Folcast

Un dos fenómenos culturais máis senlleiros da provincia de Lugo, a pandeira, ocupa este novo episodio. Falamos coa etnomusicóloga Xulia Feixoó para establecer o marco teórico en torno ao uso da pandeira. Falamos con Lola da Casa do Ancho, unha das recuperadoras da pandeira e promotora da Festa da pandeira de Piornedo. Aproveitamos para recoller un pequeno fragmento do programa Alaláda TVG, para reivindicar tamén o seu rol no proceso de recuperación da nosa tradición oral e musical.

Presentamos o especial de Nadal no que participantes ao longo do ano en Folcast, como Noemi Basanta, Cantareiras de Fornelas, Carme López, Arredor da Tradición, Bea Busto, Xacobo Ares ou Isabel Vigo envían as súas panxoliñas favoritas con comentarios. Antes, unha primeira parte de entrevistas na que o antropólogo Rafa Quintía debulla os Cantos de Nadal como feito cultural vinculándoa a outros ritos do ciclo do ano e tratando de botar luz sobre a súa orixe. Branca Villares aporta algúns trazos dos Cantos de Reis na provincia de Lugo, centrando no Cebreiro.

Nesta nova entrega conversamos con Branca Villares quen ten estudado a través do proxecto “Consoantes”. Branca ten estudado tamén o pouso das violencias contra as mulleres, temética sobre a que vén de realizar unha ponencia nas xornadas organizadas pola Real Academia Galega en Muxía como peche do ano realizadas en Muxía o pasado 22 de novembro. Ademais Branca imparte aulas en diversos centros da provincia, dende A Montaña, A Terra Cha ou Lugo capital ademais de realizar actividades educativas en torno as músicas de tradición oral en moitos centros de ensino da provincia, polo que ten unha visión integral que comprende o mundo dos palcos e actuacións, a formación e os estudos académicos, sempre cunha perspectiva de xénero.

Neste episodio non nos trasladamos a un territorio concreto da provincia senón que nos achegamos a toda a provincia da man de Tereixa Novo, compoñente de “Fuxan os Ventos” e Faia Díaz, unha das artistas máis relevantes do panorama das músicas tradicionais e que ven de gañar un premio Martín Códax polo seu último álbum, Alvela.Nai e filla tecen unha conversa de enorme interese, na que debullan os procesos creativos, o fenómeno das recollidas ou as características das músicas de tradición oral na nosa provincia.Adubiamos todo con algún fragmento do disco Alvela e cunhas coplas finais cantadas a dúo por nai e filla

Neste episodio visitamos a cidade de Lugo a través dunha entrevista con Noemi Basanta. Noemi é Adufeira de Salitre, formadora en Cántigas e Frores de Lugo, doutora en filoloxía e profesora de secundaria, con ela percorremos algúns trazos das músicas de tradición oral na nosa provincia e na cidade de Lugo. A entrevista lévanos tamén por algúns temas que atravesan o fenómeno da oralidade a nivel Galiza, como os roles de xénero, ou os papeis do agrupacionismo folcórico, asociacionismo cultural e a labor das institucións. Afondamos nestes temas que nos lanza Noemi con Bea Busto, etnomusicóloga. Coma sempre, o episodio, perlado de agasallos musicais por parte de Noemi Basanta.

Neste episodio compartimos unha conversa entre Antón Santamarina e Alba Cid realizada no marco do Tradfest organizada pola Central Folque. Antón, natural da Fonsagrada é unha figura fundamental para entender o xeito no que nos chegan as músicas de tradición oral xa que é coautor xunto a Dorothè Schubarth do “Cancioneiro Popular Galego” , obra de referencia pola súa magnitude e metodoloxía. Nesta conversa, repasa con Alba o contexto no que se realiza o cancioneiro así como en xeral a súa traxectoria

Neste episodio repasamos a actividade da Asociación Xermolos, organizadora do Festival de Pardiñas.Para iso, contamos cunha intro de Xurxo Souto, así como entrevistas con “Rufi”, primeira mestra de baile da Escola de música de Xermolos, Alfonso Blanco, fundador e coordinador de Xermolos, Marina e Noemí Miraz, pertencentes á nova xeración de Xermolos e integrantes do Bolquinho e a Escola de Música. Para rematar, falamos con Xosé Arias, coordinador do último número da revista ”As nosas raíces”, editada por Xermolos e que se centra na figura do Reinote “O capador de Sesulfe”, improvisador oral que “falaba polo verso”.Todo adubiado con sorpresas musicais e de improvisación oral.

Neste episodio continuamos pola Terra de Lemos da man da Vanessa de Vilaestava. Entrevistamos a Xosé Maceda, ex Quempallou e construtor de instrumentos de percusión. Tamén falamos con Nerea López, da Asociación Veciñal de Fornelas quen reflexiona sobre o impacto comunitario da celebración das Foliadas Guímaras, promovidas polo Concello da pobra do Brollón. Temos tamén unha sorpresiña en forma de conto por parte da cantareira e narradora María da Pontragha e outras sorpresiñas musicais

Neste avance entrevistamos a Carme López, que ven de presentar o seu traballo “Vinde Todas” co seu proxecto Carmela, finalista dos Premios Martín Códax. Reflexionamos con ela sobre a adaptación e modernización das coplas e músicas tradicionais. Acompáñanos a Vanessa de Vilaesteva na condución

Neste primeiro avance do episodio de Lemos, presentamos a Vanessa de Vilaesteva que nos acompañará por este territorio, entrevistamosa Sèchu Sende e Nuria Penas, falamos con Ramón Pinheiro (Chito), da Central Folque, reproducimos gravacións históricas dos brindeiros de Forgas e contamos cun “cameo” de Tegra de Tras o Couto. Un avance especial sobre o brindo, centrándodnos na súa dinamización a partir do traballo nas escolas, o Encontro Interescolar de brindo e outras estratexias que están a desenvolverse na Pobra do Brollón e Folgoso do Courel