Freudcast #12 - De Doodsdrift

In de voorbije achttien afleveringen stelde ik vragen aan psychoanalytici. In deze aflevering draaien de rollen voor één keer om. Jurgen Declercq werkt als analyticus in zijn eigen praktijk in Gent en is daarnaast bestuurslid van VZW Idesça, een vereniging die psychoanalytische studiedagen organiseert en ook uitgever is van Nederlandstalige psychoanalytische publicaties. Hij gaat uitzonderlijk eens met mij in gesprek over de ontstaansgeschiedenis van Freudcast en over hoe ik mijn eigen analyse tot nog toe ervaren heb.

Voor Freud waren dromen "de koninklijke weg naar het onbewuste". Terzelfdertijd bestaan er veel misvattingen over hoe men in analyse met dromen aan de slag gaat. Reden genoeg om in deze bonusaflevering met psychoanalyticus David Blomme eens uitgebreid in te gaan op hoe en waarom er in zijn praktijk met dromen gewerkt wordt. Link naar de studiedagen van VZW Idesca (en dus de studiedag over De Droomduiding): https://idesca-vzw.be/studiedagen/ *** Freudcast steunen? Dat kan! Je kan doneren via https://gofund.me/325c4cd5 of https://www.paypal.com/paypalme/degeestlouis?country.x=BE&locale.x=en_US

Is een lijden noodzakelijk om aan een analyse te beginnen? Meerdere analytici in de voorbije afleveringen antwoordden bevestigend op die vraag. Psychoanalyticus Sami Kalaï gaat hier in deze aflevering dieper op in. We hebben het over de rol die het lijden speelt in een analyse, hoe een analyticus zich daartoe verhoudt en hoe dat lijden toch heel anders kan zijn voor elke individuele patiënt. *** Freudcast steunen? Dat kan! Je kan doneren via https://gofund.me/325c4cd5 of https://www.paypal.com/paypalme/degeestlouis?country.x=BE&locale.x=en_US

Mensen komen in psychoanalyse omdat ze ergens mee in de knoop zitten. Maar hoe helpt de analyse die knoop te ontwarren? Psychoanalyticus Freek Delaruelle keert in dit gesprek terug naar wat mensen in analyse brengt en hoe je als analist een kader kan bieden om hen zo goed mogelijk te ondersteunen in hun spreken. *** Freudcast steunen? Dat kan! Je kan doneren via https://gofund.me/325c4cd5 of https://www.paypal.com/paypalme/degeestlouis?country.x=BE&locale.x=en_US

Ook in het bijzonder onderwijs kan er gewerkt worden volgens een psychoanalytisch kader. Jeroen Donckers is, naast zijn werk als analyticus in een privépraktijk, in hoofdzaak aan het werk als orthopedagoog en psychotherapeut verbonden aan De Sassepoort/Spoor 9, een Gentse school waar gewerkt wordt met kinderen met zogenaamde gedrags- of emotionele problemen en/of autismespectrumstoornis. Geïnspireerd door Donald Winnicot en Maud Mannoni staat hij stil bij het belang om kinderen niet te doen samenvallen met hun probleem. *** Freudcast steunen? Dat kan! Je kan doneren via https://gofund.me/325c4cd5 of https://www.paypal.com/paypalme/degeestlouis?country.x=BE&locale.x=en_US

De psychoanalyse biedt een denkkader om kritisch na te denken over onze maatschappij. Psychoanalyticus Joost Demuynck staat in deze aflevering stil bij Lacan's kapitalistisch discours, een dominant maatschappelijk discours dat ons continu aanmoedigt om steeds nieuwe objecten te consumeren, tot we zelf een wegwerp-object worden. In een dergelijke maatschappij kan de psychoanalyse een belangrijk tegengewicht bieden. *** Freudcast steunen? Dat kan! Je kan doneren via https://gofund.me/325c4cd5 of https://www.paypal.com/paypalme/degeestlouis?country.x=BE&locale.x=en_US

Naast de psychoanalytische kuur met volwassenen gebeurt er ook veel analytisch werk met kinderen. Psychoanalyticus David Schrans heeft het in deze aflevering over de kinderanalyse, en over de gelijkenissen en verschillen met het werk met volwassenen. We hebben het ook over de psychoanalytische postgraduaat-opleiding aan Universiteit Gent, waar hij sinds dit jaar mee voor verantwoordelijk is. *** Freudcast steunen? Dat kan! Je kan doneren via https://gofund.me/325c4cd5 of https://www.paypal.com/paypalme/degeestlouis?country.x=BE&locale.x=en_US

Filosofie en psychoanalyse liggen theoretisch gezien dicht bij mekaar. Psychoanalytica en professor filosofie Gertrudis Van De Vijver neemt in deze aflevering het woord als vertegenwoordigster van beide disciplines. We hebben het over de raakvlakken tussen beide en over hoe sommige van haar collega-filosofen desondanks erg kritisch staan tegenover de psychoanalyse. Maar we hebben het vooral over de doodsdrift, of hoe de menselijke driften elk partieel een eigen weg naar de dood nastreven. *** Freudcast steunen? Dat kan! Je kan doneren via https://gofund.me/325c4cd5 of https://www.paypal.com/paypalme/degeestlouis?country.x=BE&locale.x=en_US

Overdracht staat als psychoanalytisch concept heel centraal in de analytische praktijk. Psychoanalyticus Frederik Van Driessche gaat in deze aflevering in op het belang van de ontwikkeling en het hanteren van de overdracht in de kuur. Terwijl hebben we het ook over de kost van een analyse, het kader waarin hij werkt en het nieuwe systeem van terugbetaling in de eerstelijns psychologische zorg. *** Freudcast steunen? Dat kan! Je kan doneren via https://gofund.me/325c4cd5 of https://www.paypal.com/paypalme/degeestlouis?country.x=BE&locale.x=en_US

Psychoanalytica Ariane Bazan doet als hoogleraar psychologie en psychopathologie aan de Université Libre de Bruxelles en de Université de Lorraine in Nancy experimenteel wetenschappelijk onderzoek naar de basisconcepten van de psychoanalyse. We hebben het over haar onderzoek naar het onbewuste, over haar visie op de toekomst van psychologisch onderzoek, en over de liefde, die vaak een reden is die mensen in analyse brengt. Lees hier haar column over het talige onbewuste: https://www.standaard.be/cnt/dmf20230118_98325610 *** Freudcast steunen? Dat kan! Je kan doneren via https://gofund.me/325c4cd5 of https://www.paypal.com/paypalme/degeestlouis?country.x=BE&locale.x=en_US