Nobelprijs voor geneeskunde naar optogenetica: een lichtknopje in de hersenen

De babyboomers van het eerste uur worden dit jaar tachtig. Was het de generatie van vrije seks, vinexwijken, gillen bij The Beatles, zitkuilen, eigenwijze hebberigheid en, uiteindelijk, de flapperende telefoonhoesjes? Karlijn en Peter vragen het economisch redacteur Maarten Schinkel en cultuurhistoricus Pieter van Os.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]: Karlijn Saris en Peter van der PloegGasten: Maarten Schinkel en Pieter van OsRedactie en montage: Rosa van ToledoEindmix: Lars van LeeuwenZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Leef je om te sporten of sport je om te leven? Maakt niet uit, in deze speciale aflevering van Onbehaarde Apen, live opgenomen vanaf het Betweter Festival in Utrecht, gaan we in op alle aspecten van sport en bewegen. Wat is fitheid eigenlijk, kunnen sprinters marathonlopers worden en andersom, waarom zou je creatine eten en hoeveel stappen moet je nou per dag zetten? Karlijn en Peter duiken de gym in!Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Karlijn Saris en Peter van der PloegGasten: Guido Vroemen enThijs EijsvogelsRedactie en montage: Rosa van ToledoEindmix: Lennart van KasteropZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Groot nieuws! Wetenschappers hebben een heel nieuw biologisch virus ontworpen met AI. Goed nieuws, want als ze dat kunnen, kunnen ze met AI ook medicijnen voor allerlei nare ziektes maken. Of is het slecht nieuws, omdat we er met zo'n zelf geknutseld virus allemaal aan gaan? Peter en Karlijn zoeken hun heil bij Simone Harmsen, die bij het Rathenau Instituut de ontwikkelingen in de medische wereld in perspectief zet.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Karlijn Saris en Peter van der PloegGast: Simone Harmsen Redactie en montage: Rosa van ToledoZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Zoals een linkerhand niet in een rechterhandschoen past, zo bestaan in de natuur ook moleculen die elkaars spiegelbeeld zijn: ze bevatten dezelfde bouwstenen, maar zijn zeker niet hetzelfde. Bij veel moleculen die belangrijk zijn voor het leven op aarde komt vrijwel uitsluitend een van die twee spiegelbeeldvarianten voor. Maar hoe zorg je er in een laboratorium voor dat een chemische reactie vooral één van beide varianten oplevert? Fransman Henri Kagan (95) en Japanner Kenso Soai (75) droegen met hun onderzoek bij aan die asymmetrische puzzel van de chemie.Host: Karlijn SarisGast: Steven Frölke, Laura WismansRedactie en montage: Liz DautzenbergHeeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected] het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Diep begraven in het ijs van Antarctica maakt een telescoop deeltjes uit het heelal zichtbaar: neutrino's, elementaire spookdeeltjes die nergens door worden tegengehouden. Maar in dat ijs geven ze heel soms een flitsje, en zo vond de Belg Francis Halzen voor het eerst hoogenergetische neutrino's. Hij kreeg er dinsdag de Nobelprijs voor Natuurkunde voor, en terecht, vindt wetenschapsredacteur Berend Nieuwhof.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Peter van der PloegGast: Berend NieuwhofRedactie en montage: Rosa van ToledoZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Het begon met een mysterieus molecuul in een algje, dat bleek te reageren op licht. Dat molecuul bleek niet alleen als handig lichtknopje te kunnen werken, het werkte ook in ándere organismen. En nu is de vraag wat deze techniek - optogenetica - in onze eigen hersens zou kunnen doen. Voor dat onderzoek kregen Peter Hegemann, Georg Nagel en Karl Deisseroth ein-de-lijk de Nobelprijs voor Geneeskunde. Maar wat ís het precies? Karlijn legt het uit.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Peter van der PloegGast: Karlijn SarisRedactie en montage: Rosa van ToledoZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Heel Italië staat op zijn kop vanwege de 800e sterfdag van Franciscus van Assisi. De heilige wordt vaak in één adem genoemd met dierendag, maar klopt dat wel? Peter en Karlijn spreken met kerkhistoricus en wetenschapsredacteur Hendrik Spiering over de man die het christendom fundamenteel veranderde, over zijn afkeer van macht en rijkdom en de mythes die over hem zijn ontstaan.Ben jij een Onbehaarde Apen-luisteraar van het eerste uur? Dan zijn we heel benieuwd naar jou. Heb je een aflevering die je nooit meer vergeet, een moment waar je nog steeds weleens aan terugdenkt, of gewoon een mening die je kwijt wilt? Laat het ons weten. Spreek een voicenote in op 06-41360789. We horen het graag.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Karlijn Saris en Peter van der PloegGast: Hendrik SpieringRedactie: Merel van Waalwijk van DoornMontage: Cato VisserEindmix: Yeppe van KesterenZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Trump zet het mes in grote stukken beschermd natuurgebied in Utah. Peter en Karlijn spreken met wetenschapsjournalisten Sjoerd de Jong en Marcel aan de Brugh over het politieke armpje drukken om de Amerikaanse wildernis, de positie van inheemse Amerikanen en een wereldbeeld dat vanuit de Staten lijkt over te waaien.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected]: Karlijn Saris en Peter van der PloegGasten: Marcel aan de Brugh en Sjoerd de JongRedactie: Merel van Waalwijk van DoornMontage: Cato VisserEindmix: Yeppe van KesterenZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Waarom sluit de één zich aan bij een schaakclub, en de ander bij een gewelddadige afscheidingsbeweging? Peter en Karlijn spreken met AI-wetenschapper Mijke van den Hurk, die met simulaties laat zien hoe mensen op een radicaal pad terecht kunnen komen. Ze ontdekken dat iedereen dit pad kan nemen.Presentatie: Karlijn Saris en Peter van der PloegGast: Mijke van den HurkRedactie en montage: Rosa van ToledoFoto: Julie Hrudová / ANPZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Haaruitval, hersenmist en constante vermoeidheid: veel vrouwen hebben zonder te weten ijzertekort. Peter en Karlijn spreken met wetenschapsjournalist Anne van Kessel die onderzoek deed naar een te laag ijzer onder vrouwen en vragen haar alles over HB-metingen, ferritine, maar ook over hoeveel volkoren boterhammen je eigenlijk moet eten om voldoende ijzer binnen te krijgen.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]: Karlijn Saris en Peter van der PloegGast: Anne van KesselRedactie en montage: Rosa van ToledoIllustratie: Lois Konijn Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.