Vit avnokta djevulin

Allahalganna sunnudag. Lestur: Opb 21,1-7. Evangelium: Matt 5,13-16.   Prædika Tit eru salt jarðarinnar! Tit eru ljós heimsins! Hesi orð úr Jesu fjallaprædiku undirstrika fyri okkum, hvat vit í grundini eru sum trúgvandi. Jesus sigur ikki við hini trúgvandi: Tit fara møguliga at vera salt jarðarinnar og ljós heimsins. Nei, hetta er nakað, sum vit longu eru! Sostatt undirstrikar Jesus eisini, at kristna lívið er eitt lív við einum heilt serligum formáli, nevniliga at vera salt jarðarinnar og ljós heimsins. Saltið, sum Jesus nevnir her, er myndatala. Eins og saltið varðveitir mat frá roti, soleiðis eru kristin eisini kallað til at virka sum salt í einum heimi, har ið rotinskapur og óndskapur vísa seg á ymiskan hátt. Jesus brúkar eisini ljós sum eina mynd uppá tað, sum kristin menniskju eru í hesum heimi: Ljós heimsins. Hetta ljósið er ikki nakað, sum vit eiga í okkum sjálvum. Nei, Jesus er ljóskeldan, og vit endurspegla hansara ljós í hesum heimi, eins og mánin og stjørnurnar endurspegla ljósið frá sólini. Jesus kallar okkum sostatt til at lata hansara ljós endurspeglast í okkara lívi, har ið vit eru. Hansara ljós skal ikki goymast burtur og stillast undir skeppumálið, nei tað skal lýsa bjart, so at øll síggja, ikki okkum, men Jesus - hitt sanna ljósið!   Samband millum himmal og jørð Í evangeliinum síggja vit eisini eina uppdeiling: Vit eru her á fold - salt jarðarinnar og ljós heimsins. Men Gud er á himni. Til tíðir kann fjarðstøðan millum himmal og jørð tykjast óendalig – serliga tá ið lívið verður trupult. Men hin stóri og ríki gleðiboðskapurin boðar okkum samband millum himmal og jørð, millum Gud og menniskju. Og tað er bara í einum persóni, nevniliga Jesusi, at jarðarinnar menniskju fáa samband við himmalsins Gud.   Í faðirs míns húsi eru mangir bústaðir Í lestrinum hava vit lisið um endurskapanina: “Eg sá nýggjan himmal og nýggja jørð, tí at hin fyrri himmalin og hin fyrra jørðin vóru horvin... Sí, eg geri allar lutir nýggjar!” Og tá ið Gud ger allar lutir nýggjar, er ikki longur nøkur fjarðstøða millum himmal og jørð, Gud og menniskju. Tvørturímóti lesa vit í Opinberingini: “Eg sá staðin heilaga, hitt nýggja Jerúsalem, stíga niður av himni frá Guði, búnan sum brúður, ið er skrýdd fyri manni sínum. Og eg hoyrdi harða reyst frá hásætinum, sum segði: „Sí, tjaldbúð Guðs er hjá menniskjunum, og hann skal búgva hjá teimum, og tey skulu vera fólk hansara; og Guð sjálvur skal vera hjá teimum.” Tað er eisini júst henda vónin um eitt himmalskt heim, sum Jesus boðar okkum hjá Jóhannesi: “Hjarta tykkara verði ikki óttafult! Trúgvið á Guð, og trúgvi á meg! Í faðirs míns húsi eru mangir bústaðir. Var tað ikki so, hevði eg sagt tykkum tað; tí at eg fari burtur at tilbúgva stað fyri tykkum. Og tá ið eg eri farin burtur og havi tilbúgvið stað fyri tykkum, komi eg aftur og skal taka tykkum til mín, til tess at har sum eg eri, skulu tit eisini vera” (Jóh 14,1-3).   Okkara sanna heim Um vit ikki áttu hesa ríku himmalvónina, so høvdu vit neyvan hildið henda dagin, soleiðis sum vit gera. Okkara jarðarferðir høvdu heldur ikki sæð soleiðis út, sum tær gera. Men av tí, at vit eru rótfest í gleðiboðskapinum, so kunnu vit eisini í dag syrgja við vón, eins og kristin menniskju hava gjørt øld eftir øld. Í ár 125 skrivaði grikkin Aristides til ein vin um kristindómin og greiddi frá, hví henda “nýggja religiónin” var so væl umtókt. Millum annað segði hann, at tá ið ein av teimum kristnu doyði, so fylgdu tey hinum deyða við sangi og tøkk, eins og hann skuldi avstað frá einum staði til ein annan. Og hetta er nevniliga okkara vón, at ein staður bíðar okkum handan deyðans dyr – ein staður, sum vit kalla okkara sanna heim. Ella sum vit fara at syngja um eina løtu úti við minnisvarðan: Ei skal gleðinnar dagur har halla, ei skal ivin tá tyngja mítt sinni, aldri meira vit snáva og falla, tí tá eru vit heima, o, Guð! Henda vónin, sum vit eiga við trúnni á Jesus, uggar okkum, tá deyðin vitjar. Tað er hart at siga farvæl, men við himmalvónini er talan tó ikki um eitt endaligt farvæl. Tvørturímóti kunnu vit siga: Farvæl, og vit síggjast aftur har heima!   Eg hevði megnað tað, um eg sá strondina Okkara himmalska heim broytir alt! Tað gevur teimum mótleysu mót. Hóast lívið kann gerast myrkt, so lýsir himmalvónin kortini í okkara myrkri. Og við trúnni vita vit, at betri tíðir eru fyri framman. Í okkara foldarlívi er tað sostatt avgerandi fyri okkum at halda fast við hesa vónina og at rætta okkum fram eftir tí, sum er fyri framman (Fil 3,14). Í 1952 skuldi unga kvinnan, Florence Chadwick, svimja langa teinin frá Catalina oynni og til kaliforniska meginlandið. Hon var longu tann fyrsta kvinnan, sum hevði svomið um Ermarsundið. Men henda dagin var tað kalt og so nógvur mjørki, at hon næstan ikki kundi síggja bátarnar, sum fylgdu henni á leiðini. Kortini svam hon í heilar 14 tímar. Tá ið hon útlúgvað bað um at verða tikin upp í ein bát, segði mamma hennara, at hon var næstan komin á mál, og at hon nokk skuldi megna at svimja allan teinin. Men at enda steðgaði hon kortini heilt útlúgvað. Tá ið hon var komin umborð á ein bát, varnaðist hon, at tað var minni enn ein kilometur til strondina. Á einum tíðindafundi dagin eftir segði Florence: “Eg sá ikki annað enn mjørka... Eg trúgvi, at eg hevði megnað tað, um eg sá strondina.” Fyri ein kristnan er himmalin tann strondin, sum vit skulu festa okkara eygu á. Um vit kunnu síggja himmalska heimið við okkara innaru eygum, hóast lívið kanska verður tjúkt í mjørka, so ber hetta okkum ugga og kraft av nýggjum.   Ein heilt nýggj verð Eins og okkara bústaður her á fold er ítøkiligur, soleiðis verður okkara ævigi bústaður heima í himli eisini ítøkiligur. Tann Gud, sum skapti jørðina, skal eisini endurskapa nakað heilt ítøkiligt: “Og eg sá nýggjan himmal og nýggja jørð...” sigur Jóhannes í Opinberingini. Talan er sostatt ikki um eina tilveru uttan kropp, nei, vónin inniheldur nakað heilt ítøkiligt, sum vit kunnu síggja fram til: eitt uppreisnarlív í einum uppreisnarlikami saman við einum upprisnum Jesusi á einari nýggjari jørð.   Eitt stórt wow-upplivilsi Persónliga hugsi eg, at hetta man fara at vera líkasum, tá kona mín og eg tóku kavaraskeið í Zanzibar fyri nøkrum árum síðan og kavaðu fyri fyrstu ferð millum korallrivini. So skjótt sum vit komu undir vatnskorpina, sóu vit eina heilt nýggja verð. Korallrivini sóu út sum urtagarðar, og ein mongd av litføgrum fiskum vóru at síggja. Ein stór skjaldbøka svam eisini beint forbí okkum. Hetta var alt eitt stórt wow-upplivilsi. Tá ið vit koma til Himmals, so hugsi eg, at tað á sama hátt fer at vera eitt stórt, ja, eitt nógv størri wow-upplivilsi, sum ikki bara varar í eina løtu, men sum varar í allar ævir. Ella sum vit syngja: Ei skal gleðinnar dagur har halla...   Nú ert tú heima! Í bókini Himlen: Livet på den nye jord orðar rithøvindurin, Randy Alcorn, seg nakað soleiðis, tá ið hann skal lýsa himmalsku gleðina: Hygg gjøgnum gluggan. Ella lat eyguni aftur og ímynda tær tað vakrasta staðið, sum tú nakrantíð hevur vitjað: pálmatrø, brúsandi áir, fjøll, fossar ella kavafannir. Gak ein túr. Snakkað við ein vin. Nýt tínar gudgivnu gávur til at mála ella tekna ella byggja eitt hús ella skriva eina bók. Men royn at ímynda tær alt í sínum upprunaliga standi. Tann glaði hundurin, sum letur við halanum. Blómurnar, sum ongantíð følna, grasið, sum ongantíð verður turt, tann blái himmalin. Menniskju, sum smíla og eru glað, ístaðin fyri at vera óð og kedd. Hugsað um vinir og familjulimir, sum hava elskað Jesus og nú eru saman við honum. Ímynda tær, at tú fylgist við teimum. Tit eru øll likamliga sunn og sterk. Tit flenna, spæla, snakka og minnast gamlar dagar. Tú rættir hondina upp í eitt træ og fært tær eitt súrepli ella eina appilsin. Tú fært tær ein bít. Tað smakkar avbera væl – betri enn nakað, sum tú áður hevur etið. Tú sært ein persón, sum nærkast tær. Tað er Jesus. Hann smílir at tær. Og tú fellir á knæ og tilbiðjur hann. Hann hálar teg upp aftur á føtur og klemmar teg. Nú ert tú saman við honum, sum tú vart skaptur til! Nú ert tú heima! Og líkamikið hvar tú fert, so eru tað nýggj menniskju, nýggj støð, nýggj upplivilsir, sum tú kanst gleðast yvir. Og hvat er hatta, sum luktar so væl? Jú, hatta er ein veitslumáltíð, og tú ert bjóðaður at vera við.   Eg stundi eftir at lenda har heima Ja, hetta er ein góð lýsing av himmalsku gleðini og nakað, sum eggjar okkum til at stunda eftir at lenda har heima. Eg stundi eftir at lenda har heima, at kasta akker í himlinum skjótt. Har Jesus ger mær ein bústað til reiðar, á, skuldi hetta ei sál mína frøtt! Um henda himmal-longsul skrivaði kendi enski rithøvindurin C.S. Lewis: “Eg má halda longsulin eftir mínum sanna landi á lívi innan í mær; móðurlandið, sum eg ikki fái at síggja fyrr enn aftaná mín deyða. Eg má ongantíð lata tann longsulin verða huldan í kava ella skúgvaðan til viks. Eg má gera tað til týdningarmiklastu uppgávuna í mínum lívi: at halda á við at ferðast til tað landið og hjálpa øðrum at gera tað sama.”   Vit hava her ikki verðandi stað Í Bíbliuni verður tað undirstrikað fyri okkum, at vit sum trúgvandi eru ferðandi á veg til okkara sanna og himmalska heim. Í Hebrearabrævinum lesa vit til dømis: “Tí at vit hava her ikki verðandi stað, men vit søkja tann komandi” (Hebr 13,14). Vit vita, at lívið her á fold kann vera gott. Vit vita eisini, at nógv er minni gott. Og harumframt fær foldarlívið eisini ein enda fyrr ella seinni. Men gleðiboðskapurin um Jesus sigur okkum, at himmalin er fyri framman. Ella sum vit syngja: Ferðin endar ei her, men til Himmals hon ber, til tað heimland, sum Jesus mær vann.   Vinir hitti eg har, sum her skiltust frá mær, gævi, skjótt, at tann stundin upp rann.   Hetta kunnu vit siga og syngja, tí at himmalin er okkara sanna heim. Og tí kunnu vit ganga út frá, at himmalska heimið fer at líkjast nøkrum av tí, sum vit longu kenna frá hesum foldarlívinum – bara uttan nakað ilt.   Heimið tað besta Omma mín yrkti einaferð ein sang um heimið tað besta: Kom lat okkum syngja um heimið tað besta á jørðini einki eg finni sum mítt har lærdi eg grulva, har lærdi eg ganga og alt var so vakurt og frítt. Eitt gott og trygt heim, sum er fult av kærleika, er avgerandi fyri okkum. Heimið er ein staður, sum vit njóta saman við okkara kæru. Heimið er ein staður, har ið vit kunnu hvíla okkum, hugna okkum og stuttleika okkum. Ja, heimið luktar eisini væl av góðum mati. Alt tað góða og undurfulla, sum vit kenna frá okkara jarðiska heimi og lívi, er í grundini ein forsmakkur av tí fullkomna heiminum, sum Jesus ger okkum til reiðar.   Fyrsti kapittul í tí stóru bókini Í dag minnast vit á ein serligan hátt okkara kæru, sum ikki longur eru okkara millum. Men hóast vit syrgja og leingjast eftir okkara kæru, so kunnu vit kortini syrgja og leingjast við vón. Við trúnni á hin upprisna Jesus eiga vit nevniliga vónina um at síggja okkara kæru aftur heima í himli. Hóast deyðin ræðir okkum, og hóast sorgin rakar meint, tá ið vit mugu siga farvæl við ein kæran, so eiga vit kortini eina livandi vón at krøkja okkum til, nevniliga hesa vónina, sum vit hava hoyrt um í Opinberingini: “Sí, tjaldbúð Guðs er hjá menniskjunum, og hann skal búgva hjá teimum, og tey skulu vera fólk hansara; og Guð sjálvur skal vera hjá teimum. Og hann skal turka hvørt tár av eygum teirra, og deyðin skal ikki longur vera til, ikki heldur sorg, ikki heldur skríggj, ikki heldur pínsla skal longur vera til; tí at hitt fyrra er farið.” Ja, í himli er hitt fyrra farið, og nakað heilt nýtt og spennandi er fyri framman: Eitt fullkomið og ævigt lív í heiminum, sum Jesus ger okkum til reiðar. Eg hugsi, at himmalska heimið man fara at vera, eins og C.S. Lewis orðar tað einastaðni í kenda ævintýrinum um Narnia: “Nú vóru tey umsíðir farin í holt við fyrsta kapittul í tí stóru bókini, sum eingin á jørðini hevur lisið, bókin, sum blívir við og við, og har hvør nýggjur kapittul er betri enn tann undanfarni.”

Við líknilsinum um hin ríka mannin undirstrikar Jesus, hvat ið veruliga hevur týdning fyri okkum, tá ið Guð kemur at heimta okkara sál. Alt heimsins ríkidømi kann tá ikki hjálpa okkum! Nei, tá er tað eitt heilt annað slag av ríkidømi, sum er avgerandi fyri okkum, nevniliga hetta, at vera rík í Gudi! (Evangelium: Luk 12,13-21).

Ápostlarnir kendu seg óiva máttleysar, tá Jesus fortaldi teimum, at hann skuldi fara heim aftur til faðirin. Hvat kundu teir gera, um Jesus ikki var hjá teimum? Hvussu kundu teir yvir høvur boða gleðiboðskapin uttan Jesus? Sjálvandi kendu teir seg máttleysar! Men áðrenn Jesus fór heim til himmals, troystaði hann sínar vinir og segði: “Tit skulu fáa kraft, tá ið Heilagur Andi kemur yvir tykkum, og tit skulu verða vitni míni bæði í Jerúsalem og í allari Júdeu og Sámáriu og líka til ytstu endamark á jørðini” (Áps 1,8).

Vit kunnu ikki fáa felagsskap við Gud uttan Jesus! Jesus sigur tað eisini sjálvur: “Eg eri vegurin og sannleikin og lívið. Eingin kemur til faðirin uttan við mær” (Jóh 14,6). Vit læra Gud at kenna við at læra Jesus at kenna. Men tann, sum ikki kennir Jesus, kennir heldur ikki Gud. Tað er sostatt avgerandi fyri okkum at kenna Jesus!

Okkara kristna vón er ikki bygd á eina blinda trúgv. Harafturímóti kunnu vit við góðari grund trúgva, at eitt veruligt uppreisnarundur er hent! Tað, at hetta undrið veruliga er hent, gevur lívinum eitt heilt nýtt og vónríkt innihald. Deyðin er als ikki endin! (Prædika til páskadag. Epistul: 1 Pæt 1,3-9. Evangelium: Matt 28,1-8. Sálmur: Rís upp yvir grøv, Guðs páskasól!).

“Harri, tváar tú føtur mínar? … Aldri á ævini skalt tú tváa føtur mínar!” (Jóh 13,6 og 8). Skal Jesus virkuliga tæna mær? Er tað ikki eg, sum skal tæna honum? Ja, soleiðis hugsa vit kanska. Og tað er satt, at vit sum kristin eru Jesu tænarar. Men Jesu tænasta fyri okkum er kortini óendaliga nógv størri, enn okkara tænasta fyri honum!

Í eina løtu uppi á fjallinum sleppa hesir tríggir lærusveinarnir at vera vitni til dýrdina hjá honum, sum skuldi útstanda so nógv og líða deyðan á krossinum. Teir fáa eina staðfesting av ófatiligu dýrdini hjá konganna kongi, sum kortini skuldi bera eina tornakrúnu og líða so nógv fyri at frelsa menniskju.   Prædika Og seks dagar aftaná tekur Jesus Pætur og Jákup og Jóhannes, bróður hansara, við sær og fer við teimum einsæris niðan á eitt høgt fjall. Og hann umbroyttist fyri eygum teirra, og andlit hansara skein sum sólin, og klæði hansara vórðu hvít sum ljósið. Og sí, Móses og Elia sýndu seg fyri teimum í samtalu við hann. Men Pætur tók til orða og segði við Jesus: «Harri, tað er gott, at vit eru her! Um tú vilt, skal eg her gera tríggjar búðir, tær eina og Mósesi eina og Elia eina.» Meðan hann enn hevði hetta á máli, sí, tá skuggaði eitt bjart skýggj yvir teimum, og sí, ein rødd mælti út úr skýnum: «Hesin er sonur mín, hin elskaði, sum eg havi góðan tokka til. Lýðið á hann!» Og tá ið lærusveinarnir hoyrdu hetta, fullu teir fram eftir rommum og vórðu ógvuliga ræddir. Og Jesus kom fram at teimum og nam við teir og segði: «Reisið tykkum upp og óttist ikki!» Men tá ið teir hugdu upp, sóu teir ongan uttan Jesus einsamallan. Og meðan teir gingu oman av fjallinum, beyð Jesus teimum og segði: «Tit skulu ongum siga frá hesi sjón, fyrr enn menniskjusonurin er risin upp frá deyðum» (Matt 17,1-9).   “Andsfyltir dagar eru ofta róligir dagar”, hevur ein sagt. Fyri hesar tríggjar lærusveinarnar tóktist hesin túrurin óiva at vera ein heilt vanligur og róligur túrur niðan á fjallið fyri at hvíla seg og at biðja saman við Jesusi. Lærusveinarnir væntaðu nokk ikki, at tað heilt villa fór at henda har uppi. Men sum sagt eru andsfyltir dagar ofta róligir dagar. Í januar mánaði er tað siðvenja hjá prestunum at fara til Viðareiðis til kyrrudagar. Har hendir heldur ikki tað heilt villa. Tað eru stillir og róligir dagar, har ið ein hugsavnar seg um Jesus og er í bøn. Men mínar persónligu royndir siga mær kortini, at tað ofta er í kvirru og bøn at Andin sleppur fram at. Kyrrudagarnir eru eisini andsfyltir dagar! Í sær sjálvum kann ein heilt vanligur gongutúrur úti í náttúruni eisini vera ein andsfyltur túrur, har ið ein merkir Guds nærveru í hansara undurfulla skapanarverki! Sjálvur havi eg ikki verið vitni til slíkt, sum lærusveinarnir vóru vitni til henda dagin, men kortini eiga vit ikki at forsmáða teir heilt vanligu gongutúrarnar! Og onkuntíð hendir okkurt heilt óvæntað. Tá eg var smádrongur, fortaldi omma mín, Jensa, mær ofta um eina heilt serliga hending, sum langabbi, Palli, upplivdi, tá ið hann var ein ungur maður. Í Keraldinum nr. 18 frá 2018 kann man eisini lesa um júst hesa somu hending: “Dánjal Pauli Højgaard, betur kendur sum Gamli Palli ... varð umvendur, tá ið hann var 26 ára gamal. Hann hevur ofta sagt frá hesum nakað soleiðis: Ein dagin hann var í ferð við at seta hegn upp, kallaði Gud ógvuliga sterkt á hann. Hann var sorgarbundin, tí hann kendi seg at vera í syndaneyð, men mitt í øllum hoyrdi hann eina rødd siga: “Palli, Jesus doyði á krossinum fyri alla verðins synd, eisini tínar!” Hann tveitti amboðini frá sær og rann heim til konu sína og segði henni, at nú var hann frelstur, tí hann hevði sjálvur hoyrt Jesus siga, at hann var deyður fyri sínar syndir. Hetta broytti hansara lív.” Hetta eigur eisini at minna okkum á, at vit liva lívið her á fold við einum opnum himli, og at Gud kann brádliga grípa inn í okkara lív á ein undurfullan hátt! Hetta var júst tað, sum hendi, tá Jesus tók Pætur, Jákup og Jóhannes við sær niðan á fjallið!   Bjart lýsir sólin, mildari er mánin, glógvandi himmalsins stjørnulind; meir ljómar Jesus, meir lýsir Jesus enn himmalsins øll glæstrimynd.   Vøkru orðini í sálminum Dýrasti Jesus hóska so væl saman við hesum, sum lærusveinarnir vóru vitni til henda dagin. Hetta hevur eisini verið ein heilt serstøk hending, sum hevur brent seg óloysiliga fast í minnið hjá teimum. Teir vóru eygnavitni bæði til Jesu hátign, og eisini til hansara líðing og deyða. Og Jesu umbroyting á fjallinum skal nevniliga síggjast í ljósinum av Jesu líðing, deyða og uppreisn! Talan var ikki um nakra mótsøgn millum Jesu hátign og Jesu líðing. Tvørturímóti var Jesu líðing og deyði fullkomiliga í tráð við allar Skriftirnar! Seinni váttar Pætur og sigur: “Tað vóru ikki snildiliga samanpentaðar søgur, sum vit fylgdu, tá ið vit kunngjørdu tykkum várs harra Jesu Krists mátt og komu, men vit høvdu verið eygnavitni til hátign hansara. Tí at hann fekk av Guði faðir heiður og dýrd, tá ið ein tílík rødd kom til hansara frá hini hátignarmiklu dýrd: “Hetta er sonur mín, hin elskaði, sum eg havi tokka til”” (2 Pæt 1,16-17). Talan var als ikki um samanpentaðar søgur. Tvørturímóti var talan um eina uppfylling av lyftunum í Gamla Testamenti! Hetta er eisini tað, sum Jesus undirstrikar í einum øðrum samanhangi: “Tit rannsaka skriftirnar, tí at í teimum halda tit, at tit hava ævigt lív, og tað eru tær, sum vitna um meg” Jóh 5,39). Skriftirnar vitna um Jesus! Júst hesin sannleikin verður opinberaður fyri lærusveinunum, tá ið bæði Móses og Elia koma til sjóndar og samtala við Jesus hesa heilagu løtu uppi á fjallinum. Hjá Lukasi fáa vit eisini at vita, hvat teir samtalaðu um: “Og sí, tveir menn vóru í talu við hann, og tað vóru Móses og Elia; teir sýndu seg í dýrd og talaðu um burturferð hansara, sum hann skuldi fullføra í Jerúsalem” (Luk 9,30-31). Samtaluevnið snúði seg sostatt um tað, sum Jesus skuldi fullføra í Jerúsalem og uppi á krossinum, har ið hann jú, áðrenn hann gav upp andan, rópti: “Tað er fullgjørt!” (Jóh 19,30). Jesus kom inn í henda heim fyri at fullføra Guds frelsuætlan við tær og mær! Sostatt kunnu vit eisini siga, at Jesus, Móses og Elia samtalaðu um teg og meg har uppi á fjallinum. Jesu gerningur á krossinum snýr seg jú um teg og meg og okkara frelsu! Í undanfarna kapitlinum hjá Matteusi lesa vit um Kristusjáttan Pæturs: “Tú ert Kristus, sonur hins livandi Guðs” (Matt 16,16). Og vit lesa eisini, at Jesus frá teirri stund tók “...at sýna lærusveinum sínum, at hann átti at fara til Jerúsalem og útstanda nógv av teimum elstu og høvuðsprestunum og teimum skriftlærdu og at verða sligin í hel og á triðja degi at rísa upp aftur” (Matt 16,21). Hetta fataðu lærusveinarnir als ikki. Pætur tók enntá Jesus til síðis og segði við hann: “Náði teg Guð, Harri! Aldri veri tær hetta fyri!” (Matt 16,22). Pætur og hinir lærusveinarnir fingu ikki Jesu líðing at hanga saman við Jesu hátign. Men júst hetta var boðskapurin til teirra: Jesus fer ígjøgnum líðing og deyða sum tann, ið hann veruliga er: Sonur hins livandi Guds! Ella sum vit lesa í Filippibrævinum: Hann, sum var í Guðs mynd, helt tað ikki fyri rán at vera Guði líkur, “...men avklæddi seg hana, í tí at hann tók á seg tænara mynd og gjørdist monnum líkur; og tá ið hann í framkomu var sum maður, setti hann seg sjálvan lágt, og varð lýðin til deyða, ja, til deyða á krossi” (Fil 2,6-8). Jesus setti seg sjálvan lágt, fyri at seta okkum høgt og geva okkum ævigt lív! Í eina løtu uppi á fjallinum sleppa hesir tríggir lærusveinarnir at vera vitni til dýrdina hjá honum, sum skuldi útstanda so nógv og líða deyðan á krossinum. Teir fáa eina staðfesting av ófatiligu dýrdini hjá konganna kongi, sum kortini skuldi bera eina tornakrúnu og líða so nógv fyri at frelsa menniskju. Teir sleppa at síggja hann í hansara dýrd – hesi dýrd, sum tey frelstu eisini skulu njóta í allar ævir har heima í himli. Ella sum vit lesa í Opinberingini: “Og staðinum tørvar heldur ikki sól ella mána til at lýsa hjá sær; tí at dýrd Guðs skínur á hann, og lambið er lampa hansara. Og fólkasløgini skulu ganga í ljósi hansara” (Opb 21,23-24). Í eina løtu uppi á fjallinum eru lærusveinarnir vitni til dýrdina, sum tey frelstu skulu njóta í ævinleikanum, tá ið tey skulu “ganga í ljósi hansara.” Á evsta degi skulu øll menniskju verða vitni til hetta undurfulla ljósið. Henda dagin finst eingin ateistur longur, tí at tá skulu øll menniskju síggja Jesus soleiðis, sum hann veruliga er í allari hansara dýrd. Ella sum vit lesa í Opinberingini: “Sí, hann kemur í skýggjunum, og hvørt eyga skal síggja hann, og eisini teir, sum stungu hann, og allar ættargreinir á jørðini skulu gráta so sáran uppi yvir honum. Ja, Amen” (Opb 1,7). Í ljósinum frá hesum stóra og avgerandi degi ljóðar spurningurin nú til tín og mín: Samsvarar tann áskoðanin, sum vit nú hava av Jesusi, við tað dýrd, sum vit á evsta degi skulu skoða hann í? Síggja vit hann einans sum ein neyðarsligan, tornakrýndan og deyðan mann? Ella síggja vit hann sum tað, ið hann veruliga er: konganna kongur og harranna harri - hetta, sum vit eisini játta í Nikensku trúarjáttanini: Jesus er Gud av Gudi, ljós av ljósi, sannur Gud av sonnum Gudi. Tað var ein staðfesting av júst hesum sannleika, sum lærusveinarnir fingu henda dagin, tá ið Jesus umbroyttist á fjallinum: “Andlit hansara skein sum sólin, og klæði hansara vóru hvít sum ljósið” (Matt 17,2). Ja, tann líðandi Jesus er sanniliga eisini drottur alla drotta! Ella sum vit syngja:   Dýrasti Jesus, drottur alla drotta, sonur av Guði og Mariu moy, teg vil eg elska, teg vil eg æra, tú lív mítt ert, mín dýri eyð'.   Vit kunnu einans tilbiðja Jesus og syngja um hann á henda hátt, tá ið vit við trúarinnar eygum síggja hann soleiðis, sum hann veruliga er: Dýrasti Jesus / drottur alla drotta! Og um vit við trúarinnar eygum síggja Jesus soleiðis, ja, tá verður Jesu afturkoma ikki ein ræðuligur dómadagur og ein myrkursins dagur fyri okkum. Nei, tá verður dagurin tvørturímóti ein sannur frelsudagur: Dagurin, tá ið vit ganga inn í hina ævigu dýrdina – dýrdina, sum Jesus hevur vunnið okkum við sínum blóði, tá ið hann setti seg sjálvan lágt og leið deyðan á krossinum í okkara stað. Tí kann Jesus eisini í dag nema við teg og meg, taka í okkara hond og siga: Óttast ikki! Lærusveinarnir óttaðust sjálvandi, tá ið teir vóru vitni til hesa stóru hending uppi á fjallinum. Teir fullu “fram eftir rommum og vórðu ógvuliga ræddir” (Matt 17,6). Og hvat annað kunnu syndafull menniskju gera í slíkum ljósi, har ið okkara egna myrkur verður so opinlýst? Uttan Frelsaran hava øll menniskju góða grund til at verða ógvuliga rædd fyri at møta hinum livandi Gudi. Tí, sum tað stendur í Hebrearabrævinum: “Guð okkara er oyðandi eldur” (Hebr 12,29). Hann er ein oyðandi eldur yvir fyri øllum órættvísi og allari synd! Tá syndarar eru vitni til Guds dýrd, er ræðsla sostatt náttúrlig. Sjálvur Jesus upplivdi eisini ræðslu í Getsemane, har ið Pætur, Jákup og Jóhannes eisini vóru við Jesusi: “Ótti og angist kom á hann. Og hann sigur við teir: “Sál mín er sorgarbundin heilt til deyða. Verið her og vakið!” Og hann gekk eitt sindur longur fram og fell til jarðar og bað, at tann tímin mátti fara um hann, um tað var gjørligt. Og hann segði: “Abba, faðir! Alt er gjørligt hjá tær. Tak hesa skál frá mær; tó ikki sum eg vil, men sum tú vilt”” (Mark 14,34-36). Hví var Jesus so ræðslusligin? Hví var hann í deyðaangist? Hví sveittaði hann blóð í Getsemane? (Luk 22,44). Jú, hann visti, hvat hann skuldi uppliva á krossinum! Hann visti, at hann skuldi sjálvur ígjøgnum Guds oyðandi eld fyri at frelsa menniskju. Í lýdni og kærleika bað hann tí: “Tó ikki sum eg vil, men sum tú vilt.” Jesus er tann, sum Gud sjálvur sigur hann vera: “Hesin er sonur mín, hin elskaði, sum eg havi góðan tokka til” (Matt 17,5). Hesin sonurin, sum Gud hevur góðan tokka til, upplivdi sjálvur Guds oyðandi eld á krossinum fyri at frelsa menniskju frá hesum sama oyðandi eldi. Og í ljósinum frá Jesu fullgjørda verki á Golgata ljóðar nú ein gleðiboðskapur til syndarar: Um tú hevur Sonin, so hevur tú eisini alt við honum! Eftir at hava sæð Jesus í samtalu við Móses og Elia, sóu teir at enda “...ongan uttan Jesus einsamallan” (Matt 17,8). Soleiðis er tað eisini við frelsuni. Eingin uttan Jesus einsamallur kann frelsa okkum! Ella sum vit syngja:   Tú ert tann einasti, heilagsti, reinasti, gev mær títt reina og heilaga sinn! Hjálp tú úr vanda mær, bjarga frá grandi mær! Før meg at enda til dýrd tína inn!   Jesus er tann einasti, sum kann føra okkum inn í dýrdina! Við trúnni á hann er alt hansara nú vorðið okkara! Og alt okkara er vorðið hansara! Hann fær alla okkara synd, og vit fáa alla hansara dýrd! Og tey somu orðini, sum Gud sigur um sonin, sigur hann nú um teg og meg: Hetta er sonur mín, hin elskaði, sum eg havi góðan tokka til! Hetta er dóttir mín, hin elskaða, sum eg havi góðan tokka til! Við Jesusi gevur Gud okkum tað, sum hann, í sínum ríka kærleika, ætlaði okkum til: at hava barnakor hjá sær sjálvum! Tí talar hann nú um okkum, sum hann talar um sonin: Hetta er sonur mín! Hetta er dóttir mín! Hesin gleðiboðskapurin rekur allan ótta burtur og gevur okkum í staðin gleði í Harranum og eina livandi vón bæði í hesum lívi og í tí komandi, tá ið vit skulu njóta Guds dýrd í allar ævir og ganga í ljósi hansara! Hesi orð, sum standa undir altartalvuni (í Rituvík), og sum ein ørkymlaður Pætur segði á sinni, verða tá til ævigan veruleika fyri okkum: “Harri, tað er gott, at vit eru her!” (Matt 17,4).

Tað er ikki uttan grund, at vit avnokta djevulin og allar gerningar hans og allan atburð hans! Vit hava jú ein fígginda, sum “roynir svikaráð og okkum herjar á…” (3. sunnudag í føstu. Prædikutekstur: Jóh 8,42-51. Sálmur fyri prædiku: 255 Vár Guð er føst og haldgóð borg).

Lívið sum ein kristin er eitt lív á einum ávísum vegi. Hetta er eisini grundin til, at tey fyrstu kristnu kallaðu seg fyri tey, sum hoyrdu til “vegin” (Áps 9,2). At hoyra Jesusi til, var at hoyra einum ávísum vegi til í hesum lívi: at fylgja í Jesu fótasporum dagliga, at verða inndekkaður av støvinum frá honum, at læra av honum, at vera sum hann og at gera sum hann. (Konfirmantagudstænasta í kirkjuni við Norðskála, 22.02.2026. Prædikutekstur: Mark 2,13-17).

1. Gud hevur “andað” Skriftina; hon er innblást av honum. 2. Andi Guds talar gjøgnum Skriftina enn við sama lag. 3. Skriftin sjálv veitir okkum Gud við at veita okkum Anda hansara. Sunnudag seksagesima. Epistul: 2 Tim 3,10-17. Evangelium: Mark 4,26-32.