Mál og miðlar

Fjølmentanarvikan 2026 byrjar fríggjadagin 23. oktobur og heldur á fram til sunnudagin 1. novembur. Verkætlanarsamskiparar Jóna Kristin Thomsen og Fía Lindenskov greiða frá skránni og endamálinum við Fjølmentanarvikuni. Finalan í tónleikakappingini Sement verður í Reinsaríinum í Tórsgøtu leygarkvøldið. Hergeir Staksberg, samskipari, tekur saman um innleiðandi umførini og lýsir teir sjey finalistarnar. Jóhanna Wolles, marknaðarfólk hjá Sprotanum, greiðir frá tiltakinum Orð og tónar. Harumframt hevur hon trý mentanarviðmælið til lurtaran hjá Kultura.

USA vísir framvegis stóran áhuga fyri Grønlandi, og fyri tveimum vikum síðan vitjaði Jeff Landry, guvernør í Louisiana og serligur sendimaður hjá Donald Trump í Grønlandi, í Nuuk. Vitjanin skapti nógv kjak. Mótmæli vóru móti amerikonsku vitjanini, samstundis sum amerikonsku umboðini hittu grønlendskar politikarar og vinnulívsfólk. Millum tey, sum tóku ímóti innbjóðingini til fund við amerikanararnar, var fyrrverandi fólkatingslimurin Aaja Chemnitz. Eftir fundin hevur Aaja Chemnitz greitt frá, at hon metti tað vera týdningarmikið at hava samrøðu við amerikanararnar, men samstundis at gera teimum greitt, at grønlendingar sjálvir avgera framtíðina hjá Grønlandi. Hon hevur eisini víst á vandan fyri, at fundir sum hesir kunnu verða brúktir í amerikonskum miðlum sum prógv um stuðul til amerikanskar ætlanir. Á arktisku ráðstevnuni við Tjarnir í síðstu viku tosaði eg við Aaja Chemnitz, hvat hon helt um fundin við Jeff Landry og amerikanska sendiharran Ken Howery. Vit tosa eisini um útsagnirnar hjá Landry um, hvørt framtíðin hjá Grønlandi er tengd at Donald Trump, um amerikanskan áhuga fyri olju og ráevnum í Arktis, og um Grønland kann taka ímóti amerikonskum íløgum uttan at missa politiskt sjálvræði. Hvat vilja amerikanararnir í Grønlandi? Hvar gongur markið millum samstarv og ávirkan? Og virðir Trump-stjórnin veruliga grønlendska sjálvsavgerðarrættin?

Henda søga hetlendinga og okkara eru so líkar, at hon kundi verið føroysk.  Høvundurin fylgir søguni frá tí, at hálendskir fiskimenn í hundraðtali komu til hetlandsleiðirnar í 16. øld og upp til avbjóðingarnar í fiskiídnaðinum nú á døgum. Alla frásøguna kryddar hann við minnis- og heimildarbrotum um toskafiskiskap í 19. øld undir Føroyum og Grønlandi og um sildatíðina, sum fekk Hetland at stórblóma tíðliga í 20. øld.  John Goodlad hevur skrivað yrkisbókina Saltleiðirnar. Regin av Steinum týddi úr enskum, og Sprotin gav út í vetur.  Gestir í Lesikrókinum eru Johan Dahl, tingmaður fyri Sambandsflokkin, Birita Matras Petersen, søgufrøðingur og 1. varatingfólk fyri Javnaðarflokkin, og Atli Gregersen, stjóri í Hiddenfjord.

Nýggja farleiðin til Dals nærkast, nú seinasta skotið í Dalstunlinum varð latið fyri viku síðani.

Søgan um Norðurlandahúsið

Søgan um Norðurlandahúsið

Um Tórshavnar Jazz, Fólka og Blues Festival. Luttakarar: Brandur Øssursson og Niels Uni Dam.

Fyrrapartin hava vit verið til ólavsøkuguðstænastu í Dómkirkjuni, har ið Ove Brim, prestur, prædikaði, vit hava sæð skrúðgonguna við prestum, bispi, løgtingskvinnum og -monnum, landsstýriskvinnum og -monnum, og løgmanni og øðrum ? og fyri fyrstu ferð síðani Havnará lat uppaftur. Nýggj tingseta er byrjað og fyri fyrstu fer varð tingið sett av einari løgtingsforkvinnu, løgmaður hevur hildið sína fyrstu ólavsøkurøðu síðani løgtingsvalið í fjør, og risastóra ólavsøkukórið hevur sungið undir leiðslu av Tóru Vestergaard. Ólavsøkan er tjóðarhátíð okkara ? og ólavsøkuhjartað er Havnin, har ið flest øll halda ólavsøku. Men tað er eisini tey, sum halda ólavsøku um landið ? og uttanlands, samstundis sum fleiri eisini eru til arbeiðis. Og komandi sløku tríggjar tímarnar ella so fara vit at taka ólavsøkupulsin um landið, og eitt nú fregnast um hvussu fólk halda ólavsøku á útoyggj og aðrastaðni. Umframt ólavsøkupulsin fara vit eisini - nú á ólavsøku, at ummæla nýggju Havnará úr arkitektoniska sjónarhorninum. Og nú Merkið er vundið á stong á ólavsøku, fregnast vit eisini um flagglógina, samstundis sum vit eisini hava funnið nøkur sera forkunnug ólavsøkubrot úr bandasavni kringvarpsins. Tú kanst hoyra sendingin her!

Í sendingini hoyra vit kórsang og samrøður. Luttakandi kórini eru: Felagskórið Vestmanna sangkór Siloakórið Tarira Suð Tórshavnar manskór Vágakórið Fuglafjarðar sangkór Silvitni Kórið hjá Jóhan Xperiment Stranda sangkór Ljómur Morgunkórið Eystanljóð Tórshavnar Kamarkór Havnarkórið Gøtu kirkju ungdómskór Samrøður eru við: Michael Bawtree Gudny Vang Arinu Bischoff Zacharias Sørensen

Sum partur av mentanarvikuni í Runavíkar kommunu var orðaskifti um mál og miðlar í Løkshøll. Millum annað var tosað um miðlarnar í dag, hvørja ávirkan miðlarnir hava á tað føroyska málið, og hvør hevur ábyrgdina av, at føroyska málið verður varðveitt. Tey, sum skiftu orð um hetta evnið, vóru: Sirið Stenberg, landsstýriskvinna, Tróndur Vatnhamar, Uni Leitisstein Hansen, Trygvi Danielsen, Eirikur Lindenskov, Anna Joensen-Næs og Helena Kannuberg. Torbjørn Jacobsen, borgarstjóri helt røðu, og Katrin Petersen var orðstýrari.