Sut i Ddarllen

Yn cadw cwmni i Francesca Sciarrillo mae’r gantores a chyfansoddwr Casi Wyn.Yn wreiddiol o ddinas Bangor, Casi oedd Bardd Plant Cymru 2021-2023. Cyhoeddodd ei chyfrol gyntaf o farddoniaeth, Cariad Yw yn 2024. Mae hi wedi perfformio ei cherddoriaeth ar lwyfannau SXSW, BBC Proms in the Park, yn yn ogystal â thaith genedlaethol gyda Sinfonia Cymru. Rhyddhawyd ei halbym newydd Plentyn yr Haul ddiwedd Mawrth.Casi hefyd yw Cyfarwyddwr Creadigol cylchgrawn Codi Pais, cylchgrawn annibynnol i bawb gan ferched Cymru.Yn y bennod mae Casi’n trafod gwerth darllen barddoniaeth, ei hoff siopau llyfrau a vibes faniau llyfrgell!Ffilmio a golygu: Dafydd Hughes Recordio sain: Aled Wyn Hughes Recordiwyd y bennod ar leoliad yn Teddy’s Place, Caerdydd.Dyma’r llyfrau sy’n cael eu trafod yn y bennod honLlyfr Mawr y Plant - Jennie Thomas, J.O. WilliamsRala Rwdins - Angharad TomosHeddwch o’r Diwedd - Jill Murphy, addas. Roger BooreBeth Nesaf? - Jill Murphy, addas. Roger BooreY Llygod a’r Lleuad - Joyce Dunbar, addas. Myrddin ap DafyddThe Lion, the Witch and the Wardrobe - C.S. LewisA Series of Unfortunate Events - Lemony SnicketHarri Potter a Maen yr Athronydd - J. K. Rowling, addas. Emily HuwsCaer y Rhew - Robert Swindells, addas Gruff RobertsMrs Mochyn a'r Sos Coch - Mary RaynerElfed yr Eliffant - David McKee 'Dyn Ni yn Mynd i Hela Arth - Michael Rosen, addas. Gwynne WilliamsTeulu Bach Nant Oer - MoelonaY Tylwyth Tegmae - Mererid HopwoodMymryn Rhyddid - Gruffudd OwenO Ffrwyth y Gangen Hon - Gol. Nia MoraisTrochi – Carwyn EckleyI Know Why The Caged Bird Sings - Maya AngelouThe Doors of Perception - Aldous HuxleyCodi PaisFolding RockHanes BywAtgofion drwy Ganeuon: Gweld Sêr - Siân JamesY Tywysog Bach - Antoine De Saint-ExupéryCariad Yw - Casi WynCerdded Lerpwl y Cymry - Gari WynBitter Honey - Caryl LewisService 95Send BooksSongs of Innocence and of Experience  - William Blake Mynd - Marged TudurNature and Selected Essays - Ralph Waldo EmersonY llyfrau ar gael o'ch siop lyfrau leol.

Yr awdur a cholofnydd Malachy Edwards yw gwestai Francesca Sciarrillo yn y bennod ddiweddaraf o Sut i Ddarllen.Yn enedigol o Lundain ac wedi’i fagu yn Ffynnon Taf, mae Malachy Edwards bellach yn byw ar Ynys Môn. Cyhoeddwyd cofiant ffeithiol-greadigol cyntaf yr awdur, Y Delyn Aur, gan Wasg y Bwthyn yn 2023, a chyrhaeddodd y llyfr Restr Fer Gwobr Llyfr y Flwyddyn 2024. Yn y gyfrol, mae Malachy yn archwilio ei hunaniaeth hil-gymysg, aml-ddiwylliannol a chrefyddol wrth olrhain hanes ei deulu yn Iwerddon a Barbados. Cyhoeddwyd y dilyniant, Paradwys Goll, ym mis Hydref 2025. Yn ogystal ag ysgrifennu llyfrau, mae’r awdur hefyd yn golofnydd i’r cylchgrawn Golwg.Yn y bennod mae'n trafod cylchgronau sgelfyrddio, darllen y clasuron a'i ymchwil diweddar i fywyd John Ystumllyn.Ffilmio a golygu: Dafydd HughesRecordio sain: Aled Wyn HughesRecordiwyd y bennod ar leoliad yn Stiwdio Sain, Llandwrog.Rhestr DdarllenThrasher MagazineKerrangRolling Stone Cyfres Artemis Fowl - Eoin Colfer1984 - George OrwellThe Handmaid's Tale - Margaret AtwoodDoctor Faustus - Christopher MarloweThe Autobiography of Benvenuto Cellini - Benvenuto Cellini, cyfieithiad Anne MacdonellThe Interesting Narrative and Other Writings - Olaudah EquianoPam Na Fu Cymru - Methiant Cenedlaetholdeb Cymraeg - Simon BrooksDecolonizing Language and Other Revolutionary Ideas - Ngugi wa Thiong'oThe Islander - Tomás O'CrohanY Fro Dywyll - Jerry HunterSgythia - Gwynn ap GwilymYmbelydredd - Guto DafyddLloerganiadau - Fflur DafyddAnfarwol - Peredur GlynTe yn y Grug - Kate RobertsCysgod y Cryman - Islwyn Ffowc ElisGweithiau Daniel OwenY llyfrau hyn, a llawer mwy, ar gael o’ch siop lyfrau leol.

Yn ymuno a Francesca Sciarrillo mae Buddug Watcyn Roberts.Er yn ifanc mae Buddug iawn wedi bod ar ysgrifennu’n greadigol ac yn cystadlu mewn eisteddfodau lleol a chenedlaethol. Mae wedi gweithio ar nifer o brosiectau creadigol: llwyfannwyd drama ganddi gan Gwmni Ifanc Frân Wen ac mae wedi cyhoeddi ei gwaith yn Codi Pais a rhifynnau Ffosfforws gan gyhoeddiadau’r Stamp. Yn y bennod mae Buddug yn trafod darllen gwaith Llwyd Owen am y tro cyntaf, grym cyfrolau barddoniaeth, a'r mwynhad o ddarllen yr un llyfr sawl tro.Ffilmio a golygu: Dafydd HughesRecordio sain: Aled Wyn HughesRecordiwyd y bennod ar leoliad yn Stiwdio Sain, Llandwrog.Rhestr DdarllenMorgan a Magi Ann - Mary Vaughan JonesHuw Bob Lliw - Marian JonesNeli’r Pysgodyn Jeli - Marian JonesMarc y Siarc - Marian JonesFfawd, Cywilydd a Celwyddau - Llwyd Owenmor hapus - Gwenllian EllisLladd Arth - Kayley RobertsCwlwm - Ffion EnlliHoll Lawenydd Gwyllt - Llyr Gwyn LewisGwlad Bardd - Rhys IorwerthIaith y Nefoedd - Llwyd OwenOedolyn-ish - Mel OwenGirl Crush - Florence GivenWomen Don’t Owe You Pretty - Florence GivenWomen Living Deliciously - Florence GivenTrochi - Carwyn EckleyAbermandraw – Rhys IorwerthMymryn Rhyddid – Gruffudd OwenHel Llus yn y Glaw – Gruffudd OwenWhy Has Nobody Told Me This Before? – Dr Julie SmithV+Fo – Gwenno GwilymBechygyn Drwg am Byth – Llwyd OwenMwy am prosiect Pencerdd Llenyddiaeth Cymru yma.Y llyfrau hyn, a llawer mwy, ar gael o’ch siop lyfrau leol.

Yn ymuno a Francesca Sciarrillo mae’r comedïwr, y cyflwynydd ar awdur Melanie Owen. Yn wreiddiol o Aberystwyth, mae Mel bellach yn byw yng Nghaerdydd. Mae wedi bod yn ysgrifennu am bron i ddegawd, gan gynnwys sgriptiau i Channel 4, BBC Cymru Wales a BBC Radio Cymru. Roedd ei chyfrol gyntaf, Oedolyn (ish!), ar restr fer Llyfr y Flwyddyn 2025.Yn y bennod mae Mel yn trafod bod yn "Jacqueline Wilson girly", rhoi darllen ar y to-do list a chrio yn Llyfrgell Aberystwyth. Ffilmio a golygu: Dafydd HughesRecordio sain: Aled Wyn HughesRecordiwyd y bennod ar leoliad yn Teddy's Place, Caerdydd.Rhestr DdarllenLlyfrau Jacqueline WilsonI Feel Bad About My Neck - Nora EphronMor Hapus - Gwenllian EllisSgen i’m Syniad - Gwenllian EllisV + Fo - Gwenno GwilymOedolyn(ish) - Melanie OwenThis is Going to Hurt – Adam KayTwas The Nightshift Before Christmas – Adam KayO Ffrwyth y Gangen Hon – Gol. Nia MoraisNoughts & Crosses - Malorie BlackmanThink Again – Jacqueline WilsonLittle Fires Everywhere - Celeste NgCamu – Iola YnyrHow to Survive an Affair: A Practical Guide – Henry WiddicombeAngus, thongs and full-frontal snogging – Louise RennisonY llyfrau hyn, a llawer mwy, ar gael o’ch siop lyfrau leol.

Yn ymuno a Francesca Sciarrillo mae’r awdur a’r cyflwynydd Geraint Iwan. Dros y blynyddoedd mae wedi dilyn nifer o yrfaoedd a gweithio i lu o gwmnïau gwahanol, gan gynnwys y BBC, yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol ac amryw o gwmnïau teledu. Cyhoeddir ei gyfrol gyntaf, Storis Geraint Iwan, storis am yr hyn sy’n llechu dan yr wyneb, gan Wasg Carreg Gwalch, fis Mawrth.Yn y bennod mae Ger yn trafod ei obsesiwn efo straeon, darganfod darllen drwy ffilmiau a pheryglon gwrando ar lyfrau llafar yn Morrisons Caernarfon.Ffilmio a golygu: Dafydd HughesRecordio sain: Aled Wyn HughesRecordiwyd y bennod ar leoliad yn Stiwdio Sain, LlandwrogRhestr DdarllenCongrinero - David MeredithRownd y Byd yn y Ras Falwnau Orau Erioed - Sue ScullardBeibl y Plant Mewn Lliw I Ble Aeth Haul y Bore? - Eurig WynDan Gadarn Goncrit - Mihangel MorganCysgod y Cryman - Islwyn Ffowc ElisYn y Gwaed - Geraint V. JonesTân ar y Comin - T. Llew JonesJaws - Peter BenchleyJurassic Park - Michael CrichtonDo Androids Dream of Electric Sheep? - Philip K. DickThe Gone-Away World - Nick HarkawayReady Player One - Ernest ClineI am Legend - Richard MathesonTrioleg Extracted – RR HaywoodI, Partridge: We Need To Talk About Alan - Alan PartidgeThe Rivers of London - Ben AaronovitchCyfres The Bourne Identity – Roberts LudlumStraeon byrion Ruth Rendell And Then There Were None - Agatha ChristieCyfres A Game of Thrones - George R. R. MartinThe Martian – Andy WeirY llyfrau hyn, a llawer mwy, ar gael o’ch siop lyfrau leol.

Yn ymuno a Francesca Sciarrillo mae’r bardd a'r awdur Sioned Erin Hughes.Daw Erin o Ben Llŷn. Enillodd y Fedal Ryddiaith yn Eisteddfod Tregaron yn 2022 gyda'i chyfrol gyntaf i oedolion, Rhyngom. Hi oedd golygydd y gyfrol Byw yn fy Nghroen a enillodd Wobr Tir na n-Og yn 2020, ac mae hefyd wedi golygu Iaith Heb Ffiniau a chyd-olygu Beyond/Tu Hwnt.Roedd ei chyfrol O'r Rhuddin ar restr fer Llyfr y Flwyddyn 2025, ac fe gyhoeddwyd ei chyfrol gyntaf o gerddi Fel y Moroedd y llynedd.Yn y bennod mae Erin yn trafod ei diffyg diddordeb mewn llyfrau yn blentyn, effaith a dylanwad sgwennu personol a hunangofiannau ar ei bywyd a'r angen i ddarllen gyda phensil yn ei llaw.Ffilmio a golygu: Dafydd HughesRecordio sain: Aled Wyn HughesRecordiwyd y bennod ar leoliad yn Stiwdio Sain, Llandwrog.Dyma’r llyfrau sy’n cael eu trafod yn y bennod honJames a'r Eirinen Wlanog Enfawr - Roald Dahl, addasiad Elin MeekNab Wrc - Roald Dahl, addsiad Elin MeekModdion Rhyfeddol George - Roald Dahl, addasiad Elin MeekMatilda - Roald Dahl, addasiad Elin MeekThe Book Thief - Markus ZusakI Am, I Am, I Am: Seventeen Brushes With Death – Maggie O’FarrellThe Choice - Edith EgerCasglu Llwch – Georgia RuthTell Me Who I Am - Georgia RuthCamu – Iola YnyrNelan a Bo – Angharad PriceThe Bell Jar – Sylvia PathReason To Stay Alive – Matt HaigA Thousand Splendid Suns - Khaled HosseiniThe Kite Runner - Khaled HosseiniLan Stâr – Anthony Shapland, addasiad Esyllt LewisDevotions – Mary Oliver Y llyfrau hyn, a llawer mwy, ar gael o’ch siop lyfrau leol.

Yr awdur a’r darlledwr Huw Stephens sy’n cadw cwmni i Francesca Sciarrillo.Mae Huw Stephens yn darlledu’n ddyddiol ar BBC Radio 6 Music, ac yn cynnal sioeau wythnosol yn y Gymraeg a Saesneg ar BBC Radio Wales a BBC Radio Cymru. Fe sefydlodd y Wobr Gerddoriaeth Gymreig a Gŵyl Sŵn Caerdydd. Ef hefyd yw awdur y gyfrol, Wales - 100 Records.Yn y bennod mae Huw yn sgwrsio am gyfieithu The Twits yn blentyn, ei hoff nofel Gymraeg yn y byd i gyd a’i gyfraniad i’r Cydymaith i Lenyddiaeth Cymru.Ffilmio a golygu: Dafydd HughesRecordio sain: Aled Wyn HughesRecordiwyd y bennod ar leoliad yn Teddy’s Place, Caerdydd.Dyma’r llyfrau sy’n cael eu trafod yn y bennod honY Dyn'i hun – Hywel GwynfrynThe Twits – Roald DahlBoy – Roald DahlPaid a Bod Ofn – Non ParryAll the Best for the Future: Growing Up Without Growing Old – Greg JamesIs-Deitla'n Unig - Emyr Glyn WilliamsDiolch Dewi! Ffrindiau'n Cofio – Gol. Myrddin ap DafyddCydymaith i Lenyddiaeth Cymru – Gol. Meic StephensA Room Above a Shop - Anthony ShaplandBechgyn Drwg am Byth – Llwyd Owen Cam o’r Tywyllwch – Rhys MwynAtgofion drwy Ganeuon: Dyddie Da - Delwyn SiônAtgofion drwy Ganeuon: Rhwng Bethlehem a'r Groes - Barry (Archie) JonesAtgofion drwy Ganeuon: Llechan yn y Gwaed – Gai TomsCerddi’r Ystrad – Lyn EbenezerLladd Arth – Kayley RobertsOf Mice and Men – John SteinbeckY Tŵr – Gwenlyn ParryZonia Bowen - Dy Bobl Di Fydd fy Mhobl I - Zonia BowenOedolyn (ish) – Melanie OwenCylchgrawn Folding RockO Ffrwyth y Gangen Hon – Gol. Nia MoraisGwlad Bardd – Rhys IorwerthO! Tyn y Gorchudd – Angharad PriceThe Life of Rebecca Jones – Angharad Price, cyfieithiad Lloyd JonesNelan a Bo – Angharad PriceYr Odliadur – Roy StephensSalem a Fi – Endaf EmlynFfansins: Caws Heb Dost, Siarc Marw, Brechdan Tywod, Tacsi, Viva Sparky, KlustY llyfrau hyn, a llawer mwy, ar gael o’ch siop lyfrau neu lyfrgell leol.

Cyfres newydd o Sut i Ddarllen ar gael yn fuan.Mwy o sgyrsiau difyr am lyfrau a darllen gyda Francesca Scarrillo.

Darllenydd mewn Ieithyddiaeth ym Mhrifysgol Bangor yw Dr Eirini Sanoudaki.Yn wreiddiol o Groeg, mae ei hymchwil yn archwilio iaith mewn pobl uniaith a dwyieithog.  Bu Francesca ac Eirini yn trafod sut mae llyfrau yn gallu mynd a ni nôl, pwysigrwydd darllen efo plant, a mawredd Llyfr Glas Nebo.Recordiwyd y bennod yn Shed, Y FelinheliFfilmio a golygu: Dafydd Hughes Sain: Aled HughesRhestr DdarllenLlyfrau Zoe SkoldingLlyfrau Alys ConranLlyfrau Angharad PricePumed Cainc y Mabinogi – Peredur Glyn (Y Lolfa)Llyfr Glas Nebo – Manon Steffan Ros (Y Lolfa)Il Nome Della Rosa - Umberto Eco (Bompiani)Sali Mali - Mary Vaughan Jones (Atebol)Y Tywysog Bach - Antoine de Saint-Exupéry (Edition Tintenfaß)The Catcher in the Rye -   J. D. Salinger (Penguin)One Moonlit Night / Un Nos Ola Leuad - Caradog Prichard (Y Lolfa)Mae’r llyfrau ar gael o’ch siop lyfrau neu lyfrgell leol. Dewch o hyd i’ch siop lyfrau leol ⁠yma.

Yn wreiddiol o Wimbledon, fe enillodd Joe Healy wobr Dysgwr y Flwyddyn yn 2022.  Bellach mae’n diwtor Cymraeg yng Nghaerdydd ac yn cyflwyno rhaglen Y Sin ar S4C gyda Francesca.Bu’r ddau yn trafod darllen llyfrau Cymraeg am y tro cyntaf, dod yn nol at ddarllen, a pheidio bod ofn barddoniaeth.Recordiwyd y bennod yn Tramshed Tech, Caerdydd.Ffilmio a golygu: Dafydd HughesSain: Aled HughesRhestr DdarllenY Lindysyn Llwglyd Iawn / TheVery Hungry Catepillar  – Eric Carle (Dref Wen)Little Rabbit Foo Foo – Michael Rosen (WalkerBooks)Llyfrau Tomas y Tanc Llyfr Glas Nebo – Manon Steffan Ros (Y Lolfa)Cwlwm – Ffion Enlli (Y Lolfa)The Lord of the Rings – J. R. Tolken (Harper Collins)The Hobbit - J. R. Tolken (Harper Collins)Of Mice and Men – John Steinbeck (PenguinBooks)Paddy Clarke Ha, Ha Ha – Roddy Doyle (Penguin)To Kill a Mockingbird – Harper Lee (Penguin)Pigeon  / Pijin - Alys Conran (Parthian)Open Up – Thomas Morris (Faber)Cyfres Stori SydynThe Handmaid's Tale - Margaret Atwood (Vintage)Mae’r llyfrau ar gael o’ch siop lyfrau neu lyfrgell leol. Dewch o hyd i’ch siop lyfrau leol ⁠yma:https://llyfrau.cymru/siopau-llyfrau-cymru/