قسمت چهاردهم: مثلث کارپمن (ناجی، قربانی، ستمگر)

در اپیزود هجدهم پادکست خویشتن نو, درباره مفهوم بازدارنده های روانی و و نقش آن در احساس تعلق صحبت می کنیم. صدای مهمان این قسمت, دوست خوبم فرید میرعمادی, روانشناس و متخصص تحلیل رفتار متقابل هست که در انتهای این بخش درباره احساس تعلق به وطن و نقش بازدارنده های روانی در این احساس با هم گفتگو کردیم.

در اپیزود هفدهم پادکست خویشتن نو، درباره یک بخش دیگه از پیش‌نویس یا نمایشنامه زندگی صحبت می‌کنیم؛ درباره موضوع نادیده گرفتن یا discounting. نادیده گرفتن، یک روند فکری پیش نویسیه که باعث می‌شه وقتی به یک مسئله برمی‌خوریم فکرهای ما به حل مسئله حل ختم نشه و ما رو بیشتر گرفتار اون مشکل بکنه.

آیا تا به حال به این فکر کرده‌اید که ایفا کردن نقش قربانی در روابط چه مزایایی دارد؟ و چرا برخاستن از صندلی قربانی گاهی اوقات اینقدر دشوار است؟ در اپیزود شانزدهم پادکست خویشتن نو، در ادامه مبحث آشنایی با مثلث قدرت‌دهی پویا یا تد، به موضوع خارج شدن از نقش‌های قربانی و ستمگر در مثلث کارپمن می‌پردازیم. در این قسمت ادامه صحبت‌های دکتر علی بابایی‌زاد، مشاور و متخصص تحلیل رفتار متقابل را درباره چند و چون خارج شدن از این نقش‌ها می‌شنویم. صفحه دکتر بابایی‌زاد در اینستاگرام: www.instagram.com/alibabaeizad

در اپیزود قبل با نقش های ناجی، قربانی و ستمگر در مثلث کارپمن آشنا شدیم و در این قسمت، به این موضوع می پردازیم که چگونه باید با قرار گرفتن در مثلث قدرت دهی پویا (مثلث تد) از نقش های مثلث کارپمن خارج شویم. صدای مهمان این اپیزود، دکتر علی بابایی زاد، روان درمانگر تحلیل رفتار متقابل هستند که در بخش اول این گفتگو توضیحات ایشان را درباره خارج شدن از نقش ناجی در روابط می شنویم.

مثلث نمایشی که بیشتر به اسم مثلث کارپمن می‌شناسیمش، یکی از اون مثلث‌های معروف در دنیای روانشناسیه که روانپزشکی به نام استیون کارپمن برای اولین بار مطرحش می‌کنه. کارپمن می‌گه که آدم‌ها گهگداری در دام یک الگوی رفتاری تکرارشونده و قابل پیش‌بینی می‌افتند که این الگو شامل سه نقش ناجی، قربانی و ستمگر می شه. در این قسمت از مجموعه خودشناسی با TA ، درباره این صحبت می‌کنیم که ما چطور در روابطمون ناجی، قربانی و ستمگر می‌شیم.

در این اپیزود با مفهوم بازی های روانی در روابط انسانی آشنا می شیم که پازل خودشناسی ما با تحلیل رفتار متقابل رو کامل می کنه. در این قسمت به این موضوعات می پردازیم: مفهوم بازی روانی، معرفی چند بازی متداول ( یک اردنگی به من بزن، اگه به خاطر تو نبود، ببین مجبورم کردی چی کار کنم و بازی وحشتناک نیست؟) همینطور درباره اینکه چرا آدم‌ ها بازی می کنند و چگونه باید از بازی خارج شد نیز صحبت می کنیم.

تا به حال به این فکر کردید که بعد از سلام چه می‌گویید یا چه می‌کنید؟ و در ارتباطاتتون، فاصله بین سلام تا خداحافظی چطور پر می‌شه؟ همین سوال ساده بعد از سلام چه می‌گویید می‌تونه به ما تحلیل جالبی از شخصیتمون بده که معمولا زمان زندگی‌مون رو چه جوری می‌گذرونیم. در این قسمت با شش حالت ساخت دادن به زمان، در نظریه تحلیل رفتار متقابل آشنا می‌شیم.

در قسمت یازدهم از پادکست خویشتن نو، به یک مفهوم اساسی در نظریه تحلیل رفتار متقابل به نام «پیش نویس» یا «نمایشنامه زندگی» پرداختیم. بر اساس این مفهوم متوجه می‌شیم که چگونه سرنوشت انسان‌ها توسط خودشون در دوران کودکی طرح‌ریزی شده و در بزرگسالی به صورت ناخودآگاه مثل یک نمایش به اجرا در میاد.

در اپیزود دهم از پادکست خویشتن نو، درباره چهار وضعیت اساسی زندگی صحبت می‌کنیم: وضعیت من خوب نیستم، تو خوبی من خوب نیستم، تو خوب نیستی من خوبم، تو خوب نیستی و وضعیت آخر: من خوبم، تو خوبی

اریک برن یک جمله معروف داره که می گه: «اگر نوازش نشی مخت می‌پکه!» البته معنی نوازش از دید اریک برن خیلی گسترده‌تر از چیزیه که ما فکر می‌کنیم! کلمه نوازش در زبان فارسی بار معنایی مثبت داره و بیشتر هم لمس کردن رو به ذهنمون متبادر می‌کنه. اما منظور اریک برن از این کلمه هر نوع مورد توجه قرار گرفتن، به حساب آمدن و دیده شدنه، حتی اگر به صورت منفی باشه و همینطور معتقده هر نوازشی، حتی منفی، از نگرفتن نوازش بهتره. در این اپیزود با این مفهوم بیشتر آشنا می‌شیم.