Mevlana Takvimi

Ebu Mansur (rh.a) diyor ki: “Bize göre, Allâhü Teâlâ’nıngörünmesi idraksiz ve tefsirsiz olarak ifade edilmesi hakve lâzımdır. Allâhü Teâlâ’nın görünmesine delil ise: “Hiçbîr göz O’nu dünyada ihata ve idrak edemez. Fakat O,ilmiyle bütün gözleri, varlıkları ihata eder. O, bütünincelikleri bilir, her şeyden haberdârdır.” (En’am s. 103)mealindeki ayet-i celîledir.İkinci delil: Musa (a.s.)’ın niyazını beyan eden: “Musaşöyle dedi: “Râbbim, cemalini bana göster, sana bakayım.”(Araf s. 143) mealindeki ayet-i celîledir. Eğer Allâh(c.c)’u görmek caiz olmasaydı, Musa (a.s.)’dan böyle biristeğin vuku bulması, onun cehlini ve Râbb’ini bilmemesiniifade ederdi. Kim ki cahil olursa, o kimsenin Allâh(c.c.)’un vahyini koruyan ve Peygamberlik görevini üzerinealan kimse olma imkân ve ihtimalinin dışında olurdu.Sonra gerçekten Allâhü Teâlâ, Musa (a.s.)’ı ne böyle istektennehyetti ve ne de onu me’yûs edip ümitsiz bıraktı.Halbuki Nuh (a.s.)’a bunun gayri bir istekte bulunmayınehyetti. (Hud s. 42-47) Adem (a.s.) ve peygamberlerdenbaşkalarına, bu tür istekte bulunmalarından dolayı sitemetti. (Taha s. 121) Bu, yani Allâh (c.c.)’u görmek eğer caizolmamış olsaydı, bu çeşit hareket, insanı küfre götürürdü.Allâhü Teâlâ, Musa (a.s.)’ın niyazını reddetmeyip, isteğiningerçekleşme imkânı dahilinde olduğunu beyânlaşöyle buyurdu: “Beni hiç bir zaman göremezsin, fakatşu dağa bak. Eğer o, yerinde durursa sen de benî görürsün.”Eğer, “belki Musa Allâh’tan kendisini bilmesi içinbir alamet istedi” denirse, bu hususa şöyle cevap veriiir:Allâhü Teâlâ “Beni hiç bir zaman göremezsin” buyurduama kendini gösterdi.(İmam Ebu Mansur Maturidi, Kitab’ut Tevhid, s.16)

Osmanlı ülkesinde uygulamaya koyduğu kanunlar veadil idaresi ile nam salan Sultan Süleyman’ın şöhreti, Avrupa’da bizzat yönettiği on üç sefer ile yayıldı. Bu seferlersonrasında Avrupa’da”Büyük Türk”, “Muhteşem Süleyman”isimleri ile tanınmış, Türkler arasında “Kanûni” lakabı ileanılmıştır.Kırk altı yıllık uzun saltanat dönemi boyunca Osmanlıorduları Avrupa, Asya ve Afrika kıtalarında birçok muharebeleryapmış, kazanılan zaferlerle imparatorluk arazisi herüç kıta üzerinde büyük genişlemeler kaydetmiştir. Vefat ettiğindebabası Selim Han’dan devraldığı 6.500.000 km2Osmanlı toprağını, yaptığı fetihlerle 14.800.000 km2 ‘yeulaştırmıştı. Kanûni’nin tüm bu fetih ve seferleri sonucundaon altıncı asır “Türk asrı” olarak isimlendirildi.On altıncı asıra damgasını vuran büyük Türk sultanısultan Süleyman, zamanının tüm kralları ve beyleri üzerindeyüksek otoritesini hissettirmiştir. Bu otoritenin en güzelörneği, Kanûni’nin Fransa Kralına yazdığı mektuptur:“Ben ki, sultanların sultanı, hâkânların hâkânı, hükümdarlarataç giydiren, Allah (c.c.)’nun yeryüzündekigölgesi ve Akdeniz’in ve Karadeniz’in ve Rumeli’ninve İstanbul’un ve Mukaddes Mekke ve Medine’ninve Kudüs’ün ve Anadolu’nun ve Karaman’ın veGürcistan’ın ve Rum’un (Sivas, Tokat, Amasya) ve DulkadırVilayeti’nin ve Diyarbekir’in ve Azerbaycan’ın veAcem’in ve Şam’ın ve Halep’in ve bütün Arap diyarınınve Mısır’ın ve Cezayir’in ve Tunus’un ve Yemen’inve Eflak’ın ve Boğdan’ın ve Erdel’in ve Belgrad’ın veBosna’nın ve Budin’in ve daha nice memleketlerinin ki,yüce atalarımızın ezici kuvvetleriyle fethettikleri ve benimdahi ateş saçan zafer kılıcımla fetheylediğim nicediyarın sultanı ve padişahı, Sultan Bayezid Han oğluSultan Selim Han oğlu, Sultan Süleyman Han’ım!Sen ki, Fransa ülkesinin Kralı Françesko’sun.”...(Prof. Dr. Ahmet Şimşirgil, Kayı IV: Ufukların Sultanı Kanûni, s. 293-294)

Tevfikin Allâh (c.c.)’dan olduğuna inanarak "Euzü billahimine’ş-şeytani’r-racim" demekten maksadımız, hertürlü yasaklardan ve sakınılması gerekenlerin tamamındanAllâh (c.c.)’a sığınmaktır. Yine şüphe yok ki yasaklar,ya itikâda veya âmele dair olur. İtikâda dair olanlar, Peygamberimiz(s.a.v.)’den gelen meşhur haberde şöyle geçmektedir:"Ümmetim yetmiş üç fırkaya ayrılacak. Tekbir fırka hariç hepsi cehennemdedir." Bu hadîs, yetmişiki fırkanın bozuk inançlar ve batıl mezheblerle nitelenmişolduklarına delildir.Şüphe yok ki "Euzü billâh" dememiz bütün sapıklıklardanAllâh (c.c.)’a sığınmayı içine alır. Bir şeyden sığınmakise, ancak korkulan o şeyi tanıyıp, bâtıl ve çirkin olduğunubilmekle mümkün olur. Böylece, "Euzü billâh" dememizinyakinî, hakikî meselelerden binlercesini içine aldığı ortayaçıkar.Batıl âmellere gelince, bunlar, hakkında yasaklanmaolan her husustur. Bunlar da ya Kur’ân’da, ya mütevatirhaberlerde, ya âhâd haberlerde, ya ümmetin icmâındayahut da sahih kıyâslarda yer alır. Ve yine şüphe yok ki,bu yasaklanan şeylerin sayısı binleri aşar. Bizim "Euzübillâh" dememiz, bunların hepsini ve tamamını içine alır.Bu izâhımızla, "Euzü billâh" dememizin, mühim ve mutebermeselelerden on binlercesini veya daha fazlasını yada daha azını içine aldığı ortaya çıkar.İnceliklerden birisi de; Cenâb-ı Hâkk’ın "Euzü billâh"sözü, yersiz inanç ve davranışları reddetmeye işarettir,"Bismillâh" sözü ise uygun inanç ve amellere işarettir.Buna göre O (c.c.)’un "Bismillâh" sözü, ancak gerçekinançların ve seçkin amellerin tamamına vâkıf olduktansonra anlaşılır. Bu da selim aklın ve aşikâr hakikâtin doğruluğunaşehadet ettiği bir sıralamadır.(Fahruddîn Er-Râzî, Tefsîr-i Kebîr Mefâtîhu’l-Ğayb, c.1, s.2-3)

Beyhakî, Abdullah b. Mübarek (r.a.)’den nakletti ki:Abdullah’a şöyle denildi: "Bir kişi ne zaman fetvâ verebilir?"Abdullah (r.a.) dedi ki: "Kişi, Kitap ve sünnetibildiği, Kitap ve sünnetten hüküm çıkarmaya kabiliyetiolduğu zaman fetva verebilir." Resûlullâh (s.a.v.) şöylebuyurdu: "Kim kendi reyi, görüşü ile Kur’an hakkındabir görüş bildirirse, bu kişi görüşü isâbet etsebile hataya düşmüş demektir."Ömer (r.a.), İbn Abbas (r.a.)’a bir mektup göndererekdedi ki: "Kitabı, Resûlü ve kıblesi bir olan bu ümmet nasılolur da ihtilâfa düşer?" İbn Abbas (r.a.) cevaben dediki: "Ya Emire’l Mü’minin! Bize Kur’an nazil oldu, biz deonun ne için indiğini bilerek okuduk, belledik. Bizlerdenöyle kavimler, topluluklar gelecek ki Kur’an’ın ne içinindiğini bilmeden onu okuyacaklar. Her grubun bu ayettenayrı ayrı görüşleri olacaktır. Farklı farklı olduğundaihtilâfa düşeceklerdir. İhtilâfa düşünce birbirleriyle savaşacaklardır."Evet, bunlardan anlaşılıyor ki Kur’an’dan doğru hükümçıkarmak için ayetlerin sebebi nüzulünün, ne içinindiğinin bilinmesi gerekmektedir. Bunlar da Resûlullâh(s.a.v.)’in hadislerinin bilinmesi ile mümkündür.Ömer (r.a.) Şureyh (r.a.)’e mektup ile bildirdi ki:"Bir mesele hakkında fetvâ vermen gerektiğinde Allâh(c.c.)’un kitabında olan hükme bak, meseleye bunu uygula.Eğer Kur’an’da bir şey bulamazsan, Resûlullâh(s.a.v.)’in sünnetiyle hükmet. Eğer sünnette de birşey bulamazsan salih kişilerin (sahabelerin) ve âdilimâmların görüşlerine göre hüküm ver. Eğer bunlardanda bir şey bulamazsan, o zaman kendi görüşünle ictihâtedersin."(İmâm Suyutî, Akidede Sünnetin Yeri, s.92-94)

Ebû Derda (r.a.) şöyle anlattı: "Hz. Süleyman(a.s.)’ın bir oğlu vardı , öldü. Kendisine iki melek geldi.Biri diğerine düşmanmış gibi gözüktü. Biri, ötekinikastederek şöyle dedi: "Ben tohum ektim ama hasatalamadım. Bu geldi, hepsini götürdü."Hz. Süleyman (a.s.) Ötekine sordu: "Sen ne dersin?"Şöyle anlattı: "Yolu tutup gittim. O tohumları, sağa solasaçtım; yolu açtım." Süleyman Peygamber öbürünesordu: "Sen, yol üzerine tohum ektin? Oradan insanlarıngeçeceğini bilmiyor musun?" Bu kez melek ona sordu:"Peki, sen neden oğlunun ölümüne aşırı üzülüyorsun?Bilmiyormusun ki ölüm, âhirete giden yoldur. "Abdullah b. Abbâs (r.a.) seferde iken, kızınınöldüğünü duyunca dönüp geldi. Şöyle dedi: "Bir avretidi, Allâh onu gizledi. Bir zahmet idi, Allâh yetişti. Birecir idi, Allâh onu baha yolladı. Bundan sonra gitti; ikirekât namaz kıldı." Şöyle dedi: "Allâh’ın bize emrettiğiniyaptık." "Sabır ve namazla yardım isteyiniz." (Bakara45) Resûlullâh (s.a.v.) şöyle buyurdu: "İçinizden birininayakkabısının bağı kopsa, onun için Allâh’a duâetsin. O da başa gelen musibetlerden biridir."Ahmed b. Hamdan, Ahmed b. Hars, Kuteybe,Saîd, Mâlik b. Rebia, Ebû Abdurrahman yoluyla gelenbir rivayette; Ümmü Seleme Resûlullâh (s.a.v.)’ınşöyle buyurduğunu anlattı: "Bir kimse, bir musibeteuğrarsa Allâh’ın emrine göre: "Biz, Allâh içiniz.Allâh’a döneceğiz. Allâh’ım beni bu musibetimlemükâfatlandır. Ondan ötürü hayırla karşıla" derseAllâhü Teâlâ onun dileğini kâbul eder."(Ebu’l-Leys es-Semerkandi , Tenbihü’l- Gafilin s.297-298)

Oğulları için kız seçmeye çalışan annelerin büyükbir kısmı bu seçimlerini ahlâktan önce fizikselgüzelliği ön plana alarak yapmaktadır. Oğullarınaalacakları kızın dünya güzeli olmasını istiyorlar.Halbukî fiziksel güzellik geçicidir. Dünya güzeli birkız ile evlenilse ahlâkı güzel değilse o fiziksel güzellikkısa süre içinde unutulur, görülmez olur. Bahçesiolanlar bilir, bir bahçe ne kadar güzel olursa olsun(oturup özellikle bakılmadığı müddetçe) belirli birsüre sonra alışıldığı için, gelip geçerken o güzelliklergörülmez olur. Onun için eş seçimi yapılırken fizikselgüzellikten ziyade ahlâki güzellik dikkate alınmalıdır.Nebi (s.a.v.) "Saliha kadının bulunduğu ev cennetbahçelerinden bir bahçedir." buyurmuşlardır.Yine "Dünyanızdan bana üç şey sevdirildi: Güzelkoku, helâl nisa (kadın), gözüm nuru olan namaz."buyrulmuştur. Bu sebeple kişinin kendisininsaliha hanım aramaya niyet etmesinin yanında anababasınıda buna yönlendirmesi gerekir. Mutlu birevlilik hayatı için evlenilecek kızda aranması gerekenilk özellik Resûlullâh (s.a.v.)’in de tavsiye buyurduğugibi dininin, ahlâkının güzel olması olmalıdır.Böyle bir hanım bulmanın yollarından biri onun ailesininaraştırılmasıdır. Araştırmaya göre güzel ahlâklıtemiz bir ailenin kızı ise, kızın kendisi hakkında damâlumatlar uygunsa ve istihareye yatıldığı zamanda hayırlı görülürse "Allâh nasip etsin, hayırlı olsun."denir. Ama şimdiki sistemlerle evlenildiği takdirde bununneticesi geçimsizliğe ve boşanmaya gitmektedir.(Ömer Muhammed Öztürk, Sohbetler-2, s. 107-108)

Bir kimse oruç tutmayı nezretse nezrini yerinegetirmesi ve oruç tutması lâzım gelir, eğer tutmazsagünahkâr olmuş olur. Nezir iki kısımdır; muayyennezir ve muayyen olmayan nezir.Muayyen nezir, kişinin, “bu hafta Cuma günüoruç tutmak Allâh (c.c.) için üzerime borç olsun”veya “yarın oruç tutmak Allâh için üzerime borçolsun” demek sûretiyle nezir zamanını tayin etmesidir.Muayyen nezir orucu, geceden niyet etmeklesahih olur, eğer geceden niyet edilmemişse gündüzünyarısının öncesine kadar niyet edilmesi caizdir.Bir kimse Cuma günü oruç tutmayı nezretse veCuma günü, nezir orucuna niyet etmeksizin mutlakoruca niyet ederek oruç tutsa, tuttuğu oruç, nezirorucu olarak sahih olmuş ve onunla nezir borcundankurtulmuş olur. Yalnız bu, mutlak oruca niyetetmiş olması hâlindedir, eğer kasten veya unutarakkaza orucuna niyet etmişse tuttuğu oruç, nezir değilkaza orucu olmuş olur.Muayyen olmayan orucu, kişinin, “bir gün oruçtutmak Allâh (c.c.) için üzerime borç olsun” veya“eğer babam şifa bulursa beş gün oruç tutmak Allâh(c.c.) için üzerime borç olsun” demesidir. Muayyenolmayan nezir orucu yalnızca geceden niyet etmeklesahih olur.Bir kimse Kurban Bayramının ilk günü oruç tutmayınezretse oruç tutması icap etmez, bilâkis ogünde oruç tutmaması ve oruç tutmanın mekruh olmadığıbaşka bir günde nezrini kaza etmesi gerekir.(Eşref Ali et-Tehânevî, Hanefi İlmihali, s.336-337)

Kadınların el, yüz ve ayakları dışında, sarkan saçlarıdahil bütün bedenleri namazda veya yabancı erkeklerinyanında örtülmesi gerekli olan yerlerdir. El ve yüzün isebir fitne korkusu bulunmadıkça namazda da namaz dışındada örtülmesi gerekmez "Kadınlar süslerini (yabancıerkeklere) açmasınlar" (Nur s. 31) ayetinde "kendiliğindengörünen yerler müstesnadır" istisnası ile, bedendenbazı yerlerin açık kalabileceğine işaret edilmiştir.Peygamber Efendimiz (s.a.v), Hz. Ebû Bekir (r.a.)’ın kızıEsma'ya el ve yüzün açık kalabileceğini bildirdiğini belirtmiştir.Başka bir hadiste Resûlullâh (s.a.v.); "Kadın örtülmesigereken avrettir. Dışarı çıktığı zaman şeytan onagözünü diker" buyurmuştur.Sonuç olarak Nur Suresi 31. ayetteki baş örtüsü (hımar)ve Ahzab Suresi 59. ayetteki dış giysi (cilbab) terimleribirlikte değerlendirilince, kadın için iki parçalı birgiysi şekli ortaya çıkar. Birincisi; saç, boyun ve göğüsleriörten ve omuzlara doğru yakaların üstüne serbest bırakılan"baş örtüsü"; ikincisi ise "dış giysi" olup, bunun şekliiki türlü tarif edilmiştir.Başörtüsünün üstünden, bedeni aşağıya kadar örtenbüyük parça giysi veya başörtüsünün altında boyundanaşağı topuklara kadar örten dış giysi cilbabın tarifleriarasındadır. Hatta cilbaba, başörtüsü veya peçe anlamıverenler olduğu gibi Abdullah b. Abbas (r.a)'ın "rida" yanibedenin üst bölümünü örten dış giysi ya da örtü anlamınıverdiklerini bildilmiştir. Örtünmenin gayesi zinadan veyabancı erkeklerin sarkıntılık yapmasından sakındırmakolduğuna göre, giysinin parça sayısına bakmaksızın bunitelikleri taşıması gerekir. Altını göstermemesi, bol olması,karşı cinsin giysisine benzememesi bu nitelikler arasındasayılabilir.(Ali Rıza Peker, Örtünme ve Tesettür)

Hz. Nuaym İbni Mes'ûd (r.a.) Hendek harbi esnasındaİslâm'la şereflendi. Medineli müslümanları, dışardanKureyş ve Gatafan kabileleri, içerden Benî Nâdir ve BenîKureyza Yahudileri kuşatıp ortadan kaldırmak istediler.Bu kuşatma yirmi gün kadar sürdü. Her iki tarafta daaçlık, sefalet başgösterdi. Gatafan kabilesinden Hz. Nuaym(r.a.) gece karanlığında kalkıp Resûlullâh (s.a.v.)Efendimizin yanına gitti. "Ya Resûlullâh (s.a.v.)! Ben Müslümanoldum. Yalnız kavmimin bundan haberi yok. Şimdibana dilediğini emret!" dedi. İki Cihan Güneşi Efendimizde ona: "Kavmine git ve düşmanımızın gayret ve gücünüzayıflat. Çünkü harp hiledir." buyurdu.Nuaym İbni Mesûd (r.a.) önce Benî Kureyza'ya gitti:"Burası sizin memleketiniz. Başka bir yere gidecek halinizyok. Ama Kureyş ve Gatafan öyle değil. Savaşı kazanırsaganimet bilirler. Kazanamazlarsa güven içindememleketlerine dönerler." dedi. Hatta onların bazı adamlarıyanlarına alarak rehin tutmalarını teklif etti.Oradan çıktı Kureyş ve Gatafan'a geldi. Onlara da:"Beni Kureyza'nın Hz. Peygamber (s.a.v.)'le anlaştığınıve Kureyş ile Gatafan’dan bir çok kişiyi alıp Nebi (s.a.v.)’eteslim edeceğini" söyledi. Benî Kureyza'yı denemek içinİkrime gönderildi. "Yarın çarpışmaya karar verdik." dedi.Onlar: "Yarın yanımızda rehin kalmaları için yetmiş kişiyibize vermedikçe sizinle birlikte harb etmeyiz." cevabınıverdiler.Hz. Nuaym (r.a.) bu şekilde düşmanları birbirine düşürdü.Aralarındaki anlaşmaları bozmada başarılı oldu.Gece yarısı bir de şiddetli rüzgâr çıktı. Perişan bir vaziyettekaranlıkta çekip gitmek zorunda kaldılar. O gündensonra Hz. Nuaym İbni Mesûd (r.a.) Resûlullâh (s.a.v.)'ingüven kaynağı oldu.(Yusuf Kandehlevî, Hayatu’s-Sahabe)

Osmanlı, en azılı düşmanlarına dahi insanca davranmaktan,merhametle yaklaşmaktan geri durmadı. Tarihimiz,bunların emsalsiz misalleriyle doludur. Batılı devletlerin ençok düşmanlık besledikleri ve yıllarca devirebilmek için işbirliği yaptıkları Osmanlı padişahlarının başında, Sultan II.Abdülhamid gelir. Ağır ithamlarla andıkları o AbdülhamidHan, aleyhindeki onca kara propaganda ve emperyalist politikayarağmen Batı Dünyası’nda meydana gelen kimi felaketlereyüksek insanî duyarlılık göstermiştir.Osmanlı’nıninsanlığı, Sultan II. Abdülhamid zamanında dünyanın diğerucunda yer alan ABD’ye kadar erişmişti. 1894’te, ABD’ninkuzeybatı bölgesindeki ormanlarda büyük bir yangın meydanagelmiş ve ağır zarara yol açmıştı.Osmanlı’nın Washingtonsefiri Mavroyani, Yıldız Sarayı’na gönderdiği birmektupla, yardım teklifinde bulundu. Padişah AbdülhamidHan, teklifi memnuniyetle karşıladı. ABD’li felaketzedelereönceden planladığı 100 liralık bağışı, 300 lira gibi mühim birmeblağa yükseltti.II. Abdülhamid Han, 1890 yılı Kasım ayında SaaleNehri’nin taşmasından dolayı Turinc bölgesinde mağdurolan Alman halkına da yardım elini uzatmıştı. Jena Şehri,Naumbourg, Weissenfels ve Mersabourg daireleriyle, SaksAltenburg Dükalığı’nın batı tarafları selzedelerine dağıtılmaküzere Alman İmparatoru’na 750 Osmanlı Lirası göndermişti.Saks Altenburg Dükası, yardımdan dolayı minnetve şükranlarını Osmanlı’nın Berlin Sefiri aracılığıyla şöyleiletmişti: "Vatandaşlarımın karşılaştığı sıkıntı ve musibetlerkarşısında gösterilen bu insaniyetli yaklaşımınızdan dolayıson derece memnun olduğumdan bütün içtenliğimle teşekkürlerimisunmak istedim. Şahsınız ile hanedanınızı hertürlü bela ve afetlerden korumasını Allâh’tan temenni eder,bu vesile ile saygılarımın kâbulünü rica eylerim."(İsmail Çolak, Zafer Dergisi, Mart 2021, 531. Sayı)