen. Maar is deze manier van bouwen en wonen ook betaalbaar? Hoe ziet de toekomst van wonen eruit? In deze aflevering gaan we met architecten Gwen Verlinden en Margaux Lespagnard  in gesprek over hun project ‘Circulair Bouwen, Betaalbaar Wonen’: een hoopvolle testcase die toont dat duurzaam niet duur hoeft te zijn.

De klimaatverandering is niet alleen een wetenschappelijk-technologische crisis, maar ook een sociale crisis. We worden geconfronteerd met stijgende brandstofprijzen, landbouwcrises en natuurrampen. Wie draagt hiervan de gevolgen? Wat gebeurt er wanneer men deze sociale crisis benadert vanuit een rechts-koloniaal gedachtegoed? We praten met Stephanie Collingwoode Williams, expert in klimaatrechtvaardigheid, over de normalisering van rechts in het huidige klimaatbeleid en hoe dat leidt tot een ecoracistisch en ecofascistisch discours.

Hoe houden we in de stad een plekje waar de natuur, en niet de mens, centraal staat? Kunstenaar Eline De Clercq vertelt in deze aflevering over de lesbische tuin ‘Gesamthof’. Ze deelt met ons haar bespiegelingen die voortkomen uit kruisbestuivingen tussen botaniek, queer theory en de schoonheid van een ‘ecotoon’.

De klimaatcrisis wordt vaak benaderd vanuit een exact-wetenschappelijk perspectief, maar klimaatverandering gaat in de eerste plaats over de relatie tussen mens, milieu en klimaat. Zijn exacte wetenschappen wel in staat om deze verhouding te vatten? Welke rol kan de filosofie hierin spelen? Naar aanleiding van zijn boek Van Wereld naar Aarde gaan we in gesprek met filosoof Vincent Blok over filosofie van de aarde.

Hoe zorgen we ervoor dat de klimaattransitie ook een sociale transitie is? We spreken met Federaal minister van Klimaat, Milieu en Duurzame Ontwikkeling Zakia Khattabi over de positieve stappen die op Belgisch en Europees niveau gezet worden en de uitdagingen die vandaag het politieke klimaatbeleid kenmerken. Wat zijn haar verantwoordelijkheden en doelen als klimaatminister of ‘klimaatdiplomaat’? Hoe kan men samenwerken met verschillende doelstellingen? Hoe zorgen we voor sociale rechtvaardigheid in het klimaatvraagstuk?

Welke rollen nemen jongeren op als het gaat over politieke participatie? Lotus Li is jongerenadviseur bij de Vlaamse Jeugdraad. Ze vertelt in deze aflevering over haar ervaringen als klimaatactivist bij de klimaattop COP26 in Glasgow, over de relatie tussen jongeren en overheid, impactvolle klimaatcommunicatie en MAPA (‘Most Affected People and Areas’).

In de podcast van Klimaatfestival Antwerpen ontrafelen filosofen Maïté de Haan en Julia Alegre Mouslim verschillende aspecten van de klimaatproblematiek. Ze nodigen filosofen, kunstenaars, studenten, activisten, onderzoekers, ondernemers en tal van andere gasten uit om hun verhaal, onderzoek of ervaring te delen.  Hoe wordt klimaatverandering in kinderliteratuur weergegeven? Welke rollen nemen jongeren op als het gaat over politieke participatie? Wat zijn de verantwoordelijkheden en doelen van een klimaatminister? Hoe ziet de toekomst van wonen eruit? En wat gebeurt er wanneer men de ecologisch-sociale crisis benadert vanuit een rechts-koloniaal en ecofascistisch gedachtegoed?