Itinera Talks

Hoogleraar gezondheidseconomie Lieven Annemans pleit voor "wijs" investeren in gezondheidszorg. In dit derde gesprek met Lies De Smedt voor Itinera Talks schetst hij de stappen die daarvoor nodig zijn met 2030 als horizon: • een hechtere integratie tussen de lijnen van zorgverstrekkers, • gezondere financiële prikkels in de nomenclatuur die die geïntegreerde zorg ondersteunen, • meer aandacht voor gezondheidsgeletterdheid en gezondheidspromotie om de ongelijkheid in de zorg tegen te gaan • hoe "health is in all policies" in de Belgische staatsstructuur vorm kan krijgen • een uitgebouwde digitale governance van het gezondheidsinformatiesysteem • het goede evenwicht tussen high-tech en high-touch: tussen digitalisering en een persoonlijke zorg, • een gezondere werkomgeving voor het zorgpersoneel zelf. Lieven Annemans pleit daarbij ook voor een gezondere manier waarop wij allemaal met digitalisering omgaan, en voor het belang van gemoedsrust voor onze mentale gezondheid.

Iedereen wil verandering, maar niemand wil veranderen. Voor we in de volgende aflevering ingaan op zijn tienpuntenplan voor een futureproof gezondheidszorgstelsel, blikt Lieven Annemans in deze episode nog even terug op wat er gewijzigd is sinds zijn boek van tien jaar geleden: De Prijs van uw gezondheid. Is onze gezondheidszorg in gevaar? Lies Desmedt praat met professor Annemans over de gezondheidskloof in ons land, en hoe de staatsstructuur van België in de weg staat van een gefundeerde aanpak van de sociale determinanten van onze gezondheid. Lieven Annemans heeft het in deze aflevering van Itinera Talks verder over de verschillende vormen van gezondheidspreventie en -promotie, en waar België goed en minder goed in scoort. Wat kan de federale overheid, de gemeenschappen, de gemeenten en de werkgevers doen om werk te maken van gezondheidspromotie? Ten slotte zoomt Lieven Annemans in op de zogenoemde job resources van het zorgpersoneel zelf. Kan de digitale transitie het zorginfarct helpen bestrijden?

Christian Leysen neemt afscheid van de politiek met "Burgerdienst in de Wetstraat," een oproep aan iedereen - en ondernemers in het bijzonder - om zich te engageren in de samenleving en in de politiek. Drie basisprincipes leidden hem daarbij zelf: minder regels maar betere regels, meer gezond verstand in beleidsvoering, en een staat die doet wat hij moet doen en dat goed doet. Wij zijn als individu en samenleving afkerig geworden van risico en rekenen op de staat om op al die vraagstukken een antwoord te bieden. Daardoor geraakt de staat overbelast. Christian Leysen getuigt over hoe de politiek iedere dag werkt, in het bijzonder over zijn voorzitterschap van de commissie Energie & Klimaat, en zijn pleidooi voor begrotings- en andere discipline – ook in de werking van het parlement en de staatsstructuur zelf. Over hoe politiek méér moet zijn dan "please, please, please your electorate": een bijdrage tot het beheer van stad en staat."

"Ons gezondheidssysteem is chronisch ziek", aldus Lieven Annemans, hoogleraar in de gezondheidseconomie, tegen host Lies De Smedt in Itinera Talks. Als gezondheidseconoom onderzoekt hij hoe de gezondheid te maximaliseren binnen het bestaand budget. "Een vast bedrag per patiënt voor de zorgverlener (episodische betaling) dringt het aantal onnodige onderzoeken terug. Dat vrijgekomen geld kan men investeren in gezondheidspromotie. Deze promotoren weten hoe je mensen met volle goesting tot gezond gedrag kunt bewegen. Elke gemeente zou een gezondheidspromotor moeten hebben." Een gesprek over hoe we kunnen evolueren van een gezondheidssysteem naar een gezondhoudsysteem.

Wat zijn de belangrijke succesfactoren van de klimaat- en energietransitie? Itinera's COO Karel Volckaert sprak met Carl De Maré, directeur van Smart Delta Resources Flanders, het transnationaal samenwerkingsverband van energie- en grondstofintensieve bedrijven in de Schelde-Deltaregio. Over waarom iedereen de prijs per ton koolstofdioxide moet kennen, en waarom onze regio uitmuntend geplaatst is om van de transitie een opportuniteit te maken.

Quel est l’impact d’une action collective ? Permet-elle d’améliorer réellement la vie des personnes ? Si oui, en quoi ? Sinon, pourquoi ? Ces questions se posent aux pouvoirs publics comme aux associations. Les réponses sont souvent difficiles, car elles nécessitent de mesurer ce qui peut être impalpable, impliquent prudence et nuance.   Les Petits Riens sont une des asbl pionnières en matière de réflexion et d’analyse de l’impact social. Une collaboration avec l’UCLouvain, ainsi qu'une dynamique interne participative, ont permis de mettre en place des outils adaptés et de faire évoluer l’action.   Emmanuel Bawin, Directeur Général, présente leur démarche et répond à nos questions.

Karel Volckaert spreekt met CEO Ignaas Devish over de gewijzigde plaats van emoties in de samenleving. 'Een kleine filosofie van grote emoties' is de eerste van een reeks essays over liefde en emoties, uitgegeven bij Pelckmans. "In 40 jaar tijd is de overgang gekomen van zwijgplicht, waarbij je sociaal afgestraft werd als je over emoties sprak of ze toonde in het openbaar, naar een spreekcultuur. Er wordt over emoties gesproken op school en in interviews. Dat is een positieve evolutie als moeten we oppassen dat we niet evolueren naar een dwangcultuur waarbij je sociaal afgestraft wordt als je niet wil spreken over emoties. Die neiging bestaat al. Geen zin hebben in sociale participatie op sociale media wordt algauw gezien als 'niet mee zijn met zijn tijd'. We leven in een tijdperk van autonomie, ik doe wat ik wil, vrije keuze maar er zijn nog nooit zoveel coaches geweest die ons zeggen hoe we moeten leven, onze kinderen moeten opvoeden, hoe we in relaties moeten staan… Die paradox is interessant en we moeten ons ervan bewust zijn zodat we niet tegen een muur lopen. De statistieken over mentale problemen zijn schrikbarend hoog en blijven stijgen. Die gewrongenheid van vroeger is dus niet weg en dat was nu net de verwachting van mei 68 toen die generatie ijverde voor vrijheid en dat iedereen zichzelf moest kunnen zijn. Dat blijkt nu veel moeilijker te zijn dan verwacht."

The Future is the AND. We moeten niet decarboniseren maar defossiliseren. En we moeten die alien die koolstof voor velen is, wat liever beginnen zien. Met de Conference of the Parties in Dubai in volle gang, sprak Karel Volckaert voor Itinera met Jan Mertens, wetenschappelijk directeur van de Engie groep en professor duurzame energie aan de Universiteit Gent, over de vier paden naar een duurzame toekomst.

Karel Volckaert sprak voor Itinera met Willy Verstraete, wereldvermaard microbioloog met een bijzondere expertise in microbiële ecologie, én voorzitter van het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek. Itinera vroeg hem naar zijn kijk op fundamenteel en toegepast onderzoek in ons land en in Europa. De discussies die we voerden met tientallen experten en ervaringsdeskundigen in innovatie tijdens Itinera's Brain Trust sessies - waarover later nog veel meer - wezen immers op een aantal zorgwekkende pijnpunten. Die weeffouten dreigen het potentieel en de goede werking van het innovatielandschap te ondermijnen. Deze podcast gaat alvast dieper in op mogelijke belangenconflicten bij de evaluatie van onderzoek en ontwikkeling, of de afweging tussen privaat en sociaal rendement voor kennisinstellingen en ondernemingen. Professor Verstraete schuift ook het idee van "testbedden" naar voor als een pragmatische manier om met alle belanghebbenden - ondernemers, overheden, onderzoekers en de burgersamenleving - de impasses te doorbreken waar bijvoorbeeld PFAS of stikstof onze samenleving en omgeving onder druk zetten.

Nora Belhadi is a passionate Political Scientist and Co-Founder of WiseBudget. Nora's mission is to make financial coaching accessible to everyone while helping people manage their money wisely and breaking down the barriers of shame often associated with financial management. Not only is Nora a Co-Founder of WiseBudget, but she also brings her expertise as a Project Manager in marketing and communications, driven by her deep-rooted passions for diversity, social equality, intersectional feminism, and youth empowerment. With over 9 years of experience in NGO-industry, research and civic and social organizations, Nora's wealth of knowledge truly shines through her work.