De Spaak

Niet dat er iemand in Nederland reageerde, maar eurocommissaris Frans Timmermans heeft 20 miljard euro beschikbaar gesteld voor het fietsen. Even doorpakken, zou je zeggen, nu de fiets het tij meeheeft. Maar de officiële reacties in Nederland zijn lou loene. In deze Spaak Frans Timmermans, over zijn voorliefde voor fietsen en de reden dat hij de geldkraan opent. Fietsers in Amsterdam vertellen wat er met het geld moet gebeuren. Esther van Garderen, de nieuwe directeur van de Fietsersbond heeft ook een verlanglijstje. Zij begint trouwens met rellen...

In Nederland heb je de wind altijd tegen. 's Ochtends is het beulen op de heenweg. En 's middags op de terugweg wéér. Maar wat is (tegen-)wind eigenlijk? En zit het probleem niet vooral tussen de oren? Weervrouw Helga van Leur over dealen met tegenwind. Mountainbiker Tim Smeenge over de ideale zithouding op de fiets. Anneleen van de Ree peilt de mening bij een stel ervaringsdeskundigen: studenten in Amstelveen die als gevolg van alle wind soms met een zweetreet door de stad fietsen. En je hoort Saskia Kluit over dealen met tegenwind als directeur van de Fietsersbond.

Het CBS weet het zeker: oudere fietsers zijn vaak stuntels in het verkeer. Ten bewijze voeren de rekenaars cijfers aan over het aantal verkeersdoden over de afgelopen twintig jaar. Natuurlijk, cijfers zijn cijfers. Het valt niet te ontkennen dat oudere fietsers vaker betrokken raken bij een ongeluk. Maar op de achtergrond speelt de framing van een grote groep mensen, die maar wat graag probleemloos onderweg is. In deze Spaak Marijke en Henk, 75-plussers die gelukkig zijn op de route van Doetinchem naar Wehl in de Achterhoek. Maar ook Karin Broer en Marjolein de Lange die werken aan relaxte fietsroutes door Amsterdam. En directeur Saskia Kluit van de Fietsersbond, die zélf zag hoe haar vader tot op hoge leeftijd baat had bij een fiets.

Hoe nu verder? Er wordt steeds meer gefietst in Nederland. Maar van nieuwe infrastructuur is geen sprake. Integendeel, de meeste bestuurders hebben de binnensteden deels of helemaal op slot gegooid voor fietsers. Of ze zijn op hun handen blijven zitten. In suburbia (en daar wonen veruit de meeste mensen in Nederland) is de situatie nog somberder. Luister naar Arjen Koene in de betonzee van Leidschendam! Stein van Oosteren maakt een vergelijking tussen de fietsrevolutie in Frankrijk en de apathie in Nederland. En fietshistorica Ruth Oldenziel probeert te verklaren waarom hier niets gebeurt. Zij legt trouwens ook uit dat het uiteindelijk de auto-industrie is die het tij in Nederland doet keren.

Nog geen twee maanden geleden leek alles mogelijk op straat. Waar auto's verdwenen, was er in een keer ruimte voor fietsers en voetgangers. Maar nu lijkt het gegrom, de stank en de onveiligheid van de auto weer alles overheersend. Of niet? In de Spaak de balans van een paar maanden lockdown. Wat hebben fietsers gewonnen? We bezoeken de met verbodsborden en dranghekken volgebouwde binnenstad van Zwolle. Maar in de Spaak ook een gesprek met Onno Huyghe van Swapfiets. Want Swapfiets lijkt juist een winnaar van de lockdown. De Nederlandse leaseverhuurder begint nu ook in Parijs, Londen en Milaan.

Niet verder vertellen, maar met Petrolheads maakt radiopresentator Bas van Werven een aanstekelijke podcast. Zelfs fietsers luisteren er graag naar. Petrolheads roept ook een vraag op: Immers, ook Bas leerde ooit fietsen. Hij weet dus hoe leuk het kan zijn om op de fiets te zitten. Waarom koos hij er dan toch voor om autogek te worden en Petrolheads te gaan maken? Het antwoord blijkt genuanceerder dan gedacht. Verder in deze Spaak: de fiets mag weer mee in de trein. De waterstoffiets. En de groene golf in Frankrijk.

Je vraagt je toch af waarom... Uit onderzoek blijkt dat een kwart van de Nederlandse automobilisten best bereid is om de fiets te pakken. Maar in de praktijk doen ze het niet. In deze Spaak automobilisten in de Amsterdamse Bijlmer die antwoord geven op de vraag waarom ze dat (niet) doen. Boswachter Aldriek Pot wil wel op de fiets naar zijn werk, dolgraag zelfs, maar kán niet. In een fascinerend verhaal legt Pot uit hoe hij na vier maanden Rottumerplaat de natuur altijd om zich heen wil voelen. Vanuit Parijs vertelt Stein van Oosteren over de komst van Swapfiets.

De Amsterdamse stadsdichter Gershwin Bonevacia is jong (27), inspirerend en positief.Hij kan zich niet anders voorstellen dan dat hij al fietsend door de stad aan het werk is. Bonevacia neemt je mee. Naar metrostations die broers van elkaar zijn. Naar zijn moeder die er niets van begrijpt dat hij haar fietsend belt. En naar de Dam, die niet voor niets volstond met mensen die tegen racisme demonstreerden. Ook in deze Spaak: koningin Máxima en haar fietstocht naar een museum in Den Haag. En Stein van Oosteren over de aanleg van Nederlandse fietskruispunten in Parijs.

Geen berg te bekennen in Nederland. Toch maakt ook de mountainbike een opmars door, nu we met z'n allen méér gaan fietsen. De mountainbiker is wat meer bescheiden dan de alom aanwezige racefietser, maar heeft minstens even mooie verhalen. In deze Spaak onder andere een mountainbiker van 70 in Norg, eentje op een fiets van titanium in de buurt van Amsterdam en wedstrijdrijder Tim Smeenge. Verder kritische woorden van Saskia Kluit en Hugo van der Steenhoven over het post-corona-fietsbeleid van Nederlandse gemeentes. En Stein van Oosteren over de fietsrevolutie in Frankrijk.

Ook al is de lockdown behoorlijk versoepeld: een vakantie in het buitenland zit er deze zomer waarschijnlijk niet in. Dus maken steeds meer mensen zich op om in Nederland te blijven. Met de fiets. Dat is even slikken voor twee zelfbenoemde Francofielen, zo blijkt in deze Spaak. Maar fietsreisjournalist Jessica de Korte is al begonnen met genieten, ook al bericht ze normaal over Italië of de westkust van Amerika. Het blad FietsActief, dat godzijdank de coronacrisis overleefde, hééft zich al aangepast en bericht steeds meer over Nederland.